At arabası üretiminden dev sanayi tesislerine: Bir küçük ilçenin dev başarısı

Bir asır önce at arabası tekerleği, sandalye ve tel dolap üreten İnegöl, bugün 11 bini aşkın kişinin çalıştığı 1. Organize Sanayi Bölgesi, yüzlerce sanayi kuruluşu ve yüz milyonlarca dolarlık ihracatıyla Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden biri haline geldi.

Bursa’nın İnegöl ilçesi, bugün mobilya başta olmak üzere tekstil, orman ürünleri, gıda, ambalaj, cam ve farklı sanayi kollarındaki üretimiyle adından söz ettiriyor. Ancak ilçenin bugünkü sanayi gücünün arkasında, küçük atölyelerde başlayan uzun bir üretim hikâyesi bulunuyor.

Hikâye at arabası tekerleğiyle başladı

İnegöl’de ağaç işçiliğinin geçmişi yüzyıllar öncesine uzanırken, modern mobilyacılığın temelleri 1900’lü yılların başında atıldı.

İnegöl Ticaret ve Sanayi Odası'nın verilerine göre, ilçenin ormanlarla çevrili olması nedeniyle kerestecilik gelişti. Zaman içerisinde kereste üretiminin yanında yumurta sandığı ve at arabası imalatı yapılmaya başlandı. Daha sonra sandalye ve koltuk üretimi bu geleneğin devamı olarak gelişti.

İnegöl Mobilyacılar Odası'nın aktardığı tarihi bilgilere göre ise İnegöl yaylı arabaları yalnızca ilçede tüketilmedi; Ankara, Konya, Afyon, Kayseri, Bilecik ve Eskişehir'in yanı sıra Halep ve Şam'a kadar gönderildi.

Bir dönem ilçenin önemli zanaatlarından olan at arabası imalatında 1945-1946 yıllarında 195 işyerinin faaliyet gösterdiği belirtiliyor.

Zaman içerisinde motorlu taşıtların yaygınlaşmasıyla at arabası üretimi önemini kaybederken, bu ustalık ve ahşap işleme kültürü İnegöl mobilyacılığının gelişmesinin temel taşlarından biri oldu.

At arabasından sandalyeye, sandalyeden mobilyaya

İnegöl'de at arabası üretiminin yanında sandalye imalatı da hızla gelişti. 1930'lu yıllarda ilçede su gücüyle çalışan sandalye fabrikalarının bulunduğu, 1934 yılında elektriğin gelmesiyle birlikte üretim kapasitesinin arttığı belirtiliyor.

Bu dönem, İnegöl'ün küçük atölyelerden daha büyük üretim tesislerine geçişinin önemli aşamalarından biri oldu.

Yıllar içerisinde sandalye üretimi; koltuk, yatak odası, yemek odası, oturma grupları ve diğer mobilya ürünlerine dönüştü. İnegöl bugün mobilya üretiminde Türkiye'nin en önemli merkezlerinden biri olarak gösteriliyor.

1973'te sanayileşmede yeni dönem

İnegöl'ün sanayi tarihinde en önemli dönüm noktalarından biri ise Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması oldu.

İnegöl OSB'nin kuruluş çalışmaları 1970'li yıllara uzanıyor. 24 Aralık 1973 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla İnegöl Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasına karar verildi. 1977 yılında ilk Müteşebbis Heyeti oluşturuldu.

İnegöl OSB, bu özelliğiyle Türkiye'nin ilk ilçe Organize Sanayi Bölgesi olma unvanını taşıyor.

Bugün 11 bin 182 kişi çalışıyor

Yıllar içerisinde büyüyen İnegöl OSB, bugün ilçenin en önemli istihdam merkezlerinden biri haline geldi.

2026 yılı verilerine göre İnegöl Organize Sanayi Bölgesi yüzde 100 doluluk oranına ulaşmış durumda. Bölgede faaliyet gösteren işletmelerde 11 bin 182 kişi istihdam ediliyor.

İnegöl OSB'nin kendi kurumsal verilerinde ise bölgede yaklaşık 15 bin kişilik istihdam ve yıllık yaklaşık 650 milyon dolarlık ihracat bilgisi yer alıyor. Veriler farklı dönem ve kapsamları yansıtabildiğinden, OSB'nin güncel kurumsal verisi yaklaşık 15 bin istihdam olarak veriliyor.

Bölgenin enerji tüketimi ve çalışan sayısı bakımından Türkiye'nin ilk 20 OSB'si arasında yer aldığı da belirtiliyor.

İnegöl'ün sanayisi mobilyayla sınırlı değil

Bugün İnegöl OSB'de yalnızca mobilya üretimi yapılmıyor.

Tekstil, orman ürünleri ve mobilya, gıda, ambalaj ve cam gibi farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler ilçenin üretim çeşitliliğini oluşturuyor.

İnegöl'ün sanayi altyapısı da zaman içerisinde genişledi. İlçedeki farklı organize sanayi bölgeleriyle birlikte binlerce kişiye yeni istihdam kapısı açılırken, üretim kapasitesinin önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor.

Küçük atölyelerden dünya pazarına

İnegöl'ün sanayi hikâyesinin en dikkat çekici tarafı ise başlangıç ile bugünkü nokta arasındaki büyük dönüşüm.

Bir dönem ustaların el emeğiyle ürettiği at arabası tekerlekleri ve ahşap parçalar, Anadolu'nun farklı şehirlerine gönderiliyordu.

Bugün ise İnegöl'de son teknoloji makinelerin kullanıldığı fabrikalarda milyonlarca liralık üretimler gerçekleştiriliyor ve ilçede üretilen ürünler dünya pazarlarına ulaşıyor.

İnegöl'ün sanayi hikâyesi, küçük atölyelerde başlayan üretim kültürünün zaman içerisinde nasıl büyük bir sanayi ekosistemine dönüştüğünün en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bugün yüzlerce sanayi kuruluşu, binlerce çalışanı ve yüz milyonlarca dolarlık ihracat kapasitesiyle İnegöl, Bursa'nın ve Türkiye'nin üretim merkezleri arasında yer alıyor.

İnegöl'ün yaklaşık bir asırlık sanayi serüveni, ilçenin geçmişteki zanaatkârlık kültürünün modern sanayiyle birleşerek bugünlere taşındığını gösteriyor.