Depreme dayanıklı bina için su yalıtımının kritik rolü

Araştırmalar, su yalıtımı olmayan binalarda taşıyıcı sistemin 10 yılda yüzde 66'ya varan dayanım kaybı yaşayabildiğini gösteriyor.

Depreme dayanıklı bina arayışı Türkiye'nin gündeminde üst sıralarda yer alırken, uzmanlar su yalıtımının taşıyıcı sistemleri koruyan en kritik unsurlardan biri olduğunu vurguluyor. 17 Ağustos Depremi'nin yıl dönümünde açıklama yapan ODE Yalıtım, binaların ömrü boyunca su ve neme karşı korunmamasının, deprem güvenliğini ciddi biçimde zayıflatabildiğine dikkat çekti.

Beton ve donatı kalitesi kadar, bu taşıyıcı elemanların suyla temasının engellenmesi de yapıların deprem performansını belirleyen temel etkenler arasında gösteriliyor. Sektör verilerine göre, su yalıtımı bulunmayan ya da standartlara uygun şekilde uygulanmayan binalarda taşıyıcı sistemlerde zamanla oluşan korozyon, dayanım kaybını ciddi oranlara çıkarabiliyor.

SU YALITIMI OLMAYAN BİNALARDA YÜZDE 66'YA VARAN DAYANIM KAYBI

ODE Yalıtım'ın paylaştığı araştırma sonuçları, su yalıtımının deprem güvenliği açısından neden hayati olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre, su yalıtımı yapılmayan betonarme binalarda, taşıyıcı sistem elemanlarına ulaşan su ve nem, donatı çeliğinde korozyona neden oluyor.

Bu süreç, kendi halinde işleyen uzun vadeli bir hasar mekanizması oluşturuyor. Donatı çeliğinin korozyona uğramasıyla birlikte betonarme elemanların kesitleri zayıflıyor, taşıma kapasiteleri düşüyor ve yapı güvenliği olumsuz etkileniyor. Araştırmalar, su yalıtımı olmayan yapılarda taşıyıcı sistemin yaklaşık 10 yıl içinde yüzde 66'ya varan oranlarda dayanım kaybına uğrayabildiğini gösteriyor.

Uzmanlar, deprem güvenliğinin sadece inşaat aşamasındaki malzeme kalitesiyle sınırlı olmadığını, yapı ömrü boyunca sürdürülen koruma önlemlerinin de en az bu kadar önemli olduğunu belirtiyor. Bu nedenle su, nem ve dış etkenlere karşı alınan önlemler, deprem açısından kritik bir tamamlayıcı unsur olarak öne çıkıyor.

TOPLUMDA SU YALITIMI VE DEPREM İLİŞKİSİ YETERİNCE BİLİNMİYOR

ODE Yalıtım'ın 2023 yılında gerçekleştirdiği "Su Yalıtımı ve Binaların Deprem Güvenliği Algı Araştırması", kamuoyundaki farkındalık açığını rakamlarla ortaya koydu. Araştırmaya göre, katılımcıların yalnızca yüzde 2,2'si su yalıtımının binanın depreme dayanıklılığı üzerindeki etkisinin farkında olduğunu belirtti.

Veriler, konut sahiplerinin oturdukları binalardaki su yalıtımı durumu hakkında da sınırlı bilgiye sahip olduğunu gösteriyor. Katılımcıların yüzde 45'i yaşadıkları binada su yalıtımı olup olmadığını bilmediğini ifade ederken, yüzde 34,2'si binasında su yalıtımı bulunmadığını dile getirdi. Su yalıtımı olduğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 20,4'te kaldı.

Bu tablo, su yalıtımının hem deprem güvenliği hem de bina ömrü açısından oynadığı rolün toplumda yeterince anlaşılmadığına işaret ediyor. Uzmanlar, özellikle yeni yapılaşma süreçlerinde ve kentsel dönüşüm projelerinde su yalıtımı konusunun daha görünür hale gelmesi gerektiğini belirtiyor.

"TOPLAM BİNA MALİYETİNDE PAYI YAKLAŞIK YÜZDE 1"

ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ozan Turan, su yalıtımının deprem dayanımıyla ilişkisine yönelik değerlendirmesinde, doğru projelendirme ve uygulamanın önemine dikkat çekti. Turan, depreme dayanıklı tasarlanan yapıların bu özelliklerini uzun yıllar koruyabilmesi için su yalıtımının baştan itibaren planlanması gerektiğini söyledi.

Turan, "Su yalıtımı, nem ve su sızıntısına karşı koruma sağlamanın ötesinde, taşıyıcı sistemi dış etkenlerden izole ederek yapının tasarım ömrünü destekliyor" dedi. Yaptıkları araştırmaların, su yalıtımının maliyetine ve yapı güvenliğindeki rolüne ilişkin ciddi bilgi eksikliklerini ortaya koyduğunu aktaran Turan, su yalıtımının toplam bina maliyeti içindeki payının yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olduğunu vurguladı.

ODE Yalıtım'ın hem yeni teknolojiler geliştirmeye hem de doğru teknik bilgiyi yaygınlaştırmaya odaklandığını belirten Turan, bu çerçevede hazırladıkları "Binalarda Su Yalıtımı" kitabıyla mimar, mühendis, uygulamacı ve sektör profesyonellerine güncel standartlar, doğru detay çözümleri ve teknik içerik sunduklarını ifade etti.

ODE YALITIM'IN SEKTÖRDEKİ KONUMU

1985 yılında taahhüt faaliyetleriyle iş hayatına başlayan ODE Yalıtım, 1988'den itibaren yalıtım alanına odaklandı. 1990'da ithalatçı, 1996'da ise üretici kimliğine kavuşan şirket, bugün yapı yalıtımı ve teknik yalıtım kategorilerinde üretim yapıyor.

ODE Yalıtım, 8 üretim tesisi, 4 bini aşkın ürün çeşidi ve uzman kadrosuyla Türkiye yalıtım sektörünün önde gelen üreticileri arasında yer alıyor. İklimlendirme Sanayi İhracatçıları Birliği (İSİB) tarafından düzenlenen İhracatın Liderleri Ödül Töreni'nde 2022, 2023 ve 2024 yıllarında üst üste "Yalıtım Malzemeleri İhracatı" kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü.

Şirketin çevre ve enerji dostu ürünleri, 6 kıtada 80'in üzerinde ülkede kullanılıyor. Türkiye yalıtım sektöründe "Kurumsal Sosyal Sorumluluk Raporu" yayımlayan ilk firma olan ODE Yalıtım, Çorlu ve Eskişehir tesislerindeki güneş enerjisi santrali yatırımları ve Sıfır Atık Belgeleri ile sürdürülebilirlik odaklı vizyonunu destekliyor. Bu tesislerde üretilen ısı, su, ses ve yangın yalıtım ürünlerinin tamamı için uluslararası geçerliliğe sahip Çevresel Ürün Beyanı (EPD) belgesine sahip olan şirket, bu belgeleri yüzde 100 dijital formatta yayımlayan ilk firma konumunda bulunuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Su yalıtımı depremde bina dayanımını nasıl etkiler?

Su yalıtımı olmayan binalarda su ve nem, zamanla taşıyıcı sistem elemanlarına ulaşıp donatı çeliğinde korozyona neden olur. Bu korozyon, betonarme elemanların kesitini zayıflatır ve taşıma kapasitesini düşürür. Araştırmalar, su yalıtımı bulunmayan yapılarda taşıyıcı sistemin 10 yıl içinde yüzde 66'ya varan dayanım kaybı yaşayabildiğini ortaya koyuyor. Bu nedenle su yalıtımı, deprem güvenliğinin tamamlayıcı bir parçası olarak görülüyor.

Bir binada su yalıtımı olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Binanızın projesinde su yalıtımı detayları yer alıyorsa ve inşaat aşamasında bu detaylar uygulanmışsa, yapı suya karşı korunmuş kabul edilir. Konut sahipleri, yönetim planı, ruhsat ve proje dosyalarını inceleyerek veya ilgili mühendis ve uygulamacılara danışarak binada temel, perde duvarlar, çatı ve ıslak hacimlerde su yalıtımı yapılıp yapılmadığını öğrenebilir. Görsel olarak gözlemlenen rutubet, sıva kabarması ve demir donatı paslanması gibi belirtiler ise su yalıtımında sorun olduğunu işaret edebilir.

Su yalıtımının bina maliyetindeki payı nedir?

ODE Yalıtım'ın paylaştığı bilgilere göre, su yalıtımının toplam bina maliyeti içindeki payı yaklaşık yüzde 1 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, uzun vadede taşıyıcı sistemin korunması ve olası deprem risklerine karşı dayanımın sürdürülmesi açısından kritik bir yatırım olarak değerlendiriliyor.