13 Kasım'a dikkat! 66 yıl önce tarih verdiler

1960 yılında yayımlanan bilimsel çalışma 13 Kasım 2026 tarihini işaret etmişti. Peki bu tarihte gerçekten dünyanın sonu mu gelecek? İşte araştırmanın detayı.

Tam 66 yıl önce yayımlanan bilimsel bir çalışma, verdiği 13 Kasım 2026 tarihi nedeniyle yeniden gündeme geldi. Illinois Üniversitesi'nden Heinz von Foerster , Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot tarafından hazırlanan araştırmada, dünya nüfusunun aynı hızla artmayı sürdürmesi durumunda matematiksel modelin bu tarihte kritik bir noktaya ulaşacağı hesaplandı. Ancak çalışma, 13 Kasım 2026'da dünyanın fiziksel olarak yok olacağını öngören bir kehanet değildi.

1960 yılında Science dergisinde yayımlanan araştırmanın temelinde nüfus artışının matematiksel olarak modellenmesi bulunuyordu. Çalışmanın yeniden gündeme gelmesinin nedeni ise modelde ortaya çıkan tarihin artık oldukça yaklaşmış olması.

13 KASIM 2026 NEDEN ÖNEMLİ?

Araştırmacılar dönemin nüfus verilerini kullanarak geleceğe yönelik matematiksel bir model oluşturdu.

Nüfusun aynı eğilimle artmaya devam etmesi durumunda model, 13 Kasım 2026 tarihinde matematiksel bir tekillik noktasına ulaşıyordu.

Bu sonuç, bazı paylaşımlarda “bilim insanları dünyanın sonunun geleceği günü hesapladı” şeklinde yorumlandı. Ancak araştırmanın konusu bir asteroid çarpması, nükleer savaş veya Dünya'nın fiziksel olarak yok olması değildi.

Çalışmanın odağında kontrolsüz nüfus artışının sürdürülebilirliği bulunuyordu.

NÜFUS 3 MİLYARDAN 8 MİLYARA

Araştırmanın yayımlandığı 1960 yılında dünya nüfusu yaklaşık 3 milyar seviyesindeydi.

Aradan geçen 66 yılda küresel nüfus 8 milyarın üzerine çıktı. Buna karşın nüfus artış hızında da önemli değişimler yaşandı.

Dolayısıyla 1960'ta oluşturulan matematiksel modelin öngördüğü artış eğilimi aynı biçimde devam etmedi.

DÜNYANIN SONU MU GELECEK?

Hayır. 13 Kasım 2026'nın dünyanın sonu olacağına ilişkin bilimsel olarak kabul edilmiş bir öngörü bulunmuyor.

1960 tarihli araştırmada ortaya çıkan tarih, belirli varsayımlar altında nüfus artışını geleceğe taşıyan matematiksel modelin ulaştığı teorik bir sonuçtu.

Araştırmanın yeniden gündeme gelmesiyle bu ayrıntı önem kazandı. Çalışmayı doğrudan “dünyanın sonunun tarihi” şeklinde yorumlamak araştırmanın ortaya koyduğu sonuçtan daha ileri bir iddia anlamına geliyor.

NÜFUSUN ZİRVE YAPMASI BEKLENİYOR

Günümüzdeki nüfus projeksiyonları da 1960'taki modelden farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre dünya nüfusunun önümüzdeki yıllarda artmaya devam ederek 2080'lerin ortalarında yaklaşık 10,3 milyarla zirveye ulaşması, ardından ise kademeli olarak gerilemesi bekleniyor.

Bu beklenti, nüfusun sonsuza kadar aynı hızda büyümeye devam edeceği varsayımının gerçekleşmediğine işaret ediyor.

YAPAY ZEKA SÖZLERİ DE GÜNDEMDE

Araştırmanın yazarlarından Heinz von Foerster'ın yıllar sonra yapay zeka konusunda yaptığı değerlendirmeler de yeniden hatırlandı.

Von Foerster, 1995 yılında verdiği bir röportajda makinelerin zeki görünen görevleri yerine getirebilmesinin insan zekasıyla aynı anlama gelmediğini savundu ve yapay zekanın insan gibi “düşündüğünün” varsayılması konusunda uyarılarda bulundu.

2002 yılında hayatını kaybeden bilim insanının bu açıklamaları, yapay zekanın günlük yaşamda hızla yaygınlaştığı günümüzde yeniden tartışma konusu oldu.