Her gün kullandığımız pantolonların, montların, çantaların ve ayakkabıların fermuarlarında aynı üç harfle karşılaşmak mümkün:YKK.Milyonlarca kişinin farkında olmadan kullandığı bu harflerin arkasında, 1934 yılında Japonya'da başlayan bir şirketin hikâyesi bulunuyor. Peki, fermuarlardaki YKK harfleri ne anlama geliyor ve neden dünyanın dört bir yanındaki ürünlerde karşımıza çıkıyor?

FERMUARDAKİ YKK HARFLERİ NE DEMEK?

Kıyafetlerden çantalara kadar birçok üründe yer alan YKK harfleri, Japonca“Yoshida Kogyo Kabushikikaisha”ifadesinin kısaltması.

Bu isim Türkçeye yaklaşık olarak “Yoshida Sanayi Anonim Şirketi” şeklinde çevrilebiliyor.

Şirketin temelleri, 1934 yılında Japon girişimci Tadao Yoshida tarafından atıldı.

YKK, zaman içerisinde fermuar ve bağlantı elemanları üretiminde dünyanın önde gelen şirketlerinden biri haline geldi.

YKK NEDEN BU KADAR YAYGIN?

YKK markalı fermuarların dünya genelinde yaygın kullanılmasının arkasında şirketin üretim sistemi bulunuyor.

Aktarılan pazar verilerine göre YKK, küresel fermuar pazarının değer bakımından yaklaşık yüzde 40'ını, üretim adedi bakımından ise yaklaşık yüzde 20'sini elinde bulunduruyor.

Bu oranlar, markanın yalnızca giyim sektöründe değil, çanta ve farklı tekstil ürünlerinde de önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.

Şirketin üretim anlayışı ise birçok rakibinden farklı bir yapıya dayanıyor.

FERMUARIN PARÇALARINI KENDİSİ ÜRETİYOR

YKK'nın dikkat çeken özelliklerinden biri, “tam dikey entegre üretim sistemi” olarak adlandırılan üretim modeli.

Şirket, fermuar üretiminde kullanılan pek çok parçayı kendi tesislerinde hazırlıyor.

Fermuarın metal dişleri, sürgüleri, durdurucuları ve çekme parçaları bu üretim sisteminin parçaları arasında yer alıyor.

Aktarılan bilgilere göre YKK, fermuarlarda kullanılan pirinci bile çinko ve bakırdan kendi tesislerinde üretebiliyor.

Üretimde kullanılan makinelerin geliştirilmesi de şirketin faaliyetleri arasında bulunuyor.

FERMUARI İLK KİM İCAT ETTİ?

Günümüzde kullanılan fermuarın ortaya çıkışı, YKK'nın kuruluşundan çok daha eskiye dayanıyor.

Amerikalı mucit Whitcomb Judson, 1893 yılında “Clasp Locker” adını verdiği bir kapatma mekanizması geliştirdi.

Ancak bu ilk tasarımın kullanımı oldukça zordu. Mekanizmanın büyük dişleri kolay kapanmıyor ve zaman zaman kendiliğinden açılabiliyordu.

1906 yılında bu alanda çalışmaya başlayan İsveçli mühendis Gideon Sundback, birbirine geçen küçük dişlerden oluşan sistemi geliştirdi.

Sundback, geliştirdiği fermuar tasarımının patentini 1917 yılında aldı.

Bu çalışma, modern fermuarın gelişiminde önemli bir aşama oldu.

ZIPPER İSMİ NEREDEN GELİYOR?

Fermuarın İngilizce karşılığı olan “zipper” kelimesinin ortaya çıkışı da ilginç bir hikâyeye dayanıyor.

Amerikalı B.F. Goodrich şirketi, 1923 yılında bu kapatma mekanizmasını bir lastik çizme serisinde kullanmaya başladı.

Aktarılan hikâyeye göre bir çalışan, mekanizmanın açılıp kapanırken çıkardığı sesten esinlenerek “Zip 'er up!” ifadesini kullandı.

Şirket, “Zipper” adını 1925 yılında marka olarak tescil ettirdi.

Böylece fermuarla özdeşleşen bu kelime yaygınlaşmaya başladı.

FERMUAR BİR DÖNEM ELEŞTİRİLMİŞTİ

Bugün günlük yaşamın vazgeçilmez parçalarından biri olan fermuar, ilk ortaya çıktığı yıllarda herkes tarafından olumlu karşılanmadı.

Özellikle pantolonlarda kullanılmaya başlanması, bazı çevrelerde tartışmalara neden oldu.

Fermuarın kıyafetlerin çok hızlı açılmasını sağladığı gerekçesiyle uygunsuz bulunduğu dönemler yaşandı.

Ancak zaman içerisinde kullanım kolaylığı sayesinde yaygınlaşan fermuar, tekstil sektörünün temel parçalarından biri haline geldi.