AYM, NÜFUS HİZMETLERİ KANUNU’NDAKİ HÜKMÜ EŞİTLİK AÇISINDAN İNCELEYECEK
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi (AYM), Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesinde yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırılık iddiasıyla esastan görüşülmesine karar verdi.

Yüksek Mahkeme’nin vereceği kararın, kadınların medeni hakları ve nüfus kayıt sistemindeki statüleri açısından emsal teşkil etmesi bekleniyor.

İLK İNCELEME TAMAMLANDI, ESASTAN GÖRÜŞME KARARI ÇIKTI
AYM, başvurunun ilk inceleme aşamasını tamamladı ve söz konusu düzenlemenin içeriğini değerlendirmek üzere esastan görüşme kararı aldı. Duruşma tarihi ilerleyen günlerde belirlenecek.

Başvuruyu yapan İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, bu hükmün kadını erkeğin hanesine bağlayan, bireysel kimliği zedeleyen ve kadın-erkek eşitliğine aykırı bir anlayış taşıdığını belirtmişti.

Mahkeme, karar gerekçesinde şu tespitlere yer vermişti:

“Kadının kimlik ve nüfus kaydının otomatik olarak erkeğin hanesine taşınması bireysel haklara müdahaledir.
Bu uygulama, kadın-erkek eşitliği ilkesine aykırıdır ve kadının bağımsız kimliğini gölgelemektedir.”

DİĞER İBARELER YETKİSİZLİKTEN REDDEDİLDİ
Anayasa Mahkemesi, aynı maddedeki “Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” ifadelerine ilişkin iptal talebini ise yetkisizlik nedeniyle reddetti.

Bu kararın gerekçesi olarak, yerel mahkemenin baktığı davada bu ibarelerin uygulanabilir olmaması gösterildi.

AYM’NİN GEÇMİŞ KARARLARI ÖRNEK GÖSTERİLDİ
Anayasa Mahkemesi, daha önce Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesini iptal ederek, kadının yalnızca kocasının soyadını kullanmak zorunda kalmasını Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı bulmuştu.

Yüksek Mahkeme o kararında şu ifadeye yer vermişti:

“Erkek evlendikten sonra soyadını değiştirmeksizin kullanabilirken; kadının yalnızca kocasının soyadı ile birlikte kendi soyadını taşımasına izin verilmesi, cinsiyete dayalı farklı muameledir.”

HUKUKİ VE TOPLUMSAL SONUÇLAR AÇISINDAN KRİTİK BİR DOSYA
Uzmanlara göre AYM’nin vereceği karar, kadınların nüfus kayıt sistemindeki konumu, eşit yurttaşlık ilkesi ve medeni hakların bağımsızlığı açısından kritik bir dönüm noktası olabilir.

Bu incelemeden çıkacak karar, kadının kimliğinin evlilik bağına dayalı olarak erkeğe bağlanması uygulamasını yeniden şekillendirebilir ve gelecekte açılacak davalar için emsal teşkil edebilir.