Organları alınıyordu! Ameliyathanede geri dönüş

ABD’de 22 yaşındaki Larry Black Jr., organ alımı öncesi bilinci kapalıyken hayata tutundu. Doktorun ameliyathanede müdahalesi organ bağışı sistemini gündeme taşıdı.

LARRY BLACK VAKASI ORGAN BAĞIŞINDA SİSTEMİ SORGULATTI

ABD’nin St. Louis kentinde 2019’da başından vurularak hastaneye kaldırılan Larry Black Jr.’ın ameliyathanede organlarının alınmasına dakikalar kala, nöroşirürji asistanı Dr. Zohny Zohny koşarak içeri girdi ve “Onu masadan kaldırın, bu benim hastam” diyerek işlemi durdurttu. Ailenin organ bağışına onay verdiği belirtilse de, doktor beyin ölümü tespiti yapılmadığını ve hastanın kalbinin attığını vurguladı.

OLAYIN ÖZETİ

Black, 24 Mart 2019’da silahla yaralanmasının ardından SSM Health Saint Louis Üniversitesi Hastanesi’ne getirildi. Bir hafta sonra, organ bağışı hazırlıkları tamamlanmışken salona giren Zohny, beyin sapı dahil geri döndürülemez fonksiyon kaybı (beyin ölümü) yönünde resmi süreç işletilmediğini ileri sürdü ve işlemi iptal ettirdi.

DOKTORUN MÜDAHALESİ VE AİLENİN ANLATIMI

Aile, Black’in yoğun bakımdaysa da uyarılara göz kırparak yanıt verdiğini, yatağın kenarına vurduğunu söyledi. Doktor, beyin görüntüleri eşliğinde Black’in iyileşme şansının bulunduğunu savundu. Sedatiflerin kesilmesi sonrası Black’in iki gün içinde gözünü açtığı, bir hafta içinde ayağa kalktığı aktarıldı. Bugün 28 yaşında olan Black fizik tedavisini sürdürüyor.

SİSTEM TARTIŞMASI VE SORUŞTURMALAR

ABD’de organ bağışı, her yıl on binlerce hayatı kurtarıyor. Ancak beyin ölümü tanısı, “no-fly listesi” benzeri süreçler kadar tartışmalı bir hassas alan. KFF Health News’in aktardığına göre federal denetimler, bazı vakalarda nörolojik aktivite olasılığı bulunmasına rağmen organ toplama planları yapıldığını ortaya koydu; bu prosedürlerin çoğu uygulanmadı ancak sistemde güven sorunu oluştu.

HASTANE VE OPO’LARIN YANITI

Hastane yetkilileri vaka özelinde yorum yapmazken, bölgesel organ tedarik kuruluşu Mid-America Transplant, organ alımına geçmeden önce hastanın yasal olarak ölü ilan edilmesinin pazarlık konusu olamayacağını, tüm yasa ve protokollere uyduklarını belirtiyor. Kuruluş, hastanın durumu düzeldiğinde vakalardan çekildiklerini de ifade ediyor.

UZMAN GÖRÜŞÜ: YAPISAL PROBLEM

Vakayla ilgisi olmayan eski travma cerrahı LJ Punch, Black gibi silah travması mağduru genç siyah erkeklerin sistemik ihmale uğradığını, karar süreçlerinin mutlaka şeffaf, kayıtlı ve çok disiplinli yürütülmesi gerektiğini söylüyor.

NE ANLAMA GELİYOR?

Larry Black vakası, “beyin ölümü nasıl, ne zaman ve kim tarafından teyit edilmeli?” sorularını yeniden alevlendirdi. Uzmanlara göre çözüm; beyin ölümü protokollerinin ülke genelinde standartlaştırılması, sedasyon/ilaç etkilerinin nesnel olarak dışlanması, aile iletişiminin bağımsız uzmanlar eşliğinde yürütülmesi ve ameliyata geçişte ikinci onay mekanizmasının zorunlu kılınması. Organ bağışı hayat kurtarmaya devam ederken, doğru kişi, doğru zaman, doğru kanıt ilkesi kamu güveni için kritik.