Hazine ve Maliye BakanıMehmet Şimşek, Türkiye'nin enflasyonla mücadelesi sürerken sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir dönüşüme gidileceğini açıkladı. Mevcut tüm sosyal destek programlarının, dar gelirli hanelerin alım gücünü korumak amacıylaGelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi(GETAD)çatısı altında birleştirilmesi planlanıyor. Yeni modelle, aileler için fert başına asgari bir gelir seviyesinin güvence altına alınması hedefleniyor.

GETAD İLE SOSYAL YARDIMLAR TEK ÇATI ALTINDA TOPLANACAK

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, Bakan Mehmet Şimşek milletvekillerinin sorularını yanıtlarken ekonomi programındaki son adımlara ilişkin bilgi verdi. Şimşek, 2023 yılının ikinci yarısında devreye alınan programın sonuç vermeye başladığını belirterek, hedeflerinin oluşan refah artışını toplumun tüm kesimlerine dengeli biçimde yansıtmak olduğunu vurguladı.

Bu çerçevede, farklı kurum ve başlıklar altında yürütülen sosyal yardım kalemleri,GETADadı verilen yeni çerçeve içinde bütünleştirilecek. Şimşek, bütçeden sosyal yardımlara ayrılan payın yıllar içinde sürekli yükseldiğini hatırlatarak, 2002'de yüzde 1,3 olan oranın 2026 itibarıyla yüzde 4,8 düzeyine ulaşmasının öngörüldüğünü ifade etti.

Yeni modelin en dikkat çeken yönlerinden biri, yardımların aile odaklı ve daha kapsayıcı bir yapıya kavuşturulması. Sistemin, her hanede fert başına asgari bir gelir düzeyini garanti altına alacak şekilde kurgulandığı belirtiliyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜM: BÜTÜNLEŞİK SOSYAL YARDIM BİLGİ SİSTEMİ

Sosyal yardımlardaki dönüşüm, yalnızca kurumsal yeniden yapılanmayı değil, aynı zamanda kapsamlı bir dijitalleşme sürecini de içeriyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın gelecek vizyonu raporlarında yer alan bilgilere göre,GETADşu anda simülasyon ve test aşamasında bulunuyor. Gerekli yasal düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçmesinin ardından sistemin adım adım uygulamaya alınması bekleniyor.

Bu kapsamda hayata geçirilecek olanBütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemiile vatandaşlar, faydalandıkları desteklerin tamamını tek platformdan görebilecek. Geliştirilecek mobil uygulama üzerinden, hesaplanan yardım tutarları,Aile Kartbilgileri ve geçmiş kullanım hareketleri cep telefonlarından anlık olarak takip edilebilecek.

Dijital altyapının, süreçleri sadeleştirerek hem başvuru sahiplerinin işini kolaylaştırması hem de kamu kaynaklarının daha şeffaf ve izlenebilir biçimde yönetilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

İHTİYAÇ TESPİTİNDE YENİ DÖNEM: SERBİS PUANLAMA SİSTEMİ

Yeni modelin en kritik bileşenlerinden biri, sosyal yardımlara erişimde kullanılacak değerlendirme mekanizması olacak. Bugüne kadar uygulanan geleneksel muhtaçlık tespiti yöntemlerinin yerine, veri temelli bir puanlama yaklaşımı getirilecek.

Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi (SERBİS)adı verilen bu yapı, hane ve bireylerin sosyoekonomik durumunu çok boyutlu kriterlerle analiz edecek. Habere göre, yapay zekâ destekli altyapı sayesinde başvuruda bulunan ailelerin risk ve ihtiyaç düzeyi daha hassas biçimde ölçülecek ve devlet desteklerinin gerçek ihtiyaç sahiplerine yönelmesi hedeflenecek.

SERBİS üzerinden elde edilecek skorlar, hanelerin hangi tür ve ne düzeyde yardımdan yararlanacağını belirlemede temel gösterge olarak kullanılacak. Böylece, aynı durumdaki ailelere benzer destek seviyelerinin tanımlanması ve uygulamada eşitlik sağlanması amaçlanıyor.

SAHA ÇALIŞMALARINA İZLEME MERKEZİ DESTEĞİ

Dijital sistemlerin yanı sıra, sahadaki incelemelerin kalitesini artırmak üzere yeni bir yapılanmaya da gidiliyor. Kurulması planlananİzleme Merkeziile, sosyal yardım için uygun görülen hanelere yapılacak fiziksel ziyaretlerin tek bir merkezden planlanması ve izlenmesi öngörülüyor.

Uzmanlar tarafından gerçekleştirilecek bu ziyaretlerin, yardım süreçlerinin doğruluğunu ve güncelliğini artırması bekleniyor. İzleme Merkezi, hem sahadaki tespitlerin sistemdeki verilerle uyumunu kontrol edecek hem de süreçlerin daha şeffaf yürütülmesine katkı sunacak.

SİSTEMİN HAYATA GEÇMESİ İÇİN YASAL ALT YAPI BEKLENİYOR

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı raporlarında belirtilen bilgilere göre,GETADveSERBİSaltyapıları şu an test edilmekte olup, uygulamanın tam anlamıyla devreye girebilmesi için ilgili yasal düzenlemelerin tamamlanması gerekiyor. Düzenlemelerin yasalaşmasıyla birlikte, sosyal yardım programlarının kademeli şekilde yeni modele taşınması planlanıyor.

Yeni yapıyla amaçlanan temel hedefler; sosyal yardımların tek merkezden yönetilmesi, verilerin bütüncül bir havuzda toplanması, desteklerin daha adil ve hedefe yönelik dağıtılması ve fert başına asgari gelir düzeyinin sağlanmasına yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi olarak öne çıkıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

GETAD nedir?

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), Türkiye'de farklı kurumlar üzerinden yürütülen sosyal yardımların tek bir çatı altında toplanmasını öngören yeni modeldir. Amaç, aile odaklı ve kapsayıcı bir yapıyla, hanelerde fert başına asgari gelir düzeyine ulaşılmasını sağlamaktır.

SERBİS sistemi nasıl çalışacak?

Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi (SERBİS), başvuruda bulunan kişi ve hanelerin sosyoekonomik durumunu çok boyutlu bir puanlama mantığıyla analiz edecek. Yapay zekâ destekli altyapı, risk ve ihtiyaç düzeyini tespit ederek hangi hanenin ne kadar ve hangi tür sosyal yardımdan yararlanacağını belirlemede temel veri kaynağı olacak.

Vatandaşlar yardımlarını nasıl takip edebilecek?

GETAD kapsamında kurulacakBütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemive mobil uygulama sayesinde vatandaşlar, kendilerine tanımlanan yardım tutarlarını, Aile Kart bilgilerini ve geçmiş kullanım hareketlerini cep telefonları üzerinden anlık olarak görebilecek.