KCK Yürütme Konseyi Eşbaşkanı Cemil Bayık haftalardır dillendirilmeye başlanan 1 Eylüle kadar süre verildiği söylentilerine artık resmiyet kazandırdı.

Konuşulan iddialara göre hükümete istediğini yaptıramayan PKK 1 Eylül ile beraber sokak eylemlerine başlamayı planlıyor. PKK kanadından haftalardır tehditlerin ardı arkası kesilmiyor.

Bayık son açıklamasında kendilerinin üzerine düşeni yaptığını iddia etti, hükümetin henüz açıklanmayan paketini daha görmeden beğenmediğini ifade etti.

Başbakan Erdoğan tarafından çekilme sözünün tutulmadığı, oranın yüzde 20lerde kaldığı açıklamalarına "Oranlar anlamsız" diye geçiştirerek cevap verdi.

Kandil dağında BBC Türkçe muhabiri Mahmut Hamsiciye konuşan Cemil Bayık, sürecin seçimlere ve siyasi kazanımlara kurban edildiğini öne sürdü ve AK Partinin savaşa hazırlandığını iddia etti. Bayık istediklerinin yapılmaması halinde çekilmeyi durdurup geri dönmelerin başlayacağını söyledi.

Bayık, silahlı güçlerine yeni katılımlar olduğu iddialarını doğruladı ama çekilmeyi hâlâ sürdürdüklerini de belirtti.

Hükümete, adım atması için 1 Eylüle kadar süre verdiklerini söyleyen KCK Eş Başkanı, adım atılmazsa bu tarihten itibaren geri çekilmeyi durduracaklarını söyledi.

BİZ HER ŞEYİ AÇIK YÜRÜTMEK İSTEDİK

"Biz her şeyi açık yürütmek istiyoruz çünkü bizim bir açıklık ilkemiz var. Biz hem içimizde hem dışımızda bu ilkeyi esas alıyoruz. Fakat karşımızdaki Türk devleti, hükümeti, açıklık politikasını esas almıyor. Eğer açıklık politikasını esas alsaydı bu karışıklıklar yaşanmazdı."

SÜREÇ ÇÖKÜŞE GİDİYOR

Bayıka göre özetle, sürecin ilk aşamasında PKK verdiği sözleri yerine getirerek kendi atması gereken adımları attı ama hükümet adım atmaya başlamadı.
Bu yüzden de sürecin çöküşe doğru gittiğini düşünüyor.

1 EYLÜLDEN İTİBAREN ÇEKİLME DURACAK

PKKnın hükümete adım atması için son tarih olarak ilan ettiği 1 Eylülün anlamı ne peki bu durumda?

Bayık, 1 Eylül tarihinde ısrar ettiklerini çünkü sürecin çökmesini istemediklerini belirtiyor ve sadece hükümete çağrı yapmıyor, "Uluslararası kamuoyu ve Türkiyedeki demokrasi güçleri de rollerini, sorumluluklarını yerine getirmeliler" diyor.

"Gezide demokratik siyasetin kanalları açılmak istendi, demokratik bir eylem geliştirilmek istendi. Vahşice üzerine gidildi. İleri demokrasi isteyen, demokratikleşme paketlerini geliştirenler bunu yapabilir mi?"

Bununla birlikte Bayık, "Biz 1 Eylüle kadar çabalarımızı sürdüreceğiz. Önder Apo da sürdürüyor, biz de sürdürüyoruz. Eğer 1 Eylüle kadar ikinci aşamanın gerektirdiği yönde adım atmazlarsa bizim artık yapacağımız bir şey kalmaz. Biz geri çekilmeyi sürdürdük, 1 Eylüle kadar da sürdüreceğiz, ama 1 Eylülde bunu görmezsek geri çekilmeyi durdururuz.

GERİ KUZEYE GİDERLER

"Ve hatta böyle devam ederlerse geriye gelen güçler nasıl geldilerse öyle de tekrar Kuzeye giderler. Onun için zamana oynamamaları gerekir, oyun oynamamaları gerekir" diye konuşuyor.

KORKUNÇ SORUNLAR YAŞANABİLİR

Bayık, "Eğer sorumluluklarını yerine getirirlerse umuyorum ki bu süreç çöküntüden çıkartılabilir. Bu da herkesin yararınadır. Aksi takdirde korkunç sorunlar yaşanabilir" yorumunu yapıyor.


PKKnın 1990lardan bu yana Kürt sorununun savaşla değil, siyasi ve demokratik yollarla çözümünü esas aldığını ancak geliştirdiği ateşkeslerin zayıflık olarak algılandığını, bundan dolayı Türk hükümetlerinin savaşta ısrar ettiğini belirten Bayık, AKP hükümetinin tavrının da aynı olduğunu söylüyor.

"Şimdi onlar (AKP hükümeti) çözüm değil savaş hazırlığı yapıyor, hem de büyük bir savaş hazırlığı, bunu biliyoruz. Büyük bir darbe vurmak istiyor" diyen Bayık, "Savaşa hazırlanıyorlar derken neyi kastediyorsunuz? Sri Lanka örneğindeki gibi büyük bir askeri operasyon mu?" sorusuna, "Evet. Bunun hazırlığı var" cevabını veriyor.

HÜKÜMETİN ÇÖZÜM PLANI YOK

"Kemal Kılıçdaroğlu bile dedi ki, Çözüm paketi diye bir şey yok ki ben karşı olayım ya da yandaş olayım. Gerçeği de budur. AKP bugüne kadar Türkiye toplumuna, uluslararası camiaya çözüm yönünde herhangi bir paket sundu mu?"

"Ama iddia edildiği gibi hükümetin şimdi böyle bir programı yoksa, demek ki başta da yoktu ve PKK bunu bilerek sürece başladı. Yani risk mi aldınız?" sorusuna "Elbette" diye yanıt veren Bayık şöyle devam ediyor:

"Biz her zaman risk üstlendik. Biz, 1993ten beri, birinci ateşkesten beri risk üstleniyoruz. O kadar tek taraflı ateşkesi bunun için geliştirdik. Bütün bunları sorunu çözmek için yaptık. Sorunun çözümünde ısrarlı olduğumuz için yaptık."

SÜRECİ SEÇİMLERE KURBAN ETMEK İSTİYORLAR

"Aldatarak zaman kazanmak, bütün bu geliştirdiklerimizi, seçimlere kurban etmek istiyorlar. Belediye seçimlerini kazanıp onun üzerine parlamento seçimini, Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmak istiyorlar. Gündemlerinde Kürt sorununu çözmek gibi sorun yok. Tamamen zaman kazanmaya oynuyorlar. İşleri çöküşe götürmek, ondan sonra savaşla güya PKKnin işini bitirmek istiyor. Ya da olmazsa seçimlere kadar böyle idare etmek, işte bak biz savaşı durdurduk, kan akmıyor propagandasını yapıp, seçimleri kazanmak istiyorlar"

ADIM ATMAK İSTEMİYORLAR

"Biz elimizdeki esirleri karşılıksız bıraktık. Ateşkesi karşılıksız ilan ettik. Savaşı durdurma, gerillayı Kuzeyden Güneye çekmeyi pratikleştirdik. Birinci aşamayı biz başarıyla tamamladık" diyen Bayık şöyle devam ediyor: "1 Haziran, ikinci aşamanın başlangıcıdır. Bu da Ekim ayının sonuna kadar tamamlanacaktı. Ekim ayının sonunda da üçüncü aşamaya geçilecekti. Sıra Türk devletinin adım atmasına gelince, ikinci aşamada, Türk devleti adım atmadı, gerekçeler yaratmaya başladı. Adım atmak istemiyorlar, gündemlerinde çözüm yok, amaçlarında savaş hazırlığı var."

"Eğer (hükümet) çözümde ısrarlı olsaydı, topluma çözüm programı sunsaydı, toplumun güveni olurdu ve tutup da insanlar köylerinden, şehirlerinden çıkıp bu süreçte gelip gerillaya katılmazdı. "

ÇEKİLME TAMAMLANACAK SÖZÜNÜ VERMEDİK

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan son haftalarda, "Türkiyeyi terk konusunda verilmiş sözler yerine gelmiş değildir. Çok basit anlamda, o da çocuk, yaşlı, kadın gibi yüzde 20 çekilme gibi bir durum var. Bunun dışına çıkma diye bir şey söz konusu değil" açıklamasını yapmıştı.

AKP milletvekili Galip Ensarioğlu da çekilenlerin yaşlılar ve hastalar olduğunu söylemişti.
Bayık, bu eleştirilerin doğru olmadığını söylüyor.

Cemil Bayık öncelikle karşılıklı mutabakat kapsamında, çekilmenin bitişine dair bir tarihin belirlenmediğini belirtiyor: "1 Haziran, AKPnin dediği gibi işte bütün gerillanın Kuzeyden Güneye çekilmesinin son tarihi değildir. 1 Haziran, gerillanın savaşı durdurma ve geri çekilmeyi pratikleştirme tarihidir. Hiçbir zaman PKK şunu söylememiştir: Biz, geri çekilmeyi Newrozla başlatıp, 1 Haziranda tamamlayacağız, Kuzeyde tek bir gerilla kalmayacak, bunun üzerine ikinci aşama başlayacak. Kesinlikle ne böyle bir anlaşma vardır, ne böyle bir belge vardır."

ÇEKİLME DEVAM EDİYOR

Hükümetin çekilmenin sadece yüzde 20 oranında gerçekleştiği iddiasının da doğru olmadığını söyleyen Bayık, "Çekilme hâlâ devam ediyor" diyor.

YÜZDELERLE KONUŞMAK ANLAMSIZ

Bununla birlikte hali hazırda çekilmiş olan PKK gücünün yüzdesiyle ilgili sorumuz karşısında Bayık, yüzdelerle konuşmanın anlamsız olduğunu söylüyor ve ekliyor:

"Biz Türk devletiyle görüşmeler yaparken şunun üzerinden yaptık: Gerilla, savaşı durduracak, Güneye çekilecek. Şu kadar tarihte başlayacak şu kadar tarihte geri çekilecek, tamamlanacak demedik. Sadece Bu kararı uygulayacağız dedik. Zaten kendimiz bu kararı almışız, uyguluyoruz."

Çekilenlerin iddia edildiği gibi sadece çocuklar, yaşlılar ve hastalar olmadığını da belirten Bayık, "Biz, basına vermediğimiz, çekilen grupların görüntülerini, Erdoğanın son açıklamalarından ötürü basına verdik. Biz çekilmeyi durdurmadık, sürdürdük" diye ekliyor.

PKKYA YENİ KATILIMLAR VAR

"Eğer (hükümet) çözümde ısrarlı olsaydı, topluma çözüm programı sunsaydı, toplumun güveni olurdu ve tutup da insanlar köylerinden, şehirlerinden çıkıp bu süreçte gelip gerillaya katılmazdı. Demek ki toplum çözüm görmüyor, inanmıyor. Pratikte yapılanlar da savaş hazırlığıdır, bunu görüyor, onun için kendisini güvenceye almak istiyor. Onun için gerillaya katılıyor."

Bayık bu sözlerinin ardından "Peki katılanlar da Güneye çekiliyor mu?" sorusuna ise "Elbette çekiliyor" yanıtını veriyor.

TABANIMIZA CEVAP VEREMİYORUZ

"(Tabanımıza) cevap veremiyoruz. Cevap vermek istiyoruz ama vereceğimiz cevap maalesef yok. Biz bunları yaptık, karşı taraf da şunları yaptı, yapıyor diyemiyoruz, çünkü ortada bir şey yok."

Süreçle ilgili tartışmalarla yer yer gündeme gelen bir başka iddia da, PKK tabanında sürece inançsızlık olduğu ve örgüt yönetimin tabanı zor tuttuğu yönünde.

Bu konuda Zorlandığımız açık diyen Cemil Bayık şunları söylüyor: "Halkımız da inanmıyor, savaşçılar da inanmıyor. Başta inanıyorlardı. Ama şimdi giderek o inanç zayıflıyor. Neden? Çünkü yapılanlara bakıyor, bizim attığımız adımlara bakıyor, karşılığında hiçbir şey yok. Hatta birçok güç bize açıkça diyor ki: Siz neyinize güvenerek bu adımları attınız? Ortada ne bir üçüncü taraf var, ne gözlemci ne de imzalanan belgeler var. Siz bu adımları niye attınız? Neyin karşılığı bunu yaptınız? Karşı taraf ne yapıyor size, hangi sözü verdi, hangi sözü yerine getiriyor?"

"Bu sorulara siz ne cevap veriyorsunuz" diye sorusuna Bayık, "Cevap veremiyoruz. Nasıl cevap verelim? Cevap vermek istiyoruz, ikna etmek istiyoruz ama, vereceğimiz cevap maalesef yok. Ne diyeceğiz yani? Biz bunları yaptık, karşı taraf da şunları yaptı, yapıyor diyemiyoruz çünkü ortada bir şey yok. En azından karşı tarafın da böyle bir programı var diyemiyoruz" yanıtını veriyor.


DEMOKRATİKLEŞME PAKETİ ALDATMA

Hükümetin önümüzdeki günlerde bir demokratikleşme paketi açıklaması bekleniyor.
Cemil Bayık paketi daha açıklanmadan eleştiriyor.

Hükümetin bu paketi tek taraflı oluşturduğunu söylüyor ve "Dünyada demokrasi paketleri tek taraflı hazırlanmaz. Eğer Kürt sorununu çözmek istiyorlarsa bunu Kürt tarafıyla, Önder Apoyla, BDPyle, bizimle, Kürtler adına siyaset yapan başka güçlerle, Türkiyedeki demokrasi güçleriyle görüşmeleri, bunların da düşüncelerini almaları gerekiyor. Demokrasi paketini tek taraflı, istediği gibi hazırlayıp, herkesi de bunu kabul etmeye zorlamak anti-demokratik bir tutumdur, aldatmadır" yorumunu yapıyor.

ANADİL MÜZAKERE KONUSU YAPILAMAZ

Bayık, demokratikleşme paketiyle ilgili Gezi eylemleri üzerinden de eleştiride bulunuyor:
"Gezide demokratik siyasetin kanalları açılmak istendi, demokratik bir eylem geliştirilmek istendi. Vahşice üzerine gidildi. İleri demokrasi isteyen, demokratikleşme paketlerini geliştirenler bunu yapabilir mi?"

Bayıka, Başbakan Erdoğanın demokratikleşme paketinde anadilde eğitim konusunun bulunmadığı yönündeki açıklamasını nasıl yorumladığını da soruyoruz.

Bayık, "Anadil doğal bir haktır. Bunun tartışılması bile abestir. Yani bir halk kendi diliyle eğitim yapmayacak, bu müzakere konusu yapılacak, hatta Türk devleti böyle bir hakkın olmadığını söyleyecek. Burada ne demokrasi var, ne özgürlük var, ne adalet var ne insanlık var. Bu bir insan hakkıdır. En doğal haktır" yorumunu yapıyor.

KOMİSYONLAR KURULMALI

Peki PKKnın atılmasını beklediği adımlar neler?
Öncelikle Bayık, sürecin ikinci aşaması kapsamında Abdullah Öcalan tarafından önerilen komisyonların kurulması için hükümetin adım atması gerektiğini söylüyor.

Daha önce Öcalan tarafından yapılan açıklamalarda, Hukuk, Sosyo-ekonomik Gelişme, Misak-ı Milli, Kadın Özgürlüğü, Ekoloji, Sivil Toplum, Güvenlik, Hakikatleri Araştırma ve İzleme komisyonları kurulması istenmişti.

Bayık bu komisyonların kendileri için anlamını şöyle özetliyor, "Eğer bu sekiz komisyon kurulur, çalışır, yasalar oluşturulursa bunları parlamentoya getirirse, parlamento tartışır bunları yasalara dönüştürürse, bu hem Kürt sorununu çözecek, hem Türkiyeyi demokratikleştirecek, hem de ikinci aşamada devlet ve hükümet üzerine düşen görevi yerine getirmiş olacak, ikinci aşama tamamlanmış olacak. Bununla normalleşme sürecine geçeceğiz."

"Tamamen eşitsiz şartlarda bir görüşme yapılıyor. Bir taraftan Türk devleti bütün kurumlarıyla süreci değerlendiriyor diğer taraftan Önder Apo tek başına görüşmeler yürütüyor. "

Bayık ayrıca süreci takip edecek bir komisyonun oluşturulması gerektiğini, bu komisyonun hem devletin hem de PKKnın attığı adımları denetlemesi gerektiğini de söylüyor.

GÖRÜŞMELERDE BİR TARAFTA TEK KİŞİ BİR TARAFTA HEYET VAR

Abdullah Öcalanın İmralı Adasındaki koşullarının değiştirilmesi, bağımsız doktorların adaya gitmesine izin verilmesi gerektiğini de belirten Bayık, süreçteki bir asimetriye de işaret ediyor:

"Tamamen eşitsiz şartlarda bir görüşme yapılıyor. Bir taraftan Türk devleti bütün kurumlarıyla süreci değerlendiriyor diğer taraftan Önder Apo tek başına görüşmeler yürütüyor. Önder Aponun yoldaşlarıyla görüşmesi gerekiyor, Türk basınından gidenlerin olması gerekiyor, akademisyenlerin gitmesi gerekiyor, sivil toplum kuruluşlarından, siyasetçilerden gidenlerin olması gerekiyor" diyor.

Akil İnsanlar grubunun hazırladığı raporların yayınlanması da PKKnın talepleri arasında.
Bayık ayrıca baraj ve kalekol inşaatları ile, PKKlıların çekildiği bölgelere asker ve korucuların yerleştirilmesinin, cezaevlerinde hâlâ çok sayıda Kürt siyasetçinin bulunmasının sürece aykırı olduğunu belirtiyor.