ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC) aracılığıyla yaptığı açıklamada, Güneş’teki aktif bölge AR4274’ten fırlayan M7.4 sınıfı bir güneş patlamasının Dünya’ya doğru güçlü bir koronal kütle atımı (CME) gönderdiğini duyurdu.

Uzmanlara göre fırtına, bugün (Perşembe) akşam saatleri ile Cuma sabahı arasında gezegenimize ulaşacak.

DÜNYAYA DOĞRU GÜÇLÜ PLAZMA BULUTU

NOAA verilerine göre, fırlatılan plazma bulutu Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime girecek. Bu durum, radyo iletişimi, GPS sistemleri, uydu yörüngeleri ve yüksek voltajlı enerji hatlarında kısa süreli aksamalar yaratabilir.

Bilim insanları, bu fırtınanın özellikle jeomanyetik alan üzerinde G3 seviyesinde bir etki oluşturacağını ve bunun orta derecede güçlü bir manyetik fırtına anlamına geldiğini belirtiyor.

KORONAL KÜTLE ATIMI (CME) NEDİR?

Koronal kütle atımı (CME), Güneş’in dış katmanlarından devasa miktarda plazma ve manyetik alanın uzaya fırlatılması olayıdır. Bu plazma bulutu Dünya’ya ulaştığında, manyetosferle etkileşerek elektrik akımları ve atmosferik dalgalanmalar yaratır.

Bu tür olaylar, uydu haberleşmesinde aksaklıklara, navigasyon hatalarına ve elektrik iletim hatlarında voltaj dengesizliklerine yol açabilir.

G3 KATEGORİSİNDE – ETKİLER ORTA DÜZEYDE

NOAA, bu olayı “G3 – Güçlü Jeomanyetik Fırtına” olarak sınıflandırdı.
Bu seviyedeki bir fırtınada:

Uyduların konum ve yön kontrolü zorlaşabilir.

GPS sistemlerinde ciddi sapmalar görülebilir.

Elektrik iletim hatlarında kısa süreli voltaj dalgalanmaları yaşanabilir.

Kutup ışıkları (aurora) beklenmedik kadar güneye, örneğin Türkiye’nin kuzeyine kadar görülebilir.

GÜNEŞ FIRTINALARININ ŞİDDET SEVİYELERİ

Güneş fırtınaları G1’den G5’e kadar sınıflandırılıyor:

SeviyeTanımEtkiler
G1 – HafifUydularda küçük sapmalar, kısa radyo kesintileriZayıf aurora gözlemleri
G2 – OrtaRadyo ve GPS bozulmalarıKutup ışıkları orta enlemlerde görülebilir
G3 – GüçlüElektrik hatlarında voltaj dengesizliğiGPS ve uydu sistemlerinde aksamalar
G4 – ŞiddetliGeniş çaplı iletişim kesintileriUçuş rotaları değişebilir
G5 – AşırıKüresel sistemlerde arızalarKutup ışıkları ekvatora kadar inebilir

1989 yılında Quebec’te yaşanan büyük elektrik kesintisi, G5 kategorisindeki bir fırtınanın en bilinen örneği olarak gösteriliyor.

KÜRESEL UYARI VE HAZIRLIK

NOAA, güneş aktivitelerinin son aylarda hızla artışa geçtiğini, bu nedenle uzay hava olaylarının yakından izlenmesinin hayati önem taşıdığını bildirdi.

Birçok ülke, havacılık, enerji ve uydu iletişim kurumlarını olası etkiler için hazır duruma geçirdi. Uzmanlar, bu olayın son birkaç ayın en güçlü jeomanyetik fırtınası olabileceğini belirtiyor.

KUTUP IŞIKLARI GÖRÜLEBİLİR

Bilim insanları, bu fırtınayla birlikte aurora (kutup ışıkları) olayının olağandan daha geniş bir alanda gözlemlenebileceğini ifade etti.
Ancak Ay’ın yüksek parlaklığının, kutup ışıklarının çıplak gözle görülmesini bir miktar zorlaştırabileceği belirtildi.

Özetle:
🔸 Güneş’ten gelen M7.4 sınıfı patlama, Dünya’ya doğru G3 seviyesinde bir fırtına gönderiyor.
🔸 Radyo, GPS ve enerji sistemlerinde kısa süreli aksaklıklar bekleniyor.
🔸 Kutup ışıkları Türkiye’nin kuzeyinde bile görülebilir.
🔸 Uzmanlar, uzay hava olaylarının izlenmesi gerektiğini vurguluyor.