Ortadoğu’da Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditlerin ardından brent petrol 80 dolar seviyesine yükseldi. Küresel piyasalardaki bu artış, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiledi. Yarından itibaren geçerli olması beklenen 6,69 TL’lik zamla birlikte motorin fiyatı bazı illerde 70 TL sınırına dayanacak. Hükümetin ise artışın vatandaşa yansımaması için eşel mobil sistemi üzerinde çalışma yürüttüğü öğrenildi.

MOTORİNDE TARİHİ SINIR

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla arz güvenliği riske girdi. Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları hızla yükseldi. Bu gelişme iç piyasaya da yansıdı. İstanbul’da motorin fiyatının 67 TL’yi aşması, Anadolu’nun birçok kentinde ise 70 TL bandına oturması bekleniyor.

Uluslararası finans kuruluşları da dikkat çeken senaryolar paylaştı. Deutsche Bank ve JP Morgan analistleri, Boğaz’ın kapalı kalması halinde petrolün 120 dolara, uzun süreli kriz ortamında ise 200 dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor.

HÜKÜMETTEN ETKİ ANALİZİ

Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve tüketici üzerindeki etkilerini analiz ediyor. Bakanlık kaynaklarına göre yürütülen etki analizi çalışmasının bu hafta tamamlanması bekleniyor.

Çalışma sonucunda artışın doğrudan pompaya yansımaması için devletin vergi gelirlerinden feragat edeceği bir model gündeme gelebilir. Bu kapsamda eşel mobil sistemi yeniden masaya yatırıldı.

EŞEL MOBİL NASIL İŞLİYOR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artış kadar tutarın ÖTV’den düşürülmesi esasına dayanıyor. Böylece fiyat artışı doğrudan tüketiciye yansıtılmıyor. Devlet, vergi gelirinden vazgeçerek zam yükünü kısmen veya tamamen üstleniyor.

Uzmanlar, eşel mobil sisteminin enflasyonla mücadelede geçici bir rahatlama sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak kamu gelirlerinde azalma yaratabileceği için uygulamanın kalıcı değil, geçici bir çözüm olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Kaynaklar:
Türkiye Gazetesi