Gundem

Vücudumuzdaki Bakteriler Uyku Kalitesini Bakın Nasıl Etkiliyor

Bilim insanları, ağız ve bağırsakta yaşayan bakterilerin uyku süresi ve kalitesini etkilediğini ortaya koydu. Mikrobiyom dengesi bozulduğunda uykusuzluk artıyor.

22 Ekim 2025 - 18:31 Yağmur Sertkaya 2 dk

Bilim insanları, ağız ve bağırsakta yaşayan bakterilerin uyku süresi ve kalitesini etkilediğini ortaya koydu. Mikrobiyom dengesi bozulduğunda uykusuzluk artıyor.

VÜCUDUMUZDAKİ BAKTERİLER UYKU KALİTESİNİ BELİRLİYOR

Bilim dünyası, insan vücudunda yaşayan bakterilerin yalnızca sindirim sistemini değil, uyku düzenini de etkilediğini ortaya koydu.
BBC’nin haberine göre, ağız ve bağırsakta yaşayan “dost” mikroplar, uykusuzluk ve jetlag gibi sorunların arkasındaki biyolojik etkenlerden biri olabilir.

Vücudumuzun içinde ve üzerinde yaşayan milyarlarca mikroorganizma, sanılanın aksine sağlığımız için kritik öneme sahip. Son araştırmalar, bu görünmez toplulukların uykunun süresi ve kalitesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.

MİKROBİYOM VE UYKU ARASINDA ÇİFT YÖNLÜ İLİŞKİ

Kaliforniya Üniversitesi’nden uyku profesörü Jennifer Martin, uykusuzluğun mikrobiyomu bozduğuna dair görüşlerin artık tersine döndüğünü söylüyor:

“Uyku bozuklukları ile mikrobiyom arasında çift yönlü bir ilişki var. Mikrobiyal çeşitlilik azaldığında, uyku kalitesi de bozuluyor.”

Yapılan çalışmalar, ağız mikrobiyomu daha çeşitli olan gençlerin daha uzun süre uyuduğunu, kronik uykusuzluk yaşayanlarda ise bağırsak bakterilerinin çeşitliliğinin azaldığını ortaya koydu.

SOSYAL JETLAG VE MİKROBİYOM

Colorado Boulder Üniversitesi’nden Prof. Kenneth Wright, vardiyalı çalışanlar, sağlık personeli veya geç saatlerde yemek yiyen kişilerde görülen “sirkadiyen ritim bozulmasının” bağırsak florasını etkilediğini belirtiyor.
Bu durum, metabolik dengesizlik, obezite ve diyabet riskini artırabiliyor.

KÖTÜ UYKU KÖTÜ BESLENMEYE YOL AÇIYOR

King’s College London’dan Prof. Sarah Berry, kötü bir uykunun beynin ödül merkezini aşırı uyardığını belirterek, uykusuz bireylerin daha fazla şeker ve karbonhidrat tüketmeye yöneldiğini söylüyor.
Bu durum, mikrobiyomun dengesini daha da bozarak uykusuzluk döngüsünü derinleştiriyor.

BAZI BAKTERİLER DOĞRUDAN UYKUMUZU DEĞİŞTİRİYOR

Florida’daki Nova Southeastern Üniversitesi’nden Prof. Jaime Tartar, bazı bakterilerin uykuyu doğrudan etkilediğini savunuyor.
Özellikle Firmicutes grubundaki bakterilerin, uyku süresi ve kalitesiyle bağlantılı olduğu tespit edildi.

Hatta yapılan deneylerde, uykusuzluk yaşayan insanların mikrobiyotası farelere nakledildiğinde, bu hayvanların da uyku bozuklukları geliştirdiği görüldü.

PROBİYOTİKLER YENİ “UYKU İLACI” OLABİLİR Mİ?

Bağırsak bakterileri, uyku düzeninde etkili olan serotonin, dopamin ve GABA gibi nörotransmitterlerin üretiminde görev alıyor.
Bu nedenle bilim insanları, probiyotik ve prebiyotik takviyelerin gelecekte uykusuzluk tedavisinde kullanılabileceğini düşünüyor.

Bir araştırmada, Lactobacillus casei Shirota adlı probiyotiği kullanan tıp öğrencilerinin sınav döneminde dahi daha iyi uyuduğu gözlemlendi.

399 KİŞİLİK ÇALIŞMADAN UMUT VEREN SONUÇLAR

Birleşik Krallık merkezli Zoe adlı sağlık teknolojisi şirketi tarafından yapılan BIOME adlı çalışmada, 399 gönüllü üzerinde yapılan testlerde prebiyotik karışım kullanan grubun daha kaliteli uyku bildirdiği açıklandı.
Ancak uzmanlar, bu sonuçların henüz klinik olarak kanıtlanmadığını ve daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

UZMANLAR NE DİYOR?

Bilim insanları, mikrobiyomun uyku üzerindeki etkisinin heyecan verici olduğunu ancak henüz net bir tedavi yöntemi geliştirilmediğini belirtiyor.
Kapsamlı klinik çalışmaların ardından, yakın gelecekte ilaçsız uyku çözümleri mikrobiyal denge üzerinden mümkün olabilir.