AKARYAKITTA EŞEL MOBİL SİSTEMİ YENİDEN YÜRÜRLÜKTE
Akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemi uygulanmasına yönelik Cumhurbaşkanlığı Kararı, 2 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar kapsamında, akaryakıt fiyatlandırma mekanizmasında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında yeni bir düzenlemeye gidildi.
Resmi Gazete'de yer alan hükümlere göre, uluslararası piyasalarda petrol fiyatı veya döviz kuru kaynaklı artış yaşanması halinde eşel mobil sistemi devreye girecek. Sistemde, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yüzde 75'i oranında ÖTV indirimi yapılması öngörülüyor.
Bu düzenleme ile motorin ve benzin gibi akaryakıt ürünlerinde oluşan fiyat artışlarının belirli bir oranının vergi bileşeni üzerinden dengelenmesi amaçlanıyor. Karar, 2 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş durumda.
ÖTV UYGULAMASINDA YENİ MEKANİZMA
Karara göre, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki değişimler nedeniyle akaryakıt fiyatlarında artış oluştuğunda, bu artışın yüzde 75'i kadar ÖTV tutarının azaltılması suretiyle eşel mobil sistemi uygulanacak. Böylece pompa satış fiyatına yansıyacak artışın vergi ayağında ayarlama yapılacak.
Fiyatlarda düşüş yaşanması halinde ise ÖTV tutarları, 2 Mart 2026 tarihindeki ÖTV seviyesini geçmeyecek şekilde artırılabilecek. Böylece vergi tutarları, fiyat hareketleri doğrultusunda yeniden eski düzeylerine çekilebilecek.
Yeni sistemle birlikte, daha önce ilan edilen bazı akaryakıt zamlarının da fiyatlandırmada dikkate alınmadığı bilgisi paylaşıldı. Buna göre, daha önce duyurulan 6,69 TL'lik motorin zammı iptal edildi. Gece yarısı itibarıyla motorin ve benzin için beklenen yüksek oranlı artışların da eşel mobil sistemi kapsamında hesaplamaya tabi tutulduğu bildirildi.
EŞEL MOBİL SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların belirli bir kısmının vergi bileşeni üzerinden karşılanmasına dayanıyor. Sistemde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki oynaklıklar sonucu oluşan farklar, belirlenen oran çerçevesinde ÖTV tutarındaki indirimle dengeleniyor.
Bu kapsamda, ham petrol fiyatları ve kur hareketleri sonucunda rafineri çıkış fiyatlarında meydana gelen değişimler, pompa satış fiyatına yansıtılırken eşel mobil sistemi uyarınca ÖTV unsuru da otomatik olarak yeniden hesaplanıyor. Uygulamanın temelinde, akaryakıt fiyat formülünde yer alan vergi bileşeninin, belirli kurallar çerçevesinde değişebilmesi bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI GERGİNLİĞİ VE PETROL FİYATLARI
Kararın alındığı dönemde, Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişimine dair iddialar, uluslararası piyasalarda ham petrol varil fiyatlarında keskin artışlara yol açtı. Bu gelişmeler, akaryakıt fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Türkiye'de bu süreçte motorin ve benzin için yüksek oranlı fiyat artışlarının hesaplandığı, gece yarısı itibarıyla motorine 12,45 TL, benzine ise 3,68 TL artış beklentisinin oluştuğu ifade edildi. Eşel mobil sisteminin yürürlüğe girmesiyle birlikte, bu artışların önemli bir kısmının ÖTV bileşeni üzerinden karşılandığı belirtildi.
2021'DEKİ UYGULAMA VE YENİ DÖNEM
Eşel mobil sistemi Türkiye'de daha önce de uygulanmıştı. Sistem, 2021 yılının son çeyreğinde artan döviz kuru ve akaryakıt ürünlerindeki fiyat hareketleri sonrasında yürürlükten kaldırılmıştı. 2 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile eşel mobil sistemi yeniden devreye alınmış oldu.
Yeni dönemde akaryakıt fiyatları, uluslararası petrol fiyatları, döviz kurları ve ÖTV düzenlemesi birlikte dikkate alınarak belirlenecek. Yetkili kurumlar, akaryakıt fiyatlandırmasında eşel mobil sistemi kapsamında oluşan vergi değişimlerini takip edecek. Konuya ilişkin uygulama ve hesaplama esaslarının ilgili mevzuat ve ikincil düzenlemeler çerçevesinde yürütüleceği bildirildi.
(0) Yorum
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!