Bu gece Ay hem Mavi Ay hem Mikro Ay olarak izlenecek

Ay bu gece aynı anda hem Mavi Ay hem de Mikro Ay evresinde olacak. Nadir gök olayı 2053’e kadar yeniden aynı şekilde gerçekleşmeyecek.

Ay, 31 Mayıs gecesi gökyüzünde nadir görülen bir birleşik olayla izlenecek. Aynı takvim ayında ikinci kez dolunay yaşanması nedeniyle "Mavi Ay" olarak adlandırılan bu evre, aynı zamanda Ay'ın Dünya'ya en uzak konumlarına yakın durumdayken dolunayda olması anlamına gelen "Mikro Ay" özelliğiyle çakışacak. Astronomi uzmanları, bu iki göksel olayın aynı gece bir araya gelmesinin son derece seyrek görüldüğünü ve benzer bir denk gelişin 2053 yılına kadar tekrarlanmayacağını belirtiyor.

AYNI AY İÇİNDE İKİNCİ DOLUNAY: MAVİ AY

Mayıs ayı içinde daha önce yaşanan dolunayın ardından bu gece gerçekleşecek ikinci dolunay, takvimsel tanıma göre Mavi Ay olarak sınıflandırılıyor. Terim, isminin çağrıştırdığı gibi Ay'ın renginde bir değişiklik olduğuna işaret etmiyor. Mavi Ay ifadesi, yalnızca aynı takvim ayı içinde ikinci kez dolunay evresine ulaşan Ay'ı tanımlamak için kullanılıyor.

Genellikle bir ayda tek dolunay gözlemlenirken, takvim ve yörünge döngülerinin çakışması sonucu bazı yıllarda bir ay içerisinde iki dolunay meydana gelebiliyor. Bu durum, Mavi Ay dolunaylarını gökyüzüyle yakından ilgilenenler için takip edilen özel tarihlerden biri haline getiriyor.

DÜNYA’YA EN UZAK KONUMUNA YAKIN: MİKRO AY

Bu geceyi olağanüstü kılan ikinci unsur ise dolunayın "Mikro Ay" koşullarında gerçekleşecek olması. Ay'ın Dünya çevresinde izlediği eliptik yörüngede zaman zaman gezegenimize yaklaşması, zaman zaman ise uzaklaşması sonucunda, en uzak konumuna yakın bir noktadayken dolunay evresine gelmesi Mikro Ay olarak adlandırılıyor.

Bu geometrik düzen nedeniyle Ay, gökyüzünde alışıldık dolunay görüntüsüne kıyasla bir miktar daha küçük ve görece daha sönük algılanacak. Uzmanlar, çap farkının çıplak gözle belirgin şekilde ayırt edilmesinin güç olduğunu, ancak ölçümlerde bu farkın kaydedilebilir düzeyde bulunduğunu ifade ediyor.

Hesaplamalara göre bu geceki dolunay sırasında Ay ile Dünya arasındaki uzaklığın yaklaşık 406 bin kilometre civarında olacağı belirtiliyor. Bu mesafe, ortalama Ay-Dünya uzaklığından daha yüksek bir değere işaret ediyor.

SÜPER AY'IN KARŞITI OLARAK TANIMLANIYOR

Son yıllarda kamuoyunun gündemine sıkça gelen "Süper Ay" olayında Ay, Dünya'ya nispeten en yakın konumlarındayken dolunay evresine giriyor ve gökyüzünde normalden daha büyük ve daha parlak görünüyor. Mikro Ay ise bu durumun tersine, dolunayın Ay yörüngesinin daha uzak kesimlerine yakınken yaşandığı evre için kullanılıyor.

Ay'ın daha uzak bir noktada bulunması, gökyüzündeki görünen büyüklüğünde ve parlaklığında hafif bir azalmaya yol açıyor. Bu nedenle bu geceki dolunay, yılın en küçük ve en uzak dolunayı olarak kayıtlara geçecek nitelikte değerlendiriliyor.

NADİR GÖKSEL DENK GELİŞ: BİR SONRAKİ TARİH 2053

Mavi Ay olayları, dolunay döngüleri ve takvim düzeni nedeniyle birkaç yılda bir tekrarlanabiliyor. Mikro Ay dolunayları da yörünge hareketleri çerçevesinde belirli aralıklarla gözleniyor. Ancak bu iki ayrı astronomik olgunun aynı gece kesişmesi oldukça ender gerçekleşen bir durum olarak öne çıkıyor.

Astronomi çevrelerinden aktarılan bilgilere göre, ilerleyen yıllarda hem Mavi Ay hem de Mikro Ay olayları farklı zaman dilimlerinde yeniden yaşanacak. Buna karşın, Mavi Ay ile Mikro Ay evrelerinin bu geceki gibi aynı dolunayda üst üste geldiği benzer bir göksel buluşma için 2053 yılına kadar yeni bir tarih bekleniyor.

AY’IN RENGİ DEĞİŞMEYECEK

Mavi Ay ifadesi zaman zaman yanlış yorumlanarak Ay'ın mavi bir renge bürüneceği düşüncesine yol açabiliyor. Bu gece gökyüzüne bakacak olanların böyle bir renk değişimi görmesi beklenmiyor. Kullanılan terim, tamamen takvimsel ve yörüngesel bir durumu tanımlıyor ve Ay'ın yüzey özelliklerinde ya da doğal renginde herhangi bir fiziksel değişim anlamına gelmiyor.

Ay'ın mavi tonlarda görülmesi, ancak atmosferde yoğun duman, kül bulutları veya büyük volkanik patlamalara bağlı özel parçacık yoğunluklarının oluştuğu sıra dışı durumlarda mümkün olabiliyor. Mevcut koşullarda bu tür bir atmosferik etkiye ilişkin bir veri paylaşılmıyor.

GÖZLEM İÇİN GECE SAATLERİ ÖNE ÇIKIYOR

Uzmanlar, dolunayın en belirgin ve çarpıcı görünümünün havanın tamamen karardığı saatlerde izlenebileceğini bildiriyor. Bulut örtüsünün az olduğu bölgelerde gökyüzüne yönelenler, yılın en uzak dolunayı olarak tanımlanan bu özel evreyi doğrudan gözlemleme imkanı bulabilecek.

Şehir ışıklarının görece zayıf olduğu, yapay aydınlatmadan uzak alanlar, Ay'ın yüzey ayrıntılarının daha net seçilebilmesine katkı sağlayacak. Gökyüzüyle ilgilenenler için bu gece yaşanacak Mavi Ay ve Mikro Ay birleşimi, uzun süre hatırlanabilecek nadir astronomi olayları arasında gösteriliyor.