İstanbul Maltepe'de 7 katlı bir binanın kısmen çökmesi ve 2 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından milyonlarca vatandaşı ilgilendiren bina güvenliği konusu yeniden gündeme geldi. Yaşadıkları evlerin güvenli olup olmadığını öğrenmek isteyen vatandaşlar, e-Devlet üzerinden tapu kayıtlarını araştırmaya başladı. Ancak uzmanlar, tapudariskli yapı şerhibulunmamasının binanın sağlam olduğu anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.

BİNA ÇÖKMESİ SONRASI ENDİŞE ARTTI

İstanbul'un Maltepe ilçesine bağlı Cevizli Mahallesi Doğu Sokak'ta bulunan 7 katlı binanın ilk üç katı, henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü.

Enkaz altında kalanlara ulaşmak için başlatılan arama kurtarma çalışmalarında 2 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı bildirildi.

Yaşanan olayın ardından özellikle eski binalarda yaşayan vatandaşlar, oturdukları yapıların güvenliğini sorgulamaya başladı.

İstanbul'da kendiliğinden yıkılma riski taşıdığı belirtilen 1.238 bina bulunduğuna ilişkin veriler de yeniden gündeme geldi. Ancak bu sayının hangi tarihli tespitlere dayandığına ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı.


TAPUDA BU ŞERH VARSA DİKKAT

Tapu kayıtlarında "riskli yapı" şerhi bulunması, taşınmaz hakkında resmî riskli yapı tespiti yapıldığına işaret edebilir.

6306 sayılı Kanun kapsamında yapılan riskli yapı tespitleri, ilgili idari süreçler doğrultusunda tapu kayıtlarına işlenebiliyor.

Bu nedenle tapusunda böyle bir kayıt gören vatandaşların, ilgili belediye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden sürecin güncel durumunu öğrenmesi önem taşıyor.

Riskli yapı kaydı bulunan binalarda, kesinleşen tespit kararına bağlı olarak tahliye ve yıkım gibi işlemler gündeme gelebiliyor.

ŞERH YOKSA BİNA SAĞLAM MI?

Uzmanların en önemli uyarısı bu noktada ortaya çıkıyor.

Tapu kayıtlarında riskli yapı şerhi bulunmaması, binanın depreme dayanıklı olduğunu kesinlikle göstermiyor.

Çünkü bir binanın tapusunda şerh bulunmaması, o yapı hakkında henüz resmî risk tespiti yapılmadığı anlamına gelebilir.

Ayrıca binanın yaşı, taşıyıcı sisteminin durumu, kullanılan betonun kalitesi, zemin özellikleri ve geçmişte yapılan müdahaleler gibi birçok unsur yapı güvenliğini etkiliyor.

Bu nedenle yalnızca e-Devlet sorgulamasına bakılarak binanın sağlam veya riskli olduğuna karar verilmemesi gerekiyor.

KİRACILAR BİNA RİSKİNİ NASIL ÖĞRENECEK?

Tapu Bilgileri Sorgulamahizmeti esas olarak taşınmaz sahiplerinin kendi kayıtlarına erişmesini sağlıyor.

Kiracılar ise oturdukları binaya ilişkin riskli yapı raporu, yapı ruhsatı ve mevcut teknik değerlendirme belgelerini ev sahiplerinden veya yetkili yönetimlerden talep edebiliyor.

Gerekli durumlarda ilgili belediyeye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne başvurularak izlenebilecek resmî süreç hakkında bilgi alınabiliyor.

Özellikle eski binalarda oturan kiracıların yalnızca binanın dış görünüşüne güvenmemesi, varsa teknik inceleme sonuçlarını değerlendirmesi öneriliyor.

BİNANIN SAĞLAMLIĞI NASIL ÖĞRENİLİR?

Bir binanın deprem güvenliğinin belirlenmesi için uzmanlar tarafından teknik inceleme yapılması gerekiyor.

Bu kapsamda öncelikle binanın mimari ve statik projeleri incelenebiliyor.

Ardından yapının taşıyıcı sistemi, kolonları, kirişleri, beton dayanımı ve diğer teknik özellikleri değerlendiriliyor.

Gerekli görülmesi halinde binadan karot numuneleri alınarak laboratuvar ortamında testler gerçekleştiriliyor.

Ancak yalnızca karot testinin sonucu, binanın depreme dayanıklılığını tek başına belirlemeye yeterli olmuyor. Yapının bütüncül mühendislik değerlendirmesinden geçirilmesi gerekiyor.

TEK KAT MALİKİNİN BAŞVURUSU YETERLİ

6306 sayılı Kanun kapsamındaki resmî riskli yapı tespiti için bütün kat maliklerinin birlikte başvurması şart değil.

Kat maliklerinden birinin başvurusu üzerine de yetkili kuruluşlar tarafından riskli yapı tespit süreci başlatılabiliyor.

Tespit işleminin maliyeti kural olarak yapı maliklerine ait oluyor.

Vatandaşlar, yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşların bilgilerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının resmî kanallarından ulaşabiliyor.

KAROT TESTİ BİNAYA ZARAR VERİR Mİ?

Bina dayanıklılığı konusunda en fazla merak edilen konulardan biri de karot testi.

Karot alınması sırasında betonarme elemanlardan belirli ölçülerde numuneler çıkarılıyor.

Bu işlemin yetkin uzmanlar tarafından uygun noktalarda ve doğru yöntemlerle gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Numune alınan bölgelerde oluşan boşlukların uygun tamir malzemeleriyle onarılması önem taşıyor.

Yanlış yerden veya uygun olmayan yöntemle numune alınması ise yapıya zarar verebileceğinden işlemin mutlaka teknik uzmanlık çerçevesinde yürütülmesi gerekiyor.

BİNA GÜVENLİĞİNDE BU HATAYA DÜŞMEYİN

İstanbul'daki bina çökmesinin ardından gündeme gelen e-Devlet sorgulaması, vatandaşların taşınmazları hakkında resmî kayıtları öğrenmesine yardımcı oluyor.

Ancak e-Devlet'te riskli yapı kaydı bulunmaması, binanın güvenli olduğunun kanıtı değil.

Yaşadıkları binanın güvenliğinden şüphelenen vatandaşların yetkili kuruluşlara başvurarak teknik inceleme yaptırması önem taşıyor.

Özellikle kolon ve kirişlerde ciddi çatlak, belirgin eğilme veya ani deformasyon gibi tehlike işaretleri görülmesi halinde binadan güvenli şekilde uzaklaşılması ve 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yetkililere haber verilmesi gerekiyor.