Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025 yılına ilişkin tarımsal üretici ve market fiyatlarını içeren son verileri kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlar, üretici ile market arasındaki fiyat uçurumunun ulaştığı boyutu bir kez daha ortaya koydu. Aralık ayının zam şampiyonu kabak olurken, yıl genelinde en fazla fiyat artışı limonda yaşandı.

TARLA İLE MARKET ARASINDA REKOR FARK

TZOB tarafından derlenen verilere göre, aralık ayında üretici ve market fiyatları arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 324 seviyesine ulaştı. En yüksek fiyat farkı havuçta görüldü. Tarlada 8 TL olan havuç, market raflarında 33,93 TL’den satışa sunuldu. Aradaki fark yüzde 324,1 olarak hesaplandı.

Havuçtaki bu farkı;

Mandalina yüzde 245,6

Kabak yüzde 238,5

Yeşil soğan yüzde 238

oranlarıyla takip etti. Mandalina üreticide 10,50 TL iken markette 36 TL’nin üzerinde fiyatlarla satıldı.

YILIN ZAM ŞAMPİYONU LİMON OLDU

Yıllık bazda değerlendirildiğinde 2025 yılının zam şampiyonu limon oldu. Limonun market fiyatı yüzde 133,4 artarken, üretici fiyatındaki artış yüzde 343,4 olarak kayıtlara geçti.

Limondaki fiyat artışını;

Elma yüzde 110,4

Fındık yüzde 106,6

Antep fıstığı yüzde 100,8

oranlarıyla izledi. Yıl içinde fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 40,6 ile beyaz lahana olurken, üretici tarafında en büyük değer kaybı yüzde 58,8 düşüşle sivri biberde yaşandı.

GİRDİ MALİYETLERİ ARTIŞTA

Raporda çiftçilerin karşı karşıya kaldığı girdi maliyetlerindeki artışlar da yer aldı. Aralık ayında mazot fiyatlarında aylık bazda düşüş görülmesine rağmen yıllık artışlar dikkat çekti.

ÜRE gübresi yüzde 50,9

Kompoze gübre yüzde 46,3

Besi yemi yüzde 30,6

Süt yemi yüzde 29

Mazot yüzde 21,9

Elektrik yüzde 12,8

oranında yıllık artış gösterdi.

SEBZELERDE SEZON GEÇİŞİ ETKİSİ

Şemsi Bayraktar, aralık ayında sebze fiyatlarında yaşanan ani yükselişlerin temel nedeninin sezon geçişi olduğunu belirtti. Seralarda güzlük üretimin sona erip baharlık dikim sürecine girilmesiyle arzın azaldığını ifade eden Bayraktar, bu durumun özellikle kabak, salatalık ve patlıcan fiyatlarını yukarı çektiğini aktardı.

Talebin düşük olduğu kuru soğan ve patateste ise fiyatların gerilediği kaydedildi. Bayraktar, üretici ile market arasındaki yüksek fiyat farklarının spekülatif faaliyetlere işaret ettiğini vurgulayarak denetim çağrısında bulundu.