Dünya dün daha hızlı döndü! Peki nedeni ne?

5 Ağustos’ta Dünya, dönüşünü 1.33 milisaniye erken tamamladı. Bu, 2025’in en kısa günlerinden biri oldu. Sebepler arasında Ay ve atmosfer etkili.

DÜNYA 5 AĞUSTOS’TA EN KISA GÜNLERİNDEN BİRİNİ YAŞADI

5 Ağustos Salı günü, Dünya bir dönüşünü tam 1.33 milisaniye daha erken tamamladı. Bu durum, günü 86.399,99867 saniye ile 2025’in en kısa günlerinden biri hâline getirdi.

Bilim insanlarına göre bu hassas farklar, atom saatleri ve uzaydaki kuasar gibi sabit referans noktaları sayesinde mikrosaniye düzeyinde ölçülebiliyor.

GERÇEK GÜN İLE GÜNEŞ GÜNÜ FARKI NEDİR?

Dünya’nın bir yıldız günündeki dönüş süresi yaklaşık 23 saat 56 dakika 4 saniye iken, kullandığımız 24 saatlik gün, Güneş’e göre tanımlanan 'güneş günü'ne dayanıyor. Dünya hem kendi etrafında hem de Güneş çevresinde döndüğü için her gün yaklaşık 1 derece daha fazla dönüyor. Bu da güneş gününü yıldız gününden yaklaşık 4 dakika daha uzun yapıyor.

DÜNYA NEDEN SABİT HIZDA DÖNMEZ?

Dünya’nın dönüş hızını etkileyen birçok doğal faktör bulunuyor:

Atmosferik rüzgarlar: Kış aylarında daha kuvvetli rüzgarlar, dönüşü yavaşlatıyor. Yazın bu etki azalıyor.

Okyanus hareketleri ve magma akışı: Yer kabuğunun altındaki akışkan yapılar, Dünya’nın dönüş hızını etkileyebiliyor.

Ay’ın gelgit etkisi: Ay, Dünya’nın dönüşünü yavaşlatıyor.

Küresel ısınma ve buzul erimeleri: Erimeyle birlikte su kütlelerinin kutuplardan Ekvator’a kayması, dönüş hızını yavaşlatıyor.

BU SAPMALAR NEDEN ÖNEMLİ?

1 milisaniyelik fark bile, GPS sistemlerinde konum hatalarına neden olabiliyor. Örneğin 1.33 milisaniyelik bir sapma, Ekvator çevresinde yaklaşık 62 cm’lik bir hata anlamına geliyor. Bu fark yıllık olarak birikirse, 500 metreyi bulabiliyor.

Bu nedenle, 1973 yılından bu yana 27 kez 'artık saniye' eklendi.

GÖZLEM İÇİN KULLANILAN SABİT NOKTALAR: KUASARLAR

Dünya’nın dönüşündeki bu tür sapmalar, milyarlarca ışık yılı uzakta bulunan ve neredeyse sabit görünen kuasarlar kullanılarak ölçülüyor. Süper kütleli kara deliklerden oluşan bu gök cisimleri, Dünya’daki en hassas ölçümler için referans noktası sağlıyor.

NEDEN 5 AĞUSTOS BU KADAR HIZLIYDI?

5 Ağustos’un yanı sıra 5 Temmuz ve 22 Temmuz da 2025’in en kısa günleri arasında yer aldı. Bunun temel nedenlerinden biri, Ay’ın Dünya’ya göre yörüngede en kuzey veya güney konumda bulunması. Bu durum, Ay’ın gelgit etkisini zayıflatıyor ve Dünya’nın biraz daha hızlı dönmesine yol açıyor.

BİR MİLİSANİYELİK GÜN NASIL HİSSEDİLİR?

Günlük yaşamda 1.33 milisaniyelik bu farkı hissetmek mümkün değil. Ancak atom saatleri, uydu sistemleri ve bilimsel gözlemler, bu farkları net bir şekilde ortaya koyabiliyor. Zamanın bu denli hassas kontrolü, uydu navigasyonu, bilimsel araştırmalar ve uzay çalışmaları için büyük önem taşıyor.