Marmara altındaki ateş topu! Bursa'yı ilgilendiren kritik değerlendirme

Marmara Denizi’ndeki yaklaşık 150 kilometrelik ana fay hattı için yıllardır gündemde olan 7 ve üzeri deprem senaryosu yeniden tartışmaya açıldı. Bilim dünyasında “Marmara sismik boşluğu” olarak adlandırılan bu hattın tek seferde kırılması durumunda büyük bir İstanbul depremi üretme ihtimali uzun süredir kamuoyunda ve akademik çevrelerde dile getiriliyordu.

Ancak yer bilimci Osman Bektaş, güncel bilimsel verilerin Marmara Fayı’nın tek parça halinde kırılmasından ziyade segmentler halinde kırılmaya daha yatkın olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Daha önce yayımlanan akademik çalışmalara da atıfta bulunan Bektaş, bu durumun Marmara’da 7’nin altında depremlerin oluşma olasılığını güçlendirdiğini ifade etti.

MARMARA’NIN ALTINDAKİ ATEŞ TOPU

Yer bilimci Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nin altındaki jeolojik yapıya ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Bektaş, Marmara’nın altında yer alan ve “Ateş Topu” olarak tanımlanan yapının, bölgedeki deprem potansiyelini doğrudan etkilediğini vurguladı.

YARI PLASTİK DAVRANIŞ SERGİLİYOR

Bektaş’ın aktardığına göre, Marmara Denizi’nde 27,5 kilometre derinlikte bulunan sıcak litosfer (kabuk-manto sınırı), İzmit bölgesine kıyasla yaklaşık 8 kilometre daha sığ konumda yer alıyor. Bu durumun Marmara’da yer kabuğunun daha fazla ısınmasına yol açtığını belirten Bektaş, ısınan kabuğun gerilip inceldiğini ve klasik kırılma yerine yarı plastik bir davranış sergilediğini dile getirdi.

Bu yapının büyük kırılmaları engelleyen bir tür “termal bariyer” oluşturduğunu ifade eden Bektaş, Marmara Fayı’nın bu nedenle tek seferde kırılmak yerine parçalı kırılmalara daha yatkın olduğuna dikkat çekti.

Prof. Dr. Bektaş’ın sosyal medyadan yaptığı açıklamanın tamamı şu şekilde:

27,5 km derinlikte sığ iken (kabuk- manto sınırı), İzmit'de 8 km daha derinde bulunur (Gholamrezaie,2019). Bu özellik Marmara da kabuğun daha fazla ısınmasına, gerilip incelemesine, kırılma yerine yarı plastik davranış göstermesine neden olmuştur. Sonuçta, Marmaradaki kabuğun ancak 8-10 km lik kısmı deprem üretirken daha derin kısımlarında fay creep ( sürünme) özelliğinden dolayı deprem enerjisi harcar ve daha küçük deprem üretir. Ateş Topu üzerindeki M6+ depremleri bunun ispatıdır.