Üçüncü üniversite ve garantör üniversite ne demek?

Faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversitelerindeki öğrencilerin eğitimine devamı için uygulanan garantör üniversite ve üçüncü üniversite modeli, YÖK kararıyla yürütülür.

Resmî Gazete’de yayımlanan kararla İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin faaliyet izninin kaldırılmasının ardından, bu üniversitede öğrenim gören binlerce öğrencinin eğitimine nasıl devam edeceği gündeme geldi. Yükseköğretim Kurulu (YÖK), bu tür durumlarda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde "Garantör Üniversite" ve gerekirse "Üçüncü Üniversite" uygulamasıyla öğrencilerin eğitim haklarının korunmasını amaçlıyor.

Bu mekanizma, özellikle faaliyet izni iptal edilen veya kapatılan vakıf üniversitelerinde okuyan öğrencilerin, eğitimlerini kesintiye uğramadan sürdürebilmesi için devreye alınıyor. Uygulama her vaka için ayrı kararla işletiliyor ve sonuçlar YÖK tarafından resmî duyurularla paylaşılıyor.

ÜÇÜNCÜ ÜNİVERSİTE VE GARANTÖR ÜNİVERSİTE NE DEMEK?

Garantör üniversite, faaliyet izni kaldırılan ya da kapatılan bir vakıf üniversitesinin öğrencilerinin eğitim süreçlerini devralmak üzere YÖK tarafından belirlenen devlet üniversitesini ifade ediyor. Bu üniversite, öğrencilerin kayıtlı oldukları programlara denk bölümlerde eğitim almalarını sağlıyor ve ders, kredi, müfredat uyumunu koordine ediyor.

Bu kapsamda öğrenciler, kayıtları sonlandırılan vakıf üniversitesinden ayrılmadan, YÖK’ün belirlediği devlet üniversitesi çatısı altında eğitimlerine devam edebiliyor. Akademik tanınma, notların işlenmesi ve mezuniyet süreçleri, garantör üniversite üzerinden yürütülüyor.

Üçüncü üniversite ise garantör üniversitenin kontenjan ve fiziki kapasitesinin yetersiz kalabileceği durumlarda devreye giren ikinci bir devlet üniversitesi anlamına geliyor. YÖK, öğrenci sayısı, bölüm çeşitliliği, öğretim elemanı ve altyapı imkânları gibi ölçütlere göre ilave bir devlet üniversitesini daha görevlendirebiliyor.

Böylece hem aynı şehirde hem de gerekli görüldüğünde farklı şehirlerde bulunan devlet üniversiteleri sisteme dahil edilerek, ilgili vakıf üniversitesinin öğrencilerinin merkezi bir planlama ile yerleştirilmesi sağlanıyor.

GARANTÖR ÜNİVERSİTELER HANGİLERİ?

Garantör üniversiteler için sabit ve sürekli bir liste bulunmuyor. Her kapatılan ya da faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversitesi için, o duruma özel olacak şekilde bir veya birden fazla devlet üniversitesi YÖK tarafından belirleniyor.

Bu belirlemede vakıf üniversitesinin bulunduğu şehir, fakülte ve bölüm dağılımı, öğrenci sayısı, mevcut programların niteliği ve yakın çevredeki devlet üniversitelerinin akademik altyapısı dikkate alınıyor. YÖK, ilgili kararlarını Resmî Gazete, resmî internet sitesi ve diğer duyuru kanalları üzerinden paylaşıyor.

Gerekli görüldüğünde, aynı süreçte ikinci bir devlet üniversitesi de sisteme dahil edilerek "üçüncü üniversite" modeli uygulanabiliyor. Böylece özellikle yoğun bölümlerde kapasite sorunu yaşanmaması ve öğrencilerin daha dengeli biçimde yerleştirilmesi hedefleniyor.

GARANTÖR ÜNİVERSİTE ÜCRETLİ Mİ, NE KADAR?

Garantör üniversiteye aktarılan öğrencilerin ücretlendirme durumu, tek tip ve her durum için geçerli sabit bir modele bağlı değil. Uygulanacak esaslar, ilgili yılın yükseköğretim mevzuatı ve YÖK’ün aldığı kararlara göre şekilleniyor.

Devlet üniversitesine yönlendirilen öğrenciler, genel olarak devlet üniversitesi öğrencisi statüsüne geçiyor ve bu statüye göre katkı payı ya da varsa öğrenim ücreti uygulamaları yeniden düzenleniyor. Önceden vakıf üniversitesine ödenmiş öğrenim ücretlerinin nasıl değerlendirileceği ise her dosya için yayımlanan karar ve yönetmeliklerde yer alan hükümlere göre değişiklik gösterebiliyor.

Bazı durumlarda öğrenciler, belirli süreyle farklı üniversitelerde "özel öğrenci" statüsünde eğitim alabiliyor. Bazı senaryolarda ise doğrudan yatay geçiş, merkezi yerleştirme puanları veya YÖK’ün belirlediği diğer usullerle farklı programlara yönlendirilebiliyor.

Her durumda süreç YÖK koordinasyonunda yürütülüyor ve ilgili öğrenciler için hangi üniversitenin garantör olduğu, hangi programlara yerleştirilecekleri ve hangi ücret koşullarının geçerli olacağı resmî karar ve duyurularla açıklanıyor. Öğrencilerin, kendi durumlarına ilişkin güncel ve bağlayıcı bilgiye YÖK’ün ve görevlendirilen üniversitelerin resmî kanallarından ulaşması gerekiyor.