EMEKLİ MAAŞLARINDA YÜZDE 25 SGK KESİNTİSİ DÖNEMİ

Resmî Gazete’de yayımlanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kararıyla 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık SigortasıKanunu’na eklenen yeni madde uyarınca, 1 Ocak 2026’dan itibaren Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) prim, genel sağlık sigortası (GSS) primi ve idari para cezası borcu bulunan emeklilerin maaşlarından yüzde 25’e kadar otomatik kesinti yapılacak.

Yeni düzenlemeyle, SGK’ya borcu bulunan emeklilerin yanı sıradul ve yetim aylığıalanların da gelirlerinden, belirlenen oranlarda kesinti yoluyla tahsilat imkânı getirildi. Kesintiler, kurum kayıtlarındaki prim ve prim niteliğindeki alacaklar ile idari para cezası borçları üzerinden uygulanacak.

Düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek ve bu tarihten sonra gelir ve aylık bağlananlar ile mevcut emekli, dul ve yetim aylığı alanlar için SGK kayıtlarındaki borç durumuna göre otomatik olarak işletilecek.

DÜZENLEMENİN KAPSAMI VE UYGULAMA DETAYLARI

Sosyal Güvenlik uzmanı Dilek Ete, yeni maddeyle sosyal güvenlik kurumundan gelir veya aylık alanların; kendi sigortalılığı ya da hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan GSS primi dahil tüm prim ve prime ilişkin borçlarının gelir ve aylıklardan kesilerek tahsil edileceğini ifade etti. Ete, düzenlemenin kapsamının son derece geniş olduğunun altını çizdi.

Ete’nin aktardığı bilgilere göre, uygulama sadece GSS prim borçlarını değil, SGK’ya ait geçmiş dönemlere ilişkin diğer sigorta primi borçlarını da kapsayacak. Bu kapsamda, dul ve yetimler dahil olmak üzere gelir ve aylık alan hak sahiplerinin de ilgili borçları, emekli maaşları üzerinden tahsil edilebilecek.

Ete, özellikle SSK ve Bağ-Kur’dan emekli olanların, emeklilik öncesi prim borçları kontrol edilmesine rağmen sonradan borç çıkabildiğini, önceki sistemde bu borçlar için hak sahiplerine tebligat gönderilerek ödeme yapmasının beklendiğini, yeni düzenlemeyle ise bu sürece gerek kalmadan doğrudan gelir ve aylıklardan kesinti yapılacağını belirtti.

Son verilere göre Türkiye’de 16 milyon 677 bin 617 emekli, dul ve yetim aylığı alan kişi bulunuyor. Bu toplam içinde yaklaşık 4,3 milyon kişi dul-yetim aylığı (ölüm aylığı / hak sahibi maaşı) alıyor. Söz konusu düzenleme, bu gruplardan SGK’ya prim, GSS primi veya idari para cezası borcu bulunanların maaşlarında kesinti yapılmasına imkân sağlıyor.

DUL VE YETİM AYLIKLARI VE GELİR SEVİYELERİ

Dilek Ete, dul ve yetim aylığı alanların mevcut gelir düzeylerine ilişkin bilgiler de paylaştı. Ete, “Bugün dul ve yetim aylıkları 7–8 bin liradan başlıyor. Bu maaştan yüzde 25 kesinti yapıldığında insanlar 6 bin lirayla nasıl geçinecek?” dedi.

Ete, Türkiye’de yaklaşık 17 milyon emeklinin yarıya yakınının 16.881 TL’nin altında maaş aldığını, yaklaşık 4,5 milyon dul ve yetimin ise bu rakamın da altında aylıkla yaşamaya çalıştığını belirtti. Ete, bu çerçevede yeni düzenlemenin etkilerinin özellikle düşük gelirli emekliler ve hak sahipleri için önem taşıdığını dile getirdi.

2026 BÜTÇESİ VE SGK ALACAKLARI

Ete, 2026 yılı bütçe görüşmelerine de atıf yaparak, bütçede 2 trilyon 720 milyar lira faiz giderlerine, 900 milyar lira ise sosyal yardımlara ayrıldığını söyledi. Ete, yapılan düzenlemenin SGK’nın alacak tahsilatına ağırlık vermesi bakımından dikkat çektiğini, emeklilerin beklentilerinin ise aylık artışı, refah payı ve alım gücü odaklı olduğunu belirtti.

Ete, hükümetin geçmişe dönük borç tahsilatına yöneldiğini belirterek, “Sürekli emeklinin, çalışanın cebine yönelen bir anlayış var. Emekliler beklenti içindeyken yapılan bu düzenleme sosyal adalet duygusunu daha da zedeliyor.” ifadelerini kullandı.

EMEKLİ ÖRGÜTLERİNDEN SGK KESİNTİSİ TEPKİSİ

DİSK/Devrimci Emekli-Sen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) Üyesi Ercan Çınarlı, TBMM’de kabul edilen düzenlemeyle emekli maaşlarındanSGK prim borcukesintisi yapılmasına sert tepki gösterdi. Çınarlı, uygulamanın “ölüm sınırında yaşamaya çalışan emeklileri perişan edeceğini” belirtti.

Çınarlı, özellikle dul ve yetim aylıklarından da kesinti yapılacak olmasının, 5 bin TL ve altında maaş alan yüz binlerce emekliyi daha da zor durumda bırakacağını vurgulayarak, “Bu, emeklileri hayatta kalamayacakları bir gelir seviyesine mahkûm etmek değilse nedir?” ifadesini kullandı.

VERGİ VE BÜTÇE POLİTİKALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

AKP iktidarını eleştiren Çınarlı, “Bu iktidar doymak bilmez sermaye sınıfının 2 trilyonluk vergi borçlarını silerken, yandaşlara adrese teslim ihaleleri maliyetinin çok üzerinde paralarla dağıtırken, garanti ödemelerle servetleri büyütürken; oluşan 2 trilyonun üzerindeki bütçe açığını emeklinin maaşından, yüzde yüzü aşan dolaylı ve dolaysız vergilerden kapatmaya çalışıyor.” dedi.

Çınarlı, düzenlemenin “emekliye reva görülen bir zulüm” olduğunu söyleyerek bunun kabul edilemeyeceğini kaydetti. DİSK/Devrimci Emekli-Sen olarak tüm emeklilerin sorunlarının takipçisi olduklarını, söz konusu uygulamanın da karşısında olduklarını vurguladı. Çınarlı, mağduriyet yaşayan tüm emeklileri birlikte mücadele etmeye çağırarak, iktidarın “zam ve zulüm düzenine” karşı Birleşik Halk Muhalefeti saflarında buluşma çağrısında bulundu.