CAATSA yaptırımları nedir? Türkiye'yi nasıl etkiliyor, neleri kapsıyor? CAATSA yaptırımları kaldırılacak mı?

CAATSA yaptırımları yeniden gündemde. Türkiye'ye uygulanan yaptırımların kapsamı, hukuki dayanağı ve 12 maddelik yaptırım listesine ilişkin detaylar merak ediliyor.

ABD ile Türkiye arasında son dönemde yapılan açıklamalarla yeniden gündeme gelen CAATSA yaptırımları, dış politika ve savunma alanındaki gelişmeleri yakından takip eden milyonlarca kişi tarafından araştırılıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğine yönelik açıklamalar, konuyu yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.

CAATSA yaptırımları, ABD'nin ulusal güvenlik politikaları kapsamında uyguladığı yaptırım mekanizmalarından biri olarak öne çıkıyor. Türkiye açısından ise süreç, Rusya'dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi nedeniyle başlayan gelişmelerle gündeme gelmişti. Son açıklamalar sonrasında yaptırımların kapsamı ve olası değişiklikler yeniden merak edilmeye başlandı.

CAATSA YAPTIRIMLARI NEDİR?

CAATSA, İngilizce "Countering America's Adversaries Through Sanctions Act" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye ise "ABD'nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası" olarak çevrilmektedir.

2 Ağustos 2017 tarihinde yürürlüğe giren yasa; ABD'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak değerlendirdiği İran, Rusya ve Kuzey Kore'ye yönelik ekonomik ve siyasi yaptırımların uygulanmasına hukuki zemin oluşturdu. Kanun kapsamında ilk dolaylı yaptırımlardan biri, Eylül 2018'de Çin Merkezi Askeri Komisyonu'nun Cihaz Geliştirme Departmanı'na yönelik uygulanmıştı.

TÜRKİYE NEDEN CAATSA KAPSAMINA GİRDİ?

Türkiye'nin CAATSA yaptırımları kapsamına alınmasının temel nedeni, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması oldu.

ABD yönetimi, bu alımın ardından Türkiye'yi F-35 savaş uçağı programından çıkardı. Daha sonra ise CAATSA'nın 231. maddesi kapsamında yaptırım süreci devreye alındı.

Söz konusu madde, Rusya Federasyonu'nun savunma veya istihbarat sektörüyle önemli düzeyde ticari ilişki kuran kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor. ABD Başkanı Donald Trump, yaptırımların uygulanmasını bir süre ertelemiş olsa da Aralık 2020'de süreç resmen yürürlüğe girdi.

12 MADDELİK YAPTIRIM LİSTESİ

CAATSA mevzuatında uygulanabilecek 12 farklı yaptırım seçeneği bulunuyor. Bunlar arasında şu başlıklar yer alıyor:

• İhracat ve ithalat bankası desteklerinin durdurulması,
• Mal ve teknoloji ihracat lisanslarının verilmemesi,
• ABD mali kuruluşlarından kredi sağlanmasının engellenmesi,
• Uluslararası finans kuruluşlarından kredi verilmemesi,
• ABD Merkez Bankası (Fed) ile belirli finansal işlemlerin sınırlandırılması,
• ABD kamu kurumlarıyla ihale ve sözleşme yapılmasının yasaklanması,
• Döviz işlemlerinin sınırlandırılması,
• Bankalar arası ödeme ve kredi transferlerinin kısıtlanması,
• ABD'de gayrimenkul ediniminin yasaklanması,
• ABD kişi ve şirketlerinin sermaye veya borç işlemleri yapmasının engellenmesi,
• ABD'ye giriş yasağı uygulanması,
• Yaptırım kapsamındaki üst düzey yöneticilere de benzer yaptırımlar uygulanması.

GÖZLER YENİ AÇIKLAMALARDA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın son görüşmesinde CAATSA yaptırımları konusunda yapılan değerlendirmeler, sürecin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Yaptırımlara ilişkin resmi adımların nasıl şekilleneceği ve olası kararların Türkiye-ABD ilişkilerine etkisinin önümüzdeki süreçte netleşmesi bekleniyor.