Sosyal medyada 15 yaş altına sınırlama geliyor

Yeni düzenleme ile sosyal medya, sanal bahis ve ödüllü oyunlarda çocukları korumaya yönelik yaş doğrulama ve erişim kısıtlaması gibi tedbirler getirilecek.

ÇOCUKLARI KORUMAYA YÖNELİK YENİ DÜZENLEME HAZIRLIĞI

Çocukları internette yasa dışı sanal bahis, siber zorbalık, taciz, müstehcen içerik ve şiddetten korumaya yönelik yeni önlemler için yasal çalışma yürütülüyor. Hazırlanan düzenlemenin, 15 yaşın altındaki çocukların internet ve sosyal medya kullanımına sınırlama getirmeyi amaçladığı bildirildi. Teklifin ocak ayının ikinci haftasında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesinin öngörüldüğü ifade edildi.

Taslak metinde, yasa dışı sanal bahis sitelerine erişimin engellenmesi öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle 16-17 yaş grubundaki çocuklar arasında yaygınlaşan yasa dışı bahis sitelerinin kumar bağımlılığı riski taşıdığına dikkat çekildi. Çevrim içi ödüllü oyunların da bu süreçte etkili olduğu, çocukları kumar alışkanlığına yaklaştıran bir yapı oluşturabildiği belirtildi.

YAŞ DOĞRULAMA VE ERİŞİM KISITLAMALARI

Hazırlanan teklif ile sosyal ağ sağlayıcılarına yeni yükümlülükler getirilmesi planlanıyor. Buna göre sosyal medya platformlarında yaş doğrulama sistemleri uygulanması zorunlu hale gelecek. Zararlı içerik ve reklamlara karşı daha güçlü filtreleme altyapıları kurulacak. İnternet ortamındaki veri ihlalleri ile yasa dışı veya sakıncalı içeriklere ilişkin, 7 gün 24 saat ulaşılabilen ve hızlı çalışan bir şikâyet hattı oluşturulması hedefleniyor.

Çocukları oyun bağımlılığı üzerinden kumara yönlendiren ödüllü oyun siteleri ve uygulamalarına erişimin sınırlandırılması ve engellenmesi taslakta yer alan başlıklar arasında bulunuyor. Sosyal ağların, 15 yaş altındaki çocuklara hizmet vermemesi ve bu yaş grubuna hesap açtırmaması hükme bağlanıyor. Ayrıca 18 yaşın altındaki bireylerin sosyal medya ve sanal bahis platformlarına erişiminin biyometrik yöntemlerle kısıtlanması öngörülüyor.

İnternet ve sosyal ağ sağlayıcılarına düzenli raporlama zorunluluğu da getirilecek. Bu kapsamda platformların, çocukların kişisel verilerinin korunmasına, şikâyetlerin değerlendirilmesine ve içerik denetimi süreçlerine ilişkin periyodik rapor sunması istenecek.

ÖDÜLLÜ OYUNLAR VE SANAL BAHİS PLATFORMLARI

Kaynaklar, internetin yalnızca yaklaşık yüzde 3’lük bölümünün açık ve denetlenebilir olduğunu, geri kalan büyük kısmın ise karanlık yapısıyla pek çok riski barındırdığını aktardı. Çevrim içi ödüllü oyunların çocuklarda kumar alışkanlığını tetikleyebildiği, sanal bahis ve oyun platformlarında çocukları önce para kazanmaya özendiren, ardından harcamaya yönlendiren sistemler bulunduğu ifade edildi.

Bu platformlarda, özellikle oyunlardaki sürpriz kutular ve ödül sandıkları gibi yöntemlerin cazip unsurlar olarak kullanıldığı belirtildi. Taslak çalışmada, bu tür oyun mekaniklerinin çocuklarda sürekli kayıpla sonuçlanan bir bağımlılık döngüsü yaratabildiğine ilişkin değerlendirmelere yer verildi. Düzenleme ile bu yapıda işleyen ödüllü oyun uygulamalarının erişiminin sınırlandırılması ve denetiminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

SOSYAL MEDYA KULLANIMI VE ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLER

Çalışmada, internete erişimi bulunan her 10 çocuktan 6’sının her gün tanımadığı kişilerle iletişim kurduğu bilgisi paylaşıldı. Akran olarak görülen bu kişilerin aslında yetişkin olabildiği ya da farklı niyetler taşıyabildiği vurgulandı. Bu durumun, siber zorbalık, taciz ve yasa dışı sanal bahis gibi alanlara yönelim açısından risk oluşturabildiği ifade edildi.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sosyal medya kullanımı, ergenlerde depresyon riskini yaklaşık yüzde 35 oranında yükseltiyor. 14-17 yaş grubundaki gençlerin yüzde 46’sı, sosyal medya paylaşımları nedeniyle kendini yetersiz hissettiğini belirtiyor. Türkiye’de ergenlerin yüzde 60’tan fazlası sosyal medyada başkalarının yaşamlarıyla kendisini kıyasladığını ifade ediyor.

Araştırmalar, her üç çocuktan birinin siber zorbalıkla karşı karşıya kaldığını ortaya koyuyor. Taslak düzenlemede, bu veriler doğrultusunda çocukların sosyal medya ve internet ortamındaki risklere karşı korunmasına yönelik teknik, hukuki ve idari tedbirlerin artırılmasına yer veriliyor. Çocukların maruz kaldığı dijital risklerin azaltılması için sosyal medya, sanal bahis ve ödüllü oyun platformlarının daha sıkı denetimine ilişkin hükümlerin yasalaştırılması hedefleniyor.