Sakalı kısa keserlerse gözaltına alınıyorlar!

Taliban, Afganistan’da sakal uzunluğunu “bir yumruk” şartına bağladı. Kısa kesenler ve berberler gözaltı riskiyle karşı karşıya.

Taliban yönetimi, Afganistan’da erkeklerin sakal uzunluğuna yönelik denetimlerini artırdı. Sakalların bir yumruk uzunluğundan daha kısa olmaması “zorunlu” hale getirilirken, kurala uymayanların gözaltına alındığı bildirildi. Sokaklarda devriye gezen yetkililer, sakalını kesen erkeklerin “kadınlara benzemeye çalıştığını” öne sürüyor.

Afganistan’da 2021’de yeniden iktidara gelen Taliban yönetimi, geçen ay yaptığı açıklamayla sakal uzunluğunu şeriat kuralları çerçevesinde düzenledi. İyiliği Yayma ve Kötülüğü Önleme Bakanı Halid Hanafi, hükümetin “milleti şeriata uygun bir görünüme yönlendirme sorumluluğu” bulunduğunu belirtti.

BAKANLIK DENETİMLERİ ARTIRDI

Bakanlık görevlileri, kurallara uyulup uyulmadığını denetlemek için kent merkezlerinde devriyeleri artırdı. AFP’nin haberine göre, Gazni vilayetinde 30 yaşındaki bir berber, çalışanlarından birinin bir müşteriye Batı tarzı saç kesimi yapmasının ardından üç gece gözaltında tutulduğunu aktardı.

“Önce soğuk bir salonda tutulduk. Serbest bırakılmam için ısrar edince beni soğuk bir konteynere naklettiler” diyen berber, herhangi bir suçlama yöneltilmeden serbest bırakıldığını, ancak denetimler sırasında müşterileriyle birlikte saklandıklarını söyledi.

Berber, “Kimse tartışamaz ya da soru soramaz. Herkes onlardan korkuyor” ifadelerini kullanırken, bazı durumlarda hem berberlerin hem de müşterilerin gözaltına alındığını belirtti. Birleşmiş Milletler raporunda ise geçen yıl Kunar vilayetinde üç berberin, bakanlığın kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle üç ila beş ay arasında hapis cezasına çarptırıldığı bilgisi yer aldı.

HUTBELERDE “BÜYÜK GÜNAH” VURGUSU

Denetimlerin artmasıyla birlikte Dini İşler Bakanlığı da yeni talimatlar yayımladı. Kasım ayında imamlar için hazırlanan sekiz sayfalık rehberde, hutbelerde sakal tıraşının “büyük günah” olarak nitelendirilmesi istendi. Bakanlık, sakal tıraş eden erkeklerin “kadınlara benzemeye çalıştığını” savundu.

Uygulamalar yalnızca sokaklarla sınırlı kalmadı. Kabil Üniversitesinde 22 yaşındaki bir öğrenci, öğretim görevlilerinin “sakal ve baş örtüsünü de içeren uygun İslami görünüme sahip olmayanların notlarının düşürüleceği” yönünde uyarıda bulunduğunu aktardı.

BERBERLER TEPKİLİ

Kabil’de 25 yaşındaki bir berber ise genç müşterilerin kısa sakal tercihine rağmen çok sayıda kısıtlamayla karşı karşıya kaldıklarını belirterek, “Berberler özel işletmeler. Sakal ve saç kişisel bir mesele. İnsanlar istedikleri gibi kestirebilmeli.” dedi. Hanafi ise erkeklere “şeriata uygun şekilde sakal uzatmalarını söylemenin” kişisel alana müdahale olarak değerlendirilemeyeceğini savundu.

Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara dönmesinden önce büyük şehirlerde dış görünüş konusunda daha serbest bir ortam bulunduğu ifade edilirken, berberler uygulamaların işlerini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Kabil’deki 25 yaşındaki berber, yakın tıraş tercih eden müşteri sayısının azaldığını ve işlerinin düştüğünü söyledi:

“Örneğin memurlar haftada birkaç kez saçlarını yaptırırdı. Şimdi çoğu sakal bıraktı, bir ay boyunca gelmeyenler var.”

Başkentte 50 yaşındaki bir başka berber de “ahlak devriyelerinin her gün gelip denetim yaptığını” belirtti. Bu ay yaşanan bir olayda bir görevlinin dükkâna girerek “Saçı neden böyle kestin?” diye sorduğunu aktaran berber, “Çocuğun küçük olduğunu anlatmaya çalıştık. Ama ‘Hayır, İslami saç yapın, İngiliz saçı değil’ dedi.” ifadelerini kullandı.

Taliban’ın sakal zorunluluğuna ilişkin uygulamaları, ülkede bireysel özgürlükler ve toplumsal yaşam üzerindeki baskı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.