Kurşunlu isimi nereden geliyor?

İnegöl’e bağlı kırsal mahallelerinin tanıtılması amacıyla mahallelerin tarihi, ekonomik ve sosyokültürel durumunun yer aldığı yazı dizimizin bugün ki durağı; ‘Kırmızı Elmas’ olarak adlandırılan Çileğin başkenti Kurşunlu Mahallesi.

inegolonline.com'a Google'da abone olun Google News
#İnegöl | Haber Merkezi
26 Ağu 2019 / Pzt 10:08 |
/ 3.646 Kez Okundu
| |
Yaklaşık 10 yıl önce başlayan Çilek üretiminde kısa sürede Türkiye’nin en önemli merkezi haline gelen Kurşunlu Mahallesi, aynı zamanda bir turizm merkezi olmaya aday. Mahalle sınırlarında farklı noktalarda çıkan şifalı sularıyla yatırımcıların dikkatini çeken Kurşunlu Mahallesi, yapılacak otel yatırımlarıyla sağlık turizminde söz sahibi olmak istiyor.

COĞRAFİ KONUMU

Kurşunlu Mahallesi, İnegöl'ün doğusunda ve Ahi Dağının eteğinde yer alır. Arazisinin büyük kısmı, ova bölümündedir. İnegöl Ovasının doğu ucunda ve en dar bölümünde bulunur. Geçimi, tarım ve ziraata dayanır. Sebzenin her türü, yetişir. Özellikle çileği meşhurdur. Yakın çevresinde, Özlüce, Kınık, Çitli, Küçükyenice, Babaoluk, Sülüklügöl ve Pazaryeri İlçesi'ne bağlı Nazif Paşa köyleri bulunur. Yerli köylerdendir. İnegöl’e uzaklığı 17 kilometredir. Tarihi İpek Yolu'nun, Bursa'ya giden kolu üzerinde ve Ahi Derbendi'nin batı ucunda yer almıştır. Kurşunlu’dan itibaren Uluyol adını alan Tarihi İpekyolu, Eymir, Küçükyenice, Süpürtü, Kulaca ve Kozluca köylerini aşarak Bursa'ya gider. Kurşunlu Kasabası, tarihi bir kimliğe sahiptir. Yörede bulunan en eski ve de en önemli derbentçi köyüdür. Ermeni Pazarı adıyla yad edilen bugünkü Pazaryeri ilçesi ile Kurşunlu Kasabası arasında yer alan Ahi Beli veya Ahi Derbendi ismiyle anılan stratejik geçidi koruma ve kollama görevi, Kurşunlu’nun sakinlerine bırakılmıştır. Şüphesiz bu görevlendirme, bir angarya değil, bilakis devletçe onlara tanınan bir ayrıcalıktır. Çünkü derbentçi oldukları için tekalif-i divaniye denen devlet vergilerinden muaf tutulmuşlardır. Sadece, Öşür adı verilen dini vergiyi, dirlik sahibine ödemekle yükümlü tutulmuşlardır.



YILDIRIM BEYAZIT TARAFINDAN YAPTIRILAN CAMİ

Osmanlının kuruluş yıllarından itibaren Kurşunlu, stratejik değerini hissettirmiş ve Yıldırım Beyazıt tarafından buraya bir kervansaray ve bir de zaviyeli-mescid inşa ettirilmiştir. Kervansaray, İstiklal Savaşı sırasında Yunanlılar tarafından yakılmış ve ortadan kaldırılmış ise de zaviyeli-mescid, orijinal yapısıyla, günümüze ulaşmıştır. Bu nedenle İnegöl yöresinde mevcut olan tarihi yapılardan en eskisi ve de orijinal yapısı ile ayakta kalabileni, Kurşunlu Fatımetü'z-Zehra Camii'dir. Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından, 476 yıllık Yıldırım (Hançerli Fatma Sultan) Cami, restore ediliyor. Kurşunlu'nun yakın çevresinde yer alan Kınık, Özlüce, Çitli ve Eymir köyleri de derbentçi köylerdir. Adı geçen bu köyler de Miz Ali Derbendi'ni korumakla yükümlü tutulmuşlardır. Gündüzlü Köyü anlatılırken açıklandığı üzere Miz-Ali Derbendi, Hilmiye-Oylat/Ilıca ve Saadet/ Demirci Pazarlu köylerini geçtikten sonra Kazmıt-Yaylası'nı aşarak Domaniç yöresine ulaşan geçittir ki, bu derbent de tarihte çok önemli rol oynamıştır. İnegöl fatihi Turgut Alp'in oğlu İlyas Bey ile Osman Gazi'nin oğlu Pazarlu Bey, uzun yıllar bu yöreyi kontrolleri altında bulundurmuşlardır. Zira Baba Sultan Köyü'nden buraya kadar uzayan sahada hem demir madeni ve hem de gümüş madeni tespit edilerek işlenmiştir. Ayrıca Kütahya-Harlak'taki kaplıca ile buradaki Oylat Kaplıcası da yine bu zevat tarafından işletilmiştir. Kurşunlu, Osmanlı hakimiyet döneminde daima stratejik değerini korumuştur. Bu nedenle de yöneticilerin gözü, her zaman burada olmuştur. Hassas dönemlerde derbentler, personel açısından takviye edilmiş ve bazen da buradaki personel, kökten yenilenmiştir.



KURŞUNLU İSMİ NEREDEN GELİYOR?

Günümüzde Bakacak Dedesi olarak tanınan zat, Ahi Derbendi'ni korumak ve kollamakla görevli ve de asker nitelikli bir kişidir. Yakın çevresinde de piyadeler, yer almıştır. Ancak, tarihi süreç içinde Ahi Derbendi'ni takviye eylemek ve de yenilemek gereği duyulunca devletçe, mecburi iskân politikası uygulanmış ve yakın çevredeki Bey/Boyacı Köyü ile Çay Köyü, Yegân Gazi Köyü ile birleştirilerek Güde adıyla yeni bir köy kurulmuştur. Böylece; Yegân Gazi Karyesi, Bey Karyesi, Çay Karyesi birleşmiş, Güde olmuştur. Daha sonraki yıllarda Güde ismi unutulmuş veya terkedilmiş, bunun yerine Kurşunlu adı şöhret bulmuştur. Güde adı ise köylülerin, yaz mevsimlerinde çıktıkları Güde Yaylası'nın adı olarak günümüze kadar gelmiştir. Anadolu'da birçok yerleşim yerlerine Kurşunlu adı verilmiştir. Bunun sebebi buralara, mecburi iskan yoluyla nüfusun yerleştirilmiş olmasıdır. Çünkü Osmanlı yönetiminde sürgün adı verilen mecburi iskân politikasının izlenmesi, fetih edilen yerlerin Türkleşmesi amacına yönelik bir stratejik uygulamadır. Bununla birlikte halk arasındaki yaygın kanaate göre, Yıldırım Beyazıt, burada inşa ettirmiş olduğu cami ve kervansaray çatılarını kurşun ile kaplattırmış olduğu için yeni oluşturulan bu yerleşim merkezine, Kurşunlu adı verilmiştir.

ŞİFALI SULAR

Kurşunlu İnegöl ile birlikte Bilecik’e bağlı iken, 1926 yılında Bursa iline bağlanmıştır. Kurşunlu’da, 1955 yılından itibaren belediye yönetimi bulunmaktadır. 2014 yılında çıkarılan Büyükşehir yasası ile birlikte mahalleye dönüşmüştür. Köyün hemen altında Batmaca Dede adlı mevkide bir türbe vardır. Her yıl büyük bir şölen düzenlenen bu mevkide bulunan su kaynağının mide, bağırsak, idrar yolu, karaciğer hastalıklarıyla kaşıntılara iyi geldiği söylenmektedir. Bir de Batmaca yolu üzerinde Öksürük Suyu Çeşmesi olup, özellikle guatır hastalığına iyi geldiğine inanılmaktadır. Ayrıca son yıllarda özel bir firma tarafından sondaj aracılığıyla mahalle sınırları içerisinde yeraltı suyu çıkarıldı. Sıcak suyun sağlık turizminde kullanılması için bazı çalışmalar yapıldığı öğrenildi.
Yorum yapan kullanıcılarımız Kullanıcı Sözleşmesi'ni kabul etmiş sayılır.