Gundem

Deprem nedir, nasıl oluşur? Deprem anında ne yapılmalı?

Deprem nedir, nasıl oluşur ve deprem anında ne yapılmalı? Fay hatları, deprem türleri ve deprem çantasında olması gerekenler açıklandı.

1 saat önce Hilal Gül 2 dk

Deprem nedir, nasıl oluşur ve deprem anında ne yapılmalı? Fay hatları, deprem türleri ve deprem çantasında olması gerekenler açıklandı.

Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde bulunması nedeniyle deprem gerçeği gündemdeki yerini koruyor. Uzmanlar, deprem öncesi hazırlıkların ve afet bilincinin hayati önem taşıdığına dikkat çekerken, vatandaşlar “Deprem nedir?”, “Deprem nasıl oluşur?” ve “Deprem anında ne yapılmalı?” sorularına yanıt arıyor.

Yerkabuğunda meydana gelen kırılmalar sonucu ortaya çıkan depremler, özellikle aktif fay hatlarının bulunduğu bölgelerde ciddi risk oluşturuyor. Uzmanlara göre depremle mücadelede en önemli unsur, bilinçli hazırlık ve doğru davranış biçimleri oluyor.

DEPREM NEDİR?

Deprem, yerkabuğu içerisindeki kayaçların ani şekilde kırılması veya yer değiştirmesi sonucu oluşan enerjinin sismik dalgalar halinde yayılmasıyla meydana gelen doğal afet olarak tanımlanıyor.

Tektonik levhaların hareketi sırasında fay hatları boyunca enerji birikiyor. Biriken bu enerji, kayaların dayanım sınırını aşmasıyla aniden açığa çıkıyor ve deprem meydana geliyor.

Depremin büyüklüğü ise açığa çıkan enerji miktarına göre değişiklik gösteriyor. Bu durum, depremin hissedilme düzeyini ve oluşturabileceği hasarı doğrudan etkiliyor.

DEPREM NASIL OLUŞUR?

Uzmanlara göre deprem oluşumu birkaç aşamada gerçekleşiyor:

Depremin başladığı yer altındaki noktaya “odak noktası” ya da “hiposantr” adı veriliyor. Yeryüzünde depremin en güçlü hissedildiği bölge ise “episantr” olarak tanımlanıyor.

P ve S dalgaları olarak bilinen sismik dalgalar, depremin yayılmasını sağlıyor. Özellikle S dalgalarının yıkıcı etkisinin daha yüksek olduğu belirtiliyor.

DEPREM TÜRLERİ NELERDİR?

Depremler oluşum nedenlerine göre üç ana gruba ayrılıyor.

TEKTONİK DEPREMLER

Dünya genelindeki depremlerin büyük çoğunluğu bu grupta yer alıyor. Fay hatları boyunca biriken enerjinin boşalması sonucu oluşuyor.

VOLKANİK DEPREMLER

Volkanik faaliyetlerin yoğun olduğu bölgelerde görülüyor. Magma hareketleri nedeniyle meydana geliyor.

ÇÖKÜNTÜ DEPREMLERİ

Yer altındaki boşlukların veya mağaraların çökmesi sonucu oluşuyor. Etki alanları daha sınırlı oluyor.

DEPREM ÖNCESİNDE NELER YAPILMALI?

Uzmanlar, deprem öncesi hazırlıkların can kayıplarını azaltabileceğini belirtiyor.

Bu kapsamda önerilen başlıca önlemler şöyle sıralanıyor:

DEPREM ÇANTASINDA NELER OLMALI?

Uzmanlara göre deprem sonrası ilk 72 saat kritik önem taşıyor. Bu nedenle afet çantasının hazır bulundurulması gerekiyor.

Deprem çantasında bulunması önerilen temel malzemeler şunlar:

DEPREM ANINDA NE YAPILMALI?

Uzmanlar, deprem sırasında paniğe kapılmadan doğru hareket edilmesinin büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Bina içerisindeyken:

Açık alandaysanız:

DEPREM SONRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Deprem sonrası artçı sarsıntı riskine karşı dikkatli olunması gerekiyor.

Uzmanların önerileri arasında:

yer alıyor.