5 milyon ev gencine yeni istihdam modeli

Hükümet, GÜÇ programı ile 15-29 yaş arası ev genci için yeni istihdam modeli hazırlıyor, 3,5 milyon gencin işgücüne katılması hedefleniyor.

GÜÇ PROGRAMI İLE GENÇ İSTİHDAM MODELİ

Hükümet, ne eğitimde ne istihdamda olan ve kamuoyunda "ev gençleri" olarak adlandırılan 15–29 yaş arası yaklaşık 5 milyon genç için yeni bir istihdam modeli hazırladı. "Gençlerin Üretim Çağı (GÜÇ)" adı verilen programın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından salı günü kamuoyuna duyurulması planlanıyor.

Program kapsamında 3 yıl içinde yaklaşık 3,5 milyon gencin işgücüne ve istihdama katılması hedefleniyor. Bu çerçevede gençlerin sosyal güvenlik kapsamına alınması ve uzun vadede emeklilik hakkı elde edebilmelerine yönelik düzenlemeler öngörülüyor.

GELİR KRİTERİ VE SOSYAL GÜVENLİK DÜZENLEMESİ

Sürekli ve düzenli bir işte çalışmayan gençler için gelir kriterine dayalı yeni bir model hazırlanıyor. Belirli şartları sağlayan gençlerin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi planlanıyor. Gelir kriteri modeli ile gençlerin sigorta primleri ve emeklilik hakları açısından sisteme girişlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Model, kayıtlı istihdamın artırılmasına ve gençlerin sosyal güvenlik sistemine erken yaşta dahil olmasına yönelik araçlar içerecek. Bu kapsamda ilgili kurumlar arasında teknik çalışmalar yürütülüyor.

EV GENCİ (NEET) TANIMI

Programın odaklandığı grup, uluslararası literatürde NEET ("Not in Education, Employment, or Training") olarak tanımlanıyor. Türkçede bu kavram, "ne eğitimde ne istihdamda" olan gençler için kullanılıyor. Genellikle 15–29 yaş arasını kapsayan bu gruptaki gençler; okula devam etmeyen, bir işte çalışmayan ve herhangi bir kurs, staj veya mesleki programa kayıtlı olmayan kişilerden oluşuyor.

Türkiye'de bu gençler kamuoyunda yaygın olarak "ev genci" olarak adlandırılıyor. GÜÇ programı, bu gruptaki gençlerin işgücü piyasasına geçişine yönelik düzenlemeleri içeriyor.

İŞKUR HİZMETLERİ VE AKTİF İŞGÜCÜ PROGRAMLARI

Yeni istihdam modeli kapsamında İŞKUR hizmetleri ön plana çıkarılacak. İşgücü piyasası araştırmaları belirli aralıklarla yapılacak ve hangi sektörlerde ne kadar açık iş bulunduğu tespit edilerek sisteme işlenecek. Böylece işgücü talebi ve ihtiyaçlar yıllık bazda güncellenecek.

Gençlere öncelikli olarak iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri sunulacak. İŞKUR aracılığıyla aktif işgücü programları devreye alınacak. Bu kapsamda mesleki eğitim kurslarının, işbaşı eğitim programlarının ve girişimcilik desteklerinin artırılması planlanıyor. Potansiyel işgücünde yer alan gençler profil bazlı analizlerle bu programlara yönlendirilecek.

İŞVERENE ÜCRET VE SİGORTA TEŞVİKLERİ

Genç istihdamını artırmak amacıyla işverenlere çeşitli teşvikler sağlanması öngörülüyor. Bu teşvikler arasında, işe alınan gençler için sigorta primlerinin bir bölümünün devlet tarafından karşılanması ve ücret destekleri yer alacak.

İşverenlerin genç istihdamına yönelmesini desteklemek için prim ve vergi yüklerini hafifletici nitelikte düzenlemeler üzerinde çalışılıyor. Gençler, iş ve meslek danışmanlığı hizmetleriyle uygun sektörlere ve açık işlere yönlendirilecek.

GELECEĞİN MESLEKLERİNE YÖNELİK EĞİTİMLER

GÜÇ programı kapsamında, mevcut becerileri iş piyasasında geçerliliğini yitirmiş gençler için kısa süreli ve yoğun eğitim programları planlanıyor. Dijital pazarlama, yazılım kodlama, veri analizi gibi geleceğin mesleklerine yönelik kursların öncelikli olarak açılması öngörülüyor.

Sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif işgücü programları arasındaki bağ güçlendirilecek. Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programları (SOGEP) çerçevesinde istihdam öncelikli projelere kaynak ayrılması hedefleniyor. Böylece eğitim, danışmanlık ve istihdam destekleri birlikte uygulanacak.

ESNEK VE SAATLİK ÇALIŞMA DÜZENLEMESİ

Yeni istihdam modeli ile bağlantılı olarak esnek ve saatlik çalışma düzenine ilişkin yasal değişiklik hazırlığı yapıldı. 12 milyon kişinin çalışma hayatına kazandırılmasını amaçlayan taslak düzenleme Ekonomik Koordinasyon Kurulu'na sunuldu.

Hazırlanan teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilmesi planlanıyor. Düzenleme ile esnek ve saatlik çalışma modelinin mevzuata yansıtılması hedefleniyor. Evden çıkmayan gençler ve ev kadınları için kısmi süreli çalışma modeli uygulanması öngörülüyor.

Bu model kapsamında gençlerin işgücü piyasasına alışması ve uygun koşullarda kalıcı istihdama geçişinin desteklenmesi amaçlanıyor.