DİSK 2026 ASGARİ ÜCRET TALEBİNİ AÇIKLADI

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, 2026 yılına ilişkin asgari ücret talep ve önerilerini İstanbul Barosu binasında düzenlenen basın toplantısında açıkladı. Toplantıda DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) 2026 asgari ücret araştırma raporu da kamuoyuyla paylaşıldı.

Çerkezoğlu, enflasyon tek haneye düşene kadar asgari ücretin yılda en az iki kez güncellenmesi gerektiğini ifade etti. DİSK, 2024 ve 2025 yıllarında asgari ücrete ara zam yapılmamasının çalışanların reel ücretlerinde kayıplara yol açtığını savundu.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun bu hafta toplanması beklenirken, DİSK Yönetim Kurulu toplantı öncesi taleplerini yazılı ve sözlü olarak duyurdu. Komisyon, 2026 yılında geçerli olacak yeni asgari ücreti belirlemek üzere aralık ayında görüşmeler yürütecek.

ENFLASYON VE ASGARİ ÜCRETTE KAYIP HESAPLARI

DİSK’in açıklamasına göre, 2024 ve 2025’te yüksek enflasyon koşullarında asgari ücretin yılda bir kez artırılması sonucu reel ücretlerde azalma yaşandığı belirtildi. Çerkezoğlu, 2024 yılı resmi enflasyonunun yaklaşık yüzde 45 olarak açıklanmasına karşın asgari ücrete yüzde 30 zam yapıldığını, bu durumun ücretlerde yıl başında kayıp oluşturduğunu dile getirdi.

DİSK, 2025 yılı boyunca devam eden enflasyon nedeniyle kayıpların büyüdüğünü, asgari ücretin enflasyon karşısındaki 10 aylık kaybının 6 bin 322 TL seviyesine ulaştığını bildirdi. Açıklamaya göre, 2025 yılı resmi enflasyonu yıl sonunda yüzde 33,8 olarak gerçekleşirse, asgari ücretteki toplam kayıp 7 bin 471 TL düzeyine çıkabilecek.

Sendika, 2025 yılı boyunca asgari ücretle çalışan bir işçinin toplam kaybının 50 bin TL’yi aşacağını hesapladığını aktardı. Bu çerçevede DİSK, 2026 asgari ücreti belirlenirken geçmiş dönemdeki kayıpların telafi edilmesini talep ediyor.

HEDEFLENEN ENFLASYON TARTIŞMASI

DİSK, asgari ücret artışlarında hedeflenen enflasyon oranının esas alınmasına karşı çıkıyor. Açıklamada, hükümet, işverenler ve uluslararası finans çevrelerinin beklenen enflasyona göre zam yaklaşımında bulunduğu, ancak hedef enflasyonun Türkiye’de uzun süredir gerçekleşen enflasyonun altında kaldığı ifade edildi.

Sendika, asgari ücretin yalnızca hedeflenen ya da resmi enflasyona göre değil, ülkenin genel ücret düzeyi ve ekonomik büyümesiyle birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor. DİSK, asgari ücretlinin satın alma gücündeki düşüşe dikkat çekerken, ücret artışının yalnızca enflasyon tahminlerine dayandırılmaması gerektiğini savunuyor.

ASGARİ ÜCRETİN YAYGINLIĞI VE ÜCRET DAĞILIMI

DİSK’in açıklamasında, asgari ücretin Türkiye’de geniş bir çalışan kitlesini doğrudan etkilediği bildirildi. Verilere göre, 2012 yılında ortalama ücret asgari ücretin 2,25 katı iken 2022’de bu oranın 1,56 kata gerilediği aktarıldı.

DİSK’in paylaştığı bilgilere göre, Türkiye’de işçilerin yaklaşık yarısının asgari ücret ve civarında gelir elde ettiği, özel sektörde çalışanların yüzde 53,2’sinin asgari ücretin altı ile yüzde 10 fazlası arasında ücret aldığı belirtildi. Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında çalışanların oranının tüm özel sektör çalışanları içinde yüzde 49,6 seviyesinde olduğu ifade edildi.

KADIN ÇALIŞANLAR VE ASGARİ ÜCRET

DİSK verilerine göre, kadın çalışanlar arasında asgari ücret ve altında ücretle çalışma oranı erkeklere kıyasla daha yüksek seviyede bulunuyor. Genel olarak asgari ücret ve altında çalışanların oranı yüzde 46,7 iken, kadın işçilerde bu oran yüzde 60,1 olarak açıklandı.

Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında gelir elde edenlerin oranı kadın çalışanlarda yüzde 63,7’ye ulaşıyor. Kadın işçilerin yüzde 67,4’ünün asgari ücretin en fazla yüzde 10 fazlası düzeyinde ücret aldığı bildirildi. 2023’te erkek çalışanların aylık ortalama maaş ve ücret gelirleri asgari ücretin 1,9 katı iken, kadınların ortalaması asgari ücretin 1,5 katı seviyesinde gerçekleşti.

KOMİSYONUN YAPISI VE BELİRLEME SÜRECİ

DİSK, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısına ve işleyişine ilişkin eleştirilerini de basın toplantısında dile getirdi. Açıklamada, konfederasyonun antidemokratik bulduğu komisyon yapısı nedeniyle yıllardır müzakere masasında yer almadığı, ancak buna rağmen işyerlerinde ve sahada çalışmalar yürüttüğü ifade edildi.

Sendika, asgari ücretin belirlenmesi sırasında insana yakışır yaşam koşulları, uluslararası standartlar, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ve ekonomik büyüme göstergelerinin dikkate alınması gerektiğini savundu. Komisyonun mevcut işleyişinin bu ölçütleri yeterince gözetmediği iddia edildi.

DİSK’İN ASGARİ ÜCRET İÇİN SOMUT ÖNERİLERİ

DİSK, 2026 asgari ücret görüşmeleri öncesi bir dizi somut öneri açıkladı. Buna göre asgari ücretin, uluslararası standartlara uygun biçimde, işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilerle birlikte geçinebileceği düzeyde hesaplanması talep edildi.

Sendika, asgari ücretin yalnızca enflasyon oranına göre değil, genel ücret düzeyi ve ülke ekonomisindeki büyüme dikkate alınarak toplu pazarlıkla belirlenmesini istiyor. Öneriler arasında, asgari ücretin kişi başına gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) belirli bir oranının altına düşmeyecek şekilde yasal çerçeveye bağlanması da yer aldı.

DİSK, asgari ücret tartışmalarında yoksulluk sınırının da referans alınmasını, bir hanede iki kişinin çalıştığı varsayımıyla haneye en az yoksulluk sınırı kadar gelir girmesinin sağlanmasını talep ediyor. Ayrıca, devletin kamu işçisi için belirlediği asgari ücret ile özel sektördeki asgari ücret arasındaki farkın da asgari ücret tespitinde dikkate alınmasını istiyor.

ASGARİ ÜCRETTE 2021–2025 SAYISAL GÖRÜNÜMÜ

Türkiye’de asgari ücret 2021–2025 döneminde nominal olarak artış gösterdi. Resmi verilere göre; 2021 yılında asgari ücret 2.825 TL olarak uygulanırken, 2022 yılında önce 4.253 TL’ye, yıl ortasında ise 5.500 TL’ye yükseltildi.

2023 yılında asgari ücret yıl başında 8.506 TL, yıl ortasında ise 11.402 TL olarak belirlendi. 2024 yılı için net asgari ücret 17.002 TL düzeyine çıkarıldı. 2025 yılında ise ara zam yapılmadan net asgari ücret 22.104 TL olarak uygulandı.

Ekonomik değerlendirmelerde, 2026 asgari ücret artışı için teknik göstergelerin yaklaşık yüzde 16–20 aralığına işaret ettiği, kira, gıda ve giyim kalemlerindeki fiyat artışları dikkate alındığında yüzde 25 zam olasılığının öne çıktığı ifade ediliyor. Bu senaryoya göre 2026 net asgari ücretin 27.500–28.000 TL bandına yükselmesi hesaplanıyor. 2026 yılı için nihai asgari ücret, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapacağı görüşmelerin ardından kararlaştırılacak.