Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gökhan Bolat, İdlibdeki sürecin, Rusya için, dünya siyasetinde aktif rol oynamak olmak istediği, iki kutuplu dünyaya dönüş mücadelesi olduğunu söyledi.
Bugün İdlibin de içinde yer aldığı ve Çatışmasızlık Bölgesi adı verilen koridorun açılmasına yol açan nedenlerin, 2010 yılında Tunusta başlayan ve Arap Baharı olarak adlandırılan döneme kadar uzandığını belirten Doç. Dr. Gökhan Bolat, Arap Baharının ardından devam eden gelişmeler sonrasında Suriyede iki unsur oluştu; Esad rejimi, bir diğeri de buna karşı olan unsurlar. Bu süreç ABD ve Rusya açısından farklı gelişmeleri ortaya çıkarıyordu. Amerika Esad ile çok sıkı ilişkileri olmamasına rağmen kontrollü izleme politikası izlemiştir ve olaylara çok fazla müdahil olmamıştır. Fakat daha sonra Suriye içerisindeki muhalefetin hem çeşitlenmesi hem de ülkenin çeşitli yerlerinde kontrolü ele almaya başlaması, daha önemlisi Rusyanın da Esadın yanında tavır almasıyla ABD burada Esadı devirmeyen, onun bir şekilde varlığını kabul eden ama kendi çıkarlarının da gözetildiği yeni bir politika izledi. Bu politika da, Suriyenin Kuzeyini Irakın Kuzeyi ile birleştirerek, buradan Akdenize ulaştırılacak bir koridor açmak ve bir şekilde Türkiyenin bölgedeki jeopolitik konumunu önemsizleştirmekti diye konuştu.
Ayn-El Arap/Kobani olayları da süreci tetikledi
2014 yılında meydana gelen Ayn-El Arap /Kobani olaylarının da, sürecin bugünkü hale gelmesinde önemli olduğuna işaret eden Doç. Dr. Gökhan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:
Amerika, uluslararası kamuoyunda bölgede sözde İslamcı ve radikal grupların var olduğu ve bunun önlenmesi gerektiğine dair bir imaj oluşturdu. Böylelikle Suriyedeki olayların başlangıcında Esad ve muhalifleri şeklinde olan iki gruplu yapı çeşitlenmeye başladı. Suriyede DEAŞ ve El-Nusra gibi örgütlere karşı, PYD/YPG gibi PKK kökenli unsurlar ön plana çıkarıldı. Sonuç olarak Suriye çeşitli açılardan parçalanmış oldu. Özellikle medyada oluşturulan sözde İslami terörizm tehlikesine karşı yeni bir müttefik bulma ihtiyacı ortaya çıkarıldı. Bu açılardan 2014 yılında DAEŞin Kobaniye saldırması ve sonrasında Amerikanın ve Barzaninin desteği ile buradaki DEAŞ unsurlarının püskürtülmesi önemli bir aşamadır bu süreçte. Amerika burada bir taş ile iki kuş vurmuştur. Birincisi, DAEŞi ve İslami terörizm olgusunu ortaya çıkarmıştır, ikincisi Kobanide özellikle kendi desteği ile DAEŞe karşı başarı kazanan PYD ve YPGyi uluslararası camiada meşrulaştırmış ve bu örgütü DAEŞ gibi İslami teröristlere karşı kullanabilecekleri algısını oluşturmuştur. Böylece bu örgüt aracılığıyla Kuzey Iraktan başlayıp Akdenize kadar ulaşacak olan o Kürt koridorunun oluşturulması politikasını uygulamaya koymuştur.
Türkiyenin İdlibde bulunması gerekliliktir
Türkiyenin Güneyinde böyle bir koridorun varlığının her şeyden önce Türkiye açısından güvensiz bir ortam oluşturacağının altını çizen Doç. Dr. Gökhan Bolat, Türkiyenin İdlib operasyonunda yer almasının, jeopolitik konumunun korunması ve sonraki süreçte bölgenin geleceğinde söz sahibi olması adına önemli olduğunu vurguladı. Doç. Dr. Gökhan Bolat, Çünkü Türkiyenin yıllardan beri savaştığı PKKnın Suriye kolu PYD bu koridorda etkili olacak. Bir diğeri de enerji hatlarının güzergahının değişmesi ile Türkiye jeopolitik açıdan önem kaybetmiş olacak. Ayrıca Türkiyenin Arap/İslam dünyası ile olan coğrafi bağlantısı da ortadan kalkmış olacaktı dedi.
Uzun yıllardır dış politikada, iç nedenlerden dolayı pasif davranan Türkiyenin bu nedenlerle Suriyedeki gelişmelere daha aktif bir şekilde katılma kararı verdiğine işaret eden Doç. Dr. Gökhan Bolat, koridorun başarısızlığa uğraması ile Afrindeki PYD-YPG varlığının etkisiz hale getirileceğini ve Güney sınırlarındaki güvensiz ortamın sona erdirileceğini söyledi.
İki kutuplu dünyaya dönüş mü var?
Süreci, Amerika ve Rusya merkezli çıkar çatışması olarak tanımlayan Doç. Dr. Gökhan Bolat, dağılan SSCB ile dünya siyasetindeki etkin rolünden uzaklaşan Rusyanın, tekrar etkin olmak istediğine değindi. Doç. Dr. Gökhan Bolat, ABD ve Rusya açısından ise durumu şöyle değerlendirdi:
Burada Amerika ve Rusya bir güç mücadelesi var. Bu mücadelede ABDnin PYD koridoru oluşturma politikası Türkiyeyi Rusyaya yaklaştırmış ve bu durum birkaç gün önce ortaya çıkan vize krizi gibi bir takım krizlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Suriye meselesi de dahil olmak üzere son dönemlerde Türkiye ve Amerika arasında ciddi bir kriz var. Türkiyenin Rusyaya yakınlaşması bir şekilde bölgesel dengelerde Amerika aleyhine Rusya lehine bir takım gelişmeler ortaya çıkartmıştır. Uzun vadeli olarak baktığımızda, Rusyanın askeri üslerinin muhazafa edilmesi ve Suriyenin geleceğinde etkin bir rol almak istemesi, ek olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin dağılmasından sonra dünyanın tek kutba dönüşmesinden sonra Rusların, eski iki kutuplu dünyayı oluşturmak ve Amerikaya bundan sonra ki küresel politikalarda tek başına karar veremeyeceği mesajını vermektir. Bu süreç, Rusyanın dünya siyasetinde ABDye yeniden alternatif bir güç olma mücadelesinin bir aşamasıdır ifadelerini kullandı.
Tüm haberler yüklendi.
Haber yüklenirken bir hata oluştu.


Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın