Yapay zekâ verimliliği yükseltiyor, çalışan bağlılığı zayıflıyor

Cem Tokbay’ın yeni kitabı, yapay zekâ ile hızlanan iş dünyasında çalışanların kurumlarına olan bağlılığının neden azaldığını rakamlarla ele alıyor.

Şirketler yapay zekâ destekli yazılımlar sayesinde raporlamadan strateji oluşturmaya, operasyonlardan müşteri yönetimine kadar pek çok süreci dakikalar içinde tamamlayabiliyor. Ancak bu teknolojik hızlanma, çalışanların kurumlarıyla kurduğu duygusal bağda zayıflamaya yol açıyor. Yönetim ve Teknoloji Stratejisti, yazar Cem Tokbay’ın danışmanlığını yürüttüğü şirketlerde yapılan analizler, yapay zekâ çağında liderlik anlayışının yeniden tartışılması gerektiğine işaret ediyor.

Tokbay’ın Ceres Yayınları’ndan çıkan “Yapay Zekâ Çağında Liderlik: Maestro Hâlâ İnsan” kitabı, dijital dönüşümün göz ardı edilen insan boyutunu odağa alıyor. Araştırmaya göre çalışanların %86’sı “Evden çalışmak verimliliğimi artırdı” derken, aynı grubun %72’si “Artık kurumumla daha az bağ hissediyorum” ifadesini kullanıyor.

YAPAY ZEKÂ İŞ SÜREÇLERİNİ DEĞİŞTİRİRKEN LİDERLİK DE DÖNÜŞÜYOR

Yapay zekâ ve otomasyonun yaygınlaşmasıyla birlikte, şirketlerde karar alma mekanizmalarından insan kaynakları süreçlerine, müşteri deneyiminden stratejik planlamaya kadar birçok alan yeniden tasarlanıyor. Daha önce yalnızca operasyonel verimlilik sağlayan dijital araçlar, bugün yöneticilerin kararlarına yön veren stratejik sistemler hâline gelmiş durumda.

Bu tablo, kurum kültürü, ekip yönetimi ve çalışan bağlılığı gibi başlıklarda yeni bir liderlik yaklaşımını gündeme getiriyor. Microsoft’un Work Trend Index araştırmasında da yöneticilerin önemli bir bölümünün yapay zekâyı iş süreçlerine entegre ettiği, buna karşılık çalışanların insan odaklı liderlik beklentisinin yükseldiği belirtiliyor.

UZAKTAN ÇALIŞMA VERİMLİLİĞİ ARTTIRDI, AİDİYETİ AZALTTI

Cem Tokbay’ın üzerinde çalıştığı şirketlerde elde edilen veriler, hibrit ve uzaktan çalışma düzeninin çelişkili etkilerini ortaya koyuyor. Katılımcıların %86’sı evden çalışmanın kişisel verimliliklerini artırdığını söylerken, %72’lik kesim kurumlarıyla önceye göre daha zayıf bir bağ hissettiğini dile getiriyor.

Aynı analizlerde, hibrit çalışma modelinde haftalık 15 dakikalık “duygusal check-in” buluşmaları düzenleyen ekiplerde iletişim kalitesinin %25 arttığı ölçüldü. Vardiya ve çalışma saatlerinin insan ritmine daha uygun biçimde esnetildiği durumlarda ise ekip bağlılığının %27 yükseldiği tespit edildi. Bu veriler, küçük dokunuşlarla bile çalışan deneyiminde ölçülebilir iyileşmeler sağlanabildiğini gösteriyor.

KİTAPTA ÖNE ÇIKAN MODELLER VE LİDERLİK ÇAĞRISI

“Yapay Zekâ Çağında Liderlik: Maestro Hâlâ İnsan” kitabında Cem Tokbay, iş dünyasının insan odaklı dönüşümü için farklı kavramsal çerçeveler öneriyor. “İnsan-Veri-Değer Üçgeni”, “Dijital Vicdan Döngüsü” ve “Sessiz Liderlik” gibi özgün modellerle, hızlı karar alma süreçlerinin insani etkilerini tartışmaya açıyor.

Tokbay, yöneticilere “Düşün – Sorgula – Seç – Sorumluluk Al” ilkesini hatırlatarak, teknolojinin hızına rağmen nihai yön tayin etme ve vicdani süzgeçten geçirme sorumluluğunun insanda kaldığını vurguluyor. Kitap, algoritmaların belirleyici olduğu bir dönemde liderlik koltuğunda hâlâ insanın oturduğuna dikkat çekiyor.