İslam dünyasında 35 yıllık hayal gerçek mi oluyor?

İsrail saldırıları sonrası İslam İşbirliği Teşkilatı’nda “İslam NATO’su” fikri yeniden masada. Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan ittifakın çekirdeğini oluşturabilir.

İSLAM NATO’SU FİKRİ TEKRAR MASADA

İsrail’in Doha’da Hamas müzakerecilerinin bulunduğu yerleşkeye saldırısı, Orta Doğu’da güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Katar’da olağanüstü toplanan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) zirvesinde, yıllardır konuşulan ancak hayata geçirilemeyen “İslam NATO’su” fikri yeniden gündeme taşındı.

ABD merkezli Newsweek dergisinin analizine göre, zirvede ele alınan öneriler bugüne kadarki en ciddi girişimlerden biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın askeri kapasiteleri ve stratejik konumları, ittifakın çekirdek yapısını oluşturabilecek en kritik unsurlar olarak öne çıkıyor.

İSRAİL’İN SALDIRILARI GÜNDEMİ TETİKLEDİ

Son aylarda art arda yaşanan gelişmeler, Müslüman ülkeleri daha sert adımlar atmaya itti.

İsrail’in yılın başında İran hedeflerine yönelik 12 günlük operasyonu,

Gazze’ye yönelik bombardımanlar,

Son olarak da Doha’da Hamas heyetine suikast girişimi

bölgedeki istikrarsızlığı artırarak, ortak savunma paktı fikrini yeniden gündeme getirdi. Zirvede, harekete geçilmezse İslam ülkelerinin yeni saldırıların hedefi olacağı uyarısı yapıldı.

MISIR VE İRAN’DAN FARKLI ÖNERİLER

Zirvede öne çıkan öneriler arasında:

Mısır, Arap dünyasının en büyük ordusuna sahip olmasının avantajıyla, Kahire merkezli ortak askeri komutanlık kurulmasını gündeme getirdi.

İran ise daha geniş bir perspektif çizerek doğrudan “İslam NATO’su” kurulması çağrısı yaptı.

İran Devrim Muhafızları’nın eski komutanı Mohsen Rezaei, Suudi Arabistan, Türkiye ve Irak’ın da hedef olabileceğini söyleyerek, tek çözümün askeri koalisyon olduğunu vurguladı.

OLASI ÜLKELER VE SENARYOLAR

“İslam NATO’su” tartışmalarında adı geçen ülkeler:

Çekirdek ülkeler: Türkiye, İran, Mısır, Suudi Arabistan

Körfez ve çevre ülkeler: Katar, Irak, Ürdün, Pakistan

Asya ve Afrika’dan destekleyiciler: Endonezya, Malezya, Cezayir, Fas, Azerbaycan

Çekimser kalabilecekler: BAE ve Bahreyn (İsrail ile normalleşme süreci nedeniyle), Kuveyt (sert tutumuna rağmen temkinli yaklaşabilir)

Uzmanlara göre, en kritik nokta Türkiye-İran-Suudi Arabistan üçgeninde uzlaşma sağlanması olacak.

TARİHSEL ARKA PLAN

İslam ülkelerinin ortak savunma gücü kurma fikri yeni değil.

1969’da kurulan İİT’nin kuruluşundan bu yana gündemdeydi.

1994’te dönemin Pakistan Başbakanı Benazir Butto, bu fikri somut şekilde dile getirmişti.

Ancak siyasi rekabet, bölgesel çıkar çatışmaları ve farklı bloklaşmalar nedeniyle bugüne kadar uygulanamadı.

Bugünkü koşullar, uzmanlara göre, geçmişe kıyasla daha uygun görünüyor.

SONUÇ

İsrail’in artan saldırıları ve Gazze’deki insani kriz, İslam dünyasında ortak savunma mekanizmaları kurulması çağrılarını yeniden güçlendirdi. Henüz somut bir adım atılmasa da, Türkiye, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın çekirdek aktör olacağı bir “İslam NATO’su” fikri önümüzdeki dönemde Orta Doğu gündemini belirleyecek başlıklardan biri olacak.