İnegöl’ün siyasal hafızasında önemli bir yere sahip olan Ahmet Hamdi Lakşe, Birinci Dönem TBMM’de Ertuğrul Milletvekili olarak görev yapan etkili isimlerden biridir. Kökenleri Konya’ya dayanan, Mostar’ın eski ve köklü ailelerinden Lakišić (Lakşe) Ailesine mensup Ahmet Bey, 1883 yılında Mostar’da dünyaya geldi.

Ailesi, Avusturya-Macaristan’ın Bosna’yı işgaliyle başlayan göç dalgasının bir parçası olarak 1895 yılında İnegöl’e yerleşti. Bölgeye uyum sağlayan Lakşe ailesi, hem siyaset hem de ticaret alanında İnegöl’de kalıcı bir iz bıraktı.

ÇİFTLİK SAHİBİ, YETİŞTİRİCİ, GÖNÜLLÜ ASKER

Rüştiye eğitiminin ardından tarımla ilgilenmeye başlayan Ahmet Bey, aynı zamanda Yenişehir’de yarış atı yetiştiriciliği yaparak bölge ekonomisine katkıda bulundu. Türkiye’de Merinos ırkı koyun yetiştiren ilk isimlerden biri olarak anılır.

Balkan Savaşları’na gönüllü olarak katılması, onun vatansever yönünün en güçlü göstergelerinden biri olarak kabul edilir.

İNEGÖL'ÜN KURUMSAL TARİHİNDE İZ BIRAKAN AİLE

Ahmet Bey’in kardeşi Şakir Lakşe de İnegöl’de etkin bir figür olup CHP İlçe Başkanlığı görevinde bulunmuştur. Aile, Uludağ ve Karabel Ormanları İnegöl Kereste Şirketi’nin kurucu ortaklarındandır. Bugün İnegöl’deki “Ahmet Bey” ve “Lakşe” sokakları, aile mirasının canlı izleri olarak durmaktadır.

Mostar’da bulunan Lakišića Meydanı, ailenin 1670 tarihli vakfiyesine ait olan topraklar üzerinde yer alır. Ayrıca Lakišića Camii, mektebi ve Trebesin Hanı gibi yapılar da ailenin tarihi vakıf eserleri arasındadır.

TBMM’DE 1. DÖNEM ERTUĞRUL MİLLETVEKİLİ

Ahmet Hamdi Lakşe’nin özlük dosyasında ismi yanlışlıkla “Ahmet Hamdi Dakşe” olarak geçse de kendisi, TBMM’ye 147 sicil numarasıyla kaydedilmiş birinci dönem milletvekilidir.

23 Nisan 1920: Meclise katıldı

24 Nisan 1920: Mazbatası onaylandı

27 Nisan 1920: Umur-u İktisadiye Komisyonu’na seçildi

Meclis’te aktif olarak yer alan Lakşe, 2 Mayıs 1920’de İcra Vekillerinin seçimine dair kanuna kabul oyu vermiştir.

EŞKIYALIKLA MÜCADELE TEKLİFİ GÜNDEME DAMGA VURDU

Ahmet Bey’in Meclis’e sunduğu en dikkat çekici teklif, eşkıyalığın Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamına alınması yönündeydi. Eşkıyaların ağır şekilde cezalandırılmasını isteyen bu teklif, Adliye Encümeni tarafından reddedilmiş olsa da Meclis’te yaptığı kapsamlı konuşma dönemin en sert eleştirilerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Lakşe, o konuşmasında özetle şu sözlerle durumu anlatmıştı:

“Memleketin sinesinde bir kangrene dönüşen şekavet, çiftçiyi ve tüccarı yaşatmaz hale gelmiştir. Şiddetli bir madde ile bunun önü alınmalıdır.”

İZİN ALDI, ANCAK GERİ DÖNMEDİ

Ahmet Bey, 24 Mayıs 1920’de bir aylığına izin alarak İnegöl’e gitti; ancak süresi dolmasına rağmen Ankara’ya dönmedi.

Yunan işgalinin yaşandığı dönemde, Valilik tarafından kendisine “teşkilat işleri” nedeniyle bölgede kalma izni verilse de toplam yedi ay boyunca Meclis’e dönmemesi ciddi bir sorun oluşturdu.

TBMM Başkanlık Divanı, 19 Ocak 1921’de uzun süre Meclis’ten uzak kalması ve işgal bölgesinde bulunmasının sakıncalı görülmesi sebebiyle “istifa etmiş sayılmasına” karar verdi.
20 Ocak 1921’de bu karar Meclis tarafından resmen kabul edildi.

SON YILLAR VE VEFATI

Hayatının son dönemini İngiltere’de geçiren ve bir süre Avrupa’da tedavi gören Lakşe, ağır hastalığı nedeniyle kötürüm kaldı.

19 Ekim 1935’te İnegöl’de vefat eden Ahmet Hamdi Lakşe, Kavaklaraltı Mezarlığı’nda toprağa verildi.

İNEGÖL TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR SİYASİ PORTRE

Mostar’dan İnegöl’e uzanan köklü bir aile hikâyesinin temsilcisi olan Ahmet Hamdi Lakşe, TBMM’nin ilk mebuslarından biri olarak sadece siyasi yönüyle değil, bölgenin tarım, hayvancılık ve kurumsal gelişimine yaptığı katkılarla da İnegöl tarihinde özel bir yer edinmiştir.