Sigara alırken telefonunuzu hazırlayın! Yeni sistem yolda

Sigara satışında QR kodla yaş doğrulaması gündemde. Market ve bakkallarda telefonla kontrol yapılabilecek. Günlük sigara alımına sınır da tartışılıyor.

Türkiye'de milyonlarca sigara kullanıcısını ve tütün ürünü satan işletmeleri ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlığı gündeme geldi. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı düzenlemeye göre, market, bakkal ve büfelerde sigara satın almak isteyen vatandaşlardan QR kod aracılığıyla elektronik yaş doğrulaması yapmaları istenebilecek. Ayrıca günlük sigara alımına sınırlama getirilmesi de değerlendiriliyor.

Henüz hazırlık aşamasında bulunan düzenleme hayata geçirilirse, sigara satışında mevcut yaş kontrolüne elektronik doğrulama sistemi de eklenebilecek.

SİGARA ALIRKEN TELEFON GEREKEBİLİR

Üzerinde çalışılan yeni sistem, sigara satın almak isteyen kişilerin yaşının elektronik ortamda doğrulanmasını öngörüyor.

Planlanan uygulamada vatandaşların telefonları üzerinden QR kod kullanarak yaş doğrulaması yapabilmesi hedefleniyor.

Sistem sayesinde satış yapan işletmeler, müşterinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını elektronik ortamda kontrol edebilecek.

Böylece market, bakkal ve büfelerde sigara satışının yalnızca fiziksel kimlik kontrolüne bağlı kalmadan denetlenebilmesi amaçlanıyor.

Ancak telefon kullanmayan vatandaşların yaş doğrulamasını nasıl gerçekleştireceğine ilişkin ayrıntılar henüz netleşmedi.

KASİYER KİMLİK BİLGİLERİNİ GÖREMEYECEK

Yeni sigara düzenlemesinde kişisel verilerin korunması da önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Planlanan sisteme göre satıcılar, müşterinin kimlik numarası veya diğer kişisel bilgilerine erişemeyecek.

Elektronik doğrulama sonucunda yalnızca kişinin sigara satın almak için gerekli yaş şartını sağlayıp sağlamadığı görülebilecek.

Bu yöntemle hem çocukların tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi hem de vatandaşların kişisel bilgilerinin korunması hedefleniyor.

GÜNLÜK SİGARA ALIMINA SINIR MI GELİYOR?

Düzenleme hazırlığındaki en dikkat çekici başlıklardan biri de günlük sigara satın alma miktarının takip edilmesi.

Üzerinde çalışılan seçenekler arasında, kişilerin günlük tütün ürünü alımlarının elektronik sistem üzerinden izlenmesi de yer alıyor.

Bu kapsamda günlük satın alma sınırı uygulanıp uygulanmayacağı değerlendiriliyor.

Ancak bir kişinin günde kaç paket sigara satın alabileceğine ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

Olası sınırlamanın hangi ürünleri kapsayacağı ve nasıl uygulanacağı, düzenlemenin ilerleyen aşamalarında netleşecek.

18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SATIŞ ENGELLENECEK

Yeni uygulamanın temel hedeflerinden biri, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini zorlaştırmak.

Düzenleme hazırlığında atıfta bulunulan 2017 tarihli Küresel Gençlik Tütün Araştırması verilerine göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, yaşları tutmamasına rağmen market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildiğini bildirdi.

Bu veriler, elektronik yaş doğrulaması ihtiyacının gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Türkiye'de 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı zaten yasak. Yeni sistemle mevcut yasağın uygulanmasının daha etkin şekilde denetlenmesi amaçlanıyor.

MARKET VE BAKKALLARDA SİSTEM DEĞİŞEBİLİR

Yeni sigara satış sistemi, yalnızca tüketicileri değil, tütün ürünü satan binlerce işletmeyi de ilgilendiriyor.

Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda market, bakkal ve büfelerin elektronik yaş doğrulama sistemine uyum sağlaması gerekebilecek.

İşletmelerin hangi teknik altyapıyı kullanacağı, sistemin mevcut satış cihazlarıyla nasıl çalışacağı ve doğrulama işleminin ne kadar süreceği henüz açıklığa kavuşmadı.

Özellikle küçük esnaf açısından uygulamanın maliyeti ve kullanım kolaylığı da yanıt bekleyen konular arasında yer alıyor.

YENİ SİSTEM NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı belirtilen düzenlemenin yaklaşık bir yıl içerisinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Ancak uygulamanın başlayacağı kesin bir tarih açıklanmış değil.

Yasal sürecin tamamlanmasının ardından ilgili kurumların teknik altyapı ve uygulama esaslarını belirlemesi bekleniyor.

Önemli ayrıntı ise düzenlemenin henüz yürürlüğe girmemiş olması. Dolayısıyla sigara satın alırken QR kodla elektronik yaş doğrulaması yapılması şu anda zorunlu değil.

Yeni sistemin kapsamı, günlük satın alma sınırlaması ve uygulamanın başlayacağı tarih, resmi düzenlemelerin tamamlanmasıyla kesinlik kazanacak.