Yedikule Bostanları tarihe karışıyor

Tarihi Bizansa uzanan Yedikule Bostanlarında İstanbul Büyükşehir Belediyesi nin (İBB) süs havuzlu park projesi için giriştiği yıkım 12 gündür devam ediyor.

Sur içindeki bostanlar gece gündüz İBBye ait iş makineleriyle kazılıyor, ekili ürünlerin üzerine moloz dökülüyor. İş makineleri dün bostanda çalışan ailelerin itirazlarına aldırmadan ekinleri yerle bir etti.

10 yıla yakın zamandır belediyeden kiraladığı bostanlarda çalışan Eryılmaz ailesi, kepçelerden kurtarabildikleri dereotu ve biberlerini toplamaya çalışırken "Üstümüze üstümüze sürüyorlar makinelerini. Ürünü toplamamıza bile müsaade etmediler. Ekmeğimizi alıyorlar elimizden" diye isyan etti.

Radikalin haberine göre İBB ve Fatih Belediyesi ortaklığında yürütülen Yedikule-Belgradkapı Arasında Kara Surları İç Koruma Rekreasyon Projesi 85 dönümlük arazinin süs havuzlu bir parka dönüştürülmesini öngörüyor.

Yedikule Bostanları Koruma Girişiminden Harvard Üniversitesi Tarih Bölümünde doktora öğrencisi Aleksandar Sopov ve British Columbia Üniversitesi Antropoloji öğrencisi Eda Çakmakçı, "Bu projenin bir rekreasyon projesi olmanın ötesinde çevredeki yerleşim alanlarının yıkımını da hazırlayan, insanları işsiz ve evsiz bırakacak bir kentsel dönüşüm projesine dönüşmesinden endişeliyiz" diyor.

Sopov ve Çakmakçı, bostanlara dair raporlarında şu tespitleri yapıyor:
Sur içinde 2013 itibariyle ekilebilir bostan arazisi yaklaşık 60 dönüm. 5 Temmuz-18 Temmuz arasında 27 dönüm arazi kaybedildi. Her bostan 1-2 aileyi geçindiriyor.
Sur içi bostan arazisinden senelik yaklaşık 10 ton, sur hendeğindeki araziden ise yaklaşık 30 ton sebze (semizotu, marul, dereotu, pazı, lahana, maydanoz, domates, biber, tere, kuzu kulağı, karnıbahar, patlıcan, mısır , karalahana) üretiliyor. Arazideki 100 meyve ağacından senelik yaklaşık 4 ton meyve (incir, dut, nar) üretiliyor. Bunların çoğu Kocamustafa Paşa, Fatih, Zeytinburnu, Esenler gibi semt pazarlarına satılıyor, bir kısmı da Kumkapıdaki hale gönderiyor. Bunların yanı sıra yöre halkı bostanlardan düzenli olarak faydalanıyor.

Sopovun Ayhan Han ile hazırladığı bir diğer rapora göre de proje nedeniyle Bizans döneminden günümüze ulaşmış ve muhtemelen dünyanın en eski şehir içi tarımsal arazisi yok edilmekte. Bu tarımsal arazinin yok edilmesi demek İstanbulun hem kültürel hem de doğal mirasınin yok edilmesi demek. Araştırmacılar raporlarında bostanların 1786 tarihli haritalarda bile işli olduğunu anlatıyor.