İnegöl’de Bir Zamanlar Havaalanı Vardı! İşte Hikâyesi

İnegöl Havaalanı, İkinci Dünya Savaşı yıllarında askeri amaçla kuruldu. Bugün OSB ve Havaalanı Caddesi olan pistlerin bilinmeyen hikâyesi.

Bugün fabrikaların yükseldiği, binlerce kişinin çalıştığı İnegöl Organize Sanayi Bölgesi'nin bulunduğu alanda bir zamanlar havaalanı olduğunu biliyor muydunuz? İkinci Dünya Savaşı'nın olağanüstü şartlarında alınan karar doğrultusunda İnegöl'de askeri amaçlı bir havaalanı için çalışmalara başlandı. Aradan geçen yıllarla birlikte pistler ortadan kalkarken, havaalanının izi bugün bir cadde isminde yaşamaya devam ediyor.

İSTİMLAK 1941'DE BAŞLADI

İnegöl Havaalanı 'nın hikâyesi İkinci Dünya Savaşı yıllarına uzanıyor. Türkiye savaşa fiilen katılmasa da dönemin güvenlik şartları nedeniyle çeşitli bölgelerde askeri hazırlıklar yapılıyordu.

Müjdat Söylemez Arşivi'nde yer alan bilgilere göre İnegöl'de askeri havaalanı yapılması amacıyla 17 Haziran 1941'den itibaren istimlak uygulamasına başlandı. 18 Mayıs 1944'ten sonra ise istimlak edilen alan genişletildi.

Aynı dönemde komşu Yenişehir ilçesinde de benzer bir süreç yaşandı ve burada da askeri havaalanı oluşturuldu.

İKİ AYRI PİSTİ VARDI

Araştırmacı yazar Ekrem Hayri Peker'in aktardığı bilgilere göre İnegöl Havaalanı, birbirini çaprazlayan 1.895 metre ve 1.395 metre uzunluğunda iki toprak piste sahipti. Kısa olan pist daha sonra beton piste dönüştürüldü.

Peker, çocukluk yıllarında havaalanını ve beton pisti yakından hatırladığını belirterek, pistin çocukların bisiklete ve ilerleyen yıllarda motosiklete bindikleri geniş bir alan olduğunu ifade ediyor. Pist Kalburt Deresi'ne kadar uzanıyordu.

Bugün ise eski havaalanının bulunduğu bölgenin görünümü tamamen değişmiş durumda. Peker'in verdiği bilgilere göre uzun pistin bulunduğu güzergâh OSB 2. Cadde, kısa beton pistin bulunduğu bölüm ise Havaalanı Caddesi olarak biliniyor.

SAVAŞ BİTTİ KARAR DEĞİŞTİ

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle İnegöl'deki askeri havaalanına duyulan ihtiyaç da ortadan kalktı.

Bu gelişmenin ardından istimlak edilen arazilerin bir bölümünün 7 Haziran 1945 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla eski sahiplerine iade edilmesine karar verildi.

Ancak havaalanı arazisinin hikâyesi burada sona ermedi. Yaklaşık 28 yıl sonra bölgenin geleceğini değiştirecek yeni bir karar alındı.

HAVAALANI OSB'YE DÖNÜŞTÜ

24 Aralık 1973 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla İnegöl Havaalanı arazisi üzerinde Organize Sanayi Bölgesi kurulması kararlaştırıldı.

Böylece savaş yıllarında askeri amaçlarla planlanan bölge, yıllar içerisinde İnegöl ekonomisinin ve sanayisinin en önemli merkezlerinden birine dönüştü.

Eski beton pist ise uzun süre tamamen unutulmadı. Çevredeki köylüler burayı ürünlerini kurutmak amacıyla kullandı. Bu kullanımın Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü denetiminde 2000'li yıllara kadar devam ettiği belirtiliyor.

TÜRKKUŞU UÇAKLARI İNEGÖL'E İNDİ

İnegöl Havaalanı'nın kent hafızasında bıraktığı en renkli hatıralardan biri ise Türkkuşu uçakları oldu.

Türkkuşu uçakları farklı dönemlerde İnegöl'e gelerek eski piste iniş yaptı. Ekrem Hayri Peker'in anılarına göre yaklaşık 1969 yılında Türkkuşu uçakları şehrin üzerinde ilanlar dağıttı ve vatandaşlara ücret karşılığında İnegöl üzerinde uçma fırsatı sundu.

Bu ziyaretler özellikle çocuklar ve gençler için unutulmaz anlara dönüştü. İnegöl'de yaşayan birçok kişi bir uçağı ilk kez bu kadar yakından burada gördü. Bazı İnegöllüler ise hayatlarında ilk kez yine bu pistten havalanan uçaklara binerek gökyüzüyle tanıştı.

İSMİ BUGÜN HÂLÂ YAŞIYOR

Bugün eski pistlerden ve askeri havaalanından geriye ilk bakışta çok az iz kalmış durumda. Ancak İnegöl'ün en yoğun sanayi bölgelerinden birindeki Havaalanı Caddesi adı, yaklaşık 85 yıl önce başlayan bu hikâyenin hafızasını yaşatıyor.

Bir dönem askeri uçaklar için düşünülen, daha sonra çocukların bisiklet sürdüğü, köylülerin ürün kuruttuğu ve Türkkuşu uçaklarının İnegöllüleri gökyüzüyle buluşturduğu alan, bugün Türkiye'nin önemli sanayi merkezlerinden birinin parçası. İnegöl Havaalanı'nın hikâyesi, şehrin savaş yıllarından sanayi kentine uzanan dönüşümünün de dikkat çekici bir özeti niteliğinde.