Küresel ölçekte yaşanan gelişmeler, Türkiye’de milyonlarca araç sahibini ve taşımacılık sektörünü doğrudan etkiliyor. Son günlerde artan jeopolitik gerilimle birlikte yükselen akaryakıt fiyatları, hem hane bütçelerinde hem de üretim maliyetlerinde yeni bir baskı oluşturdu. Özellikle motorin fiyatındaki artış, ulaştırma ve lojistik sektörleri üzerinden geniş bir ekonomik etki alanı yaratıyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından Körfez bölgesinde artan çatışma riski, brent petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Küresel piyasalarda yaşanan bu yükseliş, Türkiye’de pompa fiyatlarına zam olarak yansıdı. Son düzenlemeyle birlikte motorin fiyatı yüzde 10,5 oranında artarak 70 TL sınırına yaklaştı. Benzin fiyatlarında da benzer bir artış eğilimi gözlendi.

KÜRESEL GERİLİM FİYATLARI TETİKLEDİ

Petrol fiyatlarındaki artış, doğrudan akaryakıt fiyatları üzerinde etkili oldu. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, taşımacılık giderleri üzerinden birçok sektöre yayılarak fiyat zincirinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Uzmanlar, ulaştırma maliyetlerindeki artışın gıda ve temel tüketim ürünleri başta olmak üzere farklı alanlara da yansıyabileceğine dikkat çekiyor.

ENFLASYON BASKISI ARTIYOR

Akaryakıt fiyatları, enflasyon hesaplamalarında önemli bir kalem olarak öne çıkıyor. Motorin ve benzin fiyatlarındaki yükseliş, üretim ve dağıtım süreçlerinde maliyet artışına neden oluyor. Bu durum, dezenflasyon sürecini zorlaştırabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor. Son günlerde yapılan zamların ardından ekonomi yönetiminin atacağı adımlar yakından izleniyor.

EŞEL MOBİL MASADA

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından eşel mobil sistemi için etki analizi başlatıldı. Yapılan çalışma kapsamında, artan akaryakıt fiyatlarının tüketiciye yansımasının sınırlandırılması amacıyla vergi mekanizmasının kullanılması seçeneği değerlendiriliyor. Kararın bu hafta içinde netleşebileceği belirtiliyor.

Eşel mobil uygulamasında, petrol fiyatı ve döviz kuru artışına bağlı olarak oluşan zamlar Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi yoluyla dengeleniyor. Örneğin motorin fiyatında vergiler hariç 20 kuruşluk artış oluştuğunda, aynı tutarda ÖTV indirimi yapılarak pompa fiyatı sabit tutulabiliyor. Fiyatların gerilemesi durumunda ise ÖTV yeniden artırılarak kamu gelir dengesi sağlanıyor.

Türkiye’de eşel mobil sistemi 2021 yılının son çeyreğinde sona ermişti. Küresel petrol piyasasında son günlerde yaşanan gelişmelerin ardından sistemin yeniden devreye alınıp alınmayacağı, ekonomi yönetiminin bu hafta vereceği karara bağlı olacak.

Kaynaklar:
Haber Merkezi