Yavaş yürüyenlerde beyin hacmi daha küçük

Araştırmalara göre yürüyüş hızı, beyin hacmi, bağışıklık sistemi ve yaşam süresi gibi pek çok sağlık göstergesiyle ilişkili kabul ediliyor.

YÜRÜYÜŞ HIZI VE BEYİN SAĞLIĞI ARASINDAKİ BAĞLANTI

Günlük yürüyüş hızı, fiziksel kapasitenin yanı sıra bilişsel sağlık hakkında da bilgi veriyor. Farklı araştırmalarda, daha yavaş yürüyen kişilerde beyin hacminin daha küçük olduğu, neokorteksin daha ince yapıda bulunduğu ve bağışıklık sisteminde zayıflık görüldüğü bildiriliyor. Uzmanlar, yürüme hızının beyin ve vücudun yaşlanma hızını gösteren güçlü bir gösterge niteliği taşıdığını ifade ediyor.

Yürüyüş hızı, beyin yapılarındaki değişikliklerle ilişkilendirilen ölçümler arasında yer alıyor. Beyin hacmi, neokorteks kalınlığı ve beyaz madde miktarı gibi göstergelerde, yavaş yürüyen bireylerde farklılıklar saptanıyor. Bu bulgular, yürüyüş hızı ile bilişsel yaşlanma arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor.

YÜRÜME HIZI TESTİ NEDİR?

Yürüme hızı testi, bir kişinin günlük işlevsel kapasitesini ve bağımsızlık düzeyini değerlendirmek için kullanılan bir yöntem olarak tanımlanıyor. Test, fiziksel zayıflık düzeyini belirlemeye, yaşlı bireylerde fonksiyonel durumu izlemeye ve inme gibi durumlar sonrası rehabilitasyon başarısını öngörmeye yardımcı oluyor.

Yaş ilerledikçe yürüme hızında azalma sık gözleniyor. Ancak uzmanlar, yürüyüş hızındaki ani düşüşlerin altta yatan ciddi sağlık sorunlarının göstergesi olabileceğini belirtiyor. Kronik hastalıklar, hareketsizlik, kas gücü kaybı ve eklem hareketliliğindeki azalma, yürüyüş hızını etkileyen başlıca etkenler arasında sayılıyor.

Harvard Tıp Fakültesi’nden Prof. Christina Dieli-Conwright, normal yürüme temposunda ortaya çıkan düşüşlerin, kronik hastalıklar ve kas-eklem sistemindeki gerileme ile ilişkili olabileceğini, bu durumun başka sağlık problemlerini de beraberinde getirebildiğini ifade ediyor.

YÜRÜME HIZI NASIL ÖLÇÜLÜR?

Yürüme hızını ölçmek için kronometre ve belirlenmiş bir mesafe yeterli oluyor. Klinik uygulamalarda ve günlük yaşamda iki temel yöntem kullanılıyor.

10 METRE YÜRÜME TESTİ

10 metre yürüme testi, genellikle açık alanlarda uygulanıyor. Kişinin önce yaklaşık 5 metre yürüyerek hızını bulması isteniyor. Ardından kişi, normal kabul ettiği temposuyla 10 metre yürüyor. Yürüyüş hızı, 10 metrelik mesafenin yürünme süresine bölünmesiyle hesaplanıyor. Böylece metre/saniye cinsinden yürüme hızı elde ediliyor.

4 METRE YÜRÜME TESTİ

4 metre yürüme testi, özellikle ev ortamında veya daha kısıtlı alanlarda tercih ediliyor. Kişi önce 1 metre kadar yürüyerek hızlanıyor. Daha sonra normal temposunda 4 metre yürütülüyor. Yürüyüş hızı, 4 metrelik mesafenin geçen süreye bölünmesiyle belirleniyor.

Buna ek olarak Walkmeter, MapMyWalk, Strava ve Google Fit gibi akıllı telefon uygulamaları, GPS üzerinden yürüyüş hızını kaydedip değerlendirme imkânı sunuyor. Bu uygulamalar, günlük yürüme hızı ve toplam adım sayısı gibi verileri düzenli olarak takip etmeye olanak sağlıyor.

YÜRÜYÜŞ HIZI VE YAŞAM SÜRESİ

Yapılan çalışmalar, yürüyüş hızının özellikle yaşlı yetişkinlerde yaşam süresine ilişkin önemli bir gösterge olduğunu ortaya koyuyor. Pittsburgh Üniversitesi tarafından yürütülen ve 65 yaş üzeri 34 binden fazla yetişkini kapsayan bir araştırmada, yavaş yürüyen erkeklerin 75 yaşında 10 yıl daha yaşama olasılığı %19 olarak bildirildi. Aynı yaş grubunda hızlı yürüyen erkeklerde bu oranın %87 olduğu açıklandı.

2009 yılında Fransa’da gerçekleştirilen başka bir çalışmada ise sağlıklı yetişkinlerde dahi yavaş yürüyenlerin kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin üç kat daha yüksek bulunduğu rapor edildi. Bu veriler, yürüyüş hızı ile hayatta kalma oranı arasındaki ilişkinin farklı popülasyonlarda da izlendiğini gösteriyor.

Duke Üniversitesi’nden Line Rasmussen, yürümenin kemikler, kaslar, gözler, kalp, akciğerler, beyin ve sinir sistemi gibi birçok yapının eş zamanlı çalışmasını gerektirdiğini belirtiyor. Rasmussen, yaşlanma ile birlikte bu sistemlerin işlevinin yavaşladığını ve buna paralel olarak yürüyüş hızında düşüş gözlemlendiğini ifade ediyor.

2019 ARAŞTIRMASI: 45 YAŞ GRUBUNDA BULGULAR

2019 yılında yayımlanan bir araştırmada, 45 yaşındaki yetişkinlerde yürüyüş hızının beyin ve vücut yaşlanma hızını ortaya koyabildiği bildirildi. Dunedin Multidisipliner Sağlık ve Gelişim Çalışması kapsamında, 904 katılımcı uzun dönemli olarak incelendi.

Daha yavaş yürüyen 45 yaşındaki bireylerde akciğer fonksiyonlarının, diş sağlığının ve bağışıklık sisteminin daha zayıf olduğu saptandı. Bu grupta kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin daha yüksek, kardiyorespiratuar fitness düzeyinin ise daha düşük olduğu aktarıldı. Yavaş yürüyenlerde el kas gücünün azaldığı ve sandalyeden kalkma gibi günlük hareketlerde zorlanma görüldüğü kaydedildi.

Manyetik rezonans (MRI) taramaları, yavaş yürüyen katılımcıların daha küçük beyin hacmine, daha ince neokortekse ve daha fazla beyaz maddeye sahip olduğunu gösterdi. Çalışmada ayrıca, bu kişilerin yüz görünümlerinin aynı yaş grubundaki diğer katılımcılara kıyasla daha yaşlı değerlendirildiği rapor edildi. Araştırmacılar, yürüyüş hızı, beyin yapısı ve vücut sistemlerinin yaşlanma belirtileri arasındaki bu ilişkileri istatistiksel yöntemlerle inceledi.