APP PLAKALAR İÇİN 1 NİSAN 2026'YA KADAR SÜRE

APP plaka olarak bilinen, trafik yönetmeliğine aykırı basılmış plakaların değişimi için araç sahiplerine 1 Nisan 2026 tarihine kadar süre tanındı. Yönetmeliklere uygun olmayan, yetkili kurumlar dışında basılan ve kalın puntolarla hazırlanmış APP plakalar için ağır para cezaları ve idari yaptırımlar uygulanıyor.

Resmi bilgilere göre, Plaka Tanıma Sistemleri (PTS) ve diğer denetim mekanizmalarını yanıltabilecek nitelikteki APP plaka kullanımı yasak. Bu tür plakalarla trafikte yakalanan araç sahiplerine 140 bin liraya kadar para cezası verilebiliyor. Aynı araç veya aynı kişi için APP plaka ile ikinci defa tespit durumunda ceza 280 bin liraya kadar çıkabiliyor.

APP plaka kullanımı, Türk Ceza Kanunu’nun 204’üncü maddesinde düzenlenen "resmî belgede sahtecilik" suçu kapsamında da değerlendirilebiliyor. Bu kapsamda, resmi belge niteliği taşıyan plakaların sahte olarak düzenlenmesi, değiştirilmesi veya kullanılması halinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

HANGİ PLAKALAR APP SAYILIYOR?

Trafik yönetmeliklerine göre araç plakalarının belirli ölçülerde, yazı tiplerinde ve güvenlik unsurlarında üretilmesi gerekiyor. 2918 sayılı Kanun’un 131’inci maddesine göre, yalnızca yetkili kuruluşlar tarafından basılan, üzerinde resmi mühür ve yönetmelikte tanımlanan güvenlik unsurları bulunan plakalar hukuken geçerli kabul ediliyor.

APP plaka olarak adlandırılan plakalar, bu ölçü ve yazı tipi standartlarına uymayan, kalın ve abartılı harf-rakam puntolarına sahip, çoğu zaman parlak veya standart dışı yansıtıcı yüzey kullanılan plakalar olarak tanımlanıyor. Bu plakalar Avrupa pres plaka olarak da biliniyor ve yasal basım yetkisi bulunmayan atölyelerde hazırlanıyor.

APP plakalarda harf ve rakamların kalınlığı, aralıkları, plaka yüzeyindeki parlaklık, kenar çizgilerinin kesik veya düzensiz olması, beyaz çizgi eksiklikleri ve TR logosunun mavi zeminindeki renk sapmaları dikkat çeken unsurlar arasında yer alıyor. Ayrıca ay-yıldız hologramının kalitesizliği, vida deliklerinin düzensizliği ve mührün konumunun standart dışı olması da APP plaka işaretleri arasında sayılıyor.

KAREKOD VE HOLOGRAM HER ZAMAN ZORUNLU DEĞİL

APP plaka denetimlerinde karekod kontrolü önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak bütün plakalarda karekod bulunması zorunlu değil. Karekod uygulaması 1 Ocak 2024 tarihinden sonra basılan plakalar için zorunlu hale getirildi. Bu tarihten önce resmi olarak basılan plakalar karekodsuz olabiliyor ve bu durum tek başına ceza gerekçesi oluşturmuyor.

Karekodlu standart plakalarda 15’e 15 mm boyutlarında, 12 haneli seri numarası içeren karekod yer alıyor. Bu karekodun taratılmasıyla aracın kayıtlı sahibi, seri numarası, plakanın tescil tarihi, araç türü, üretim yılı ve teknik özellikleri gibi bilgilere erişilebiliyor. Karekodun tek başına bulunması ise plakanın mutlaka gerçek olduğu anlamına gelmiyor. Bazı sahte APP plakaların üzerine de sahte karekod ve sahte mühür yerleştirilebiliyor.

Geçmiş yıllarda yasal olarak alınmış, hologramı silinmiş veya kısmen yıpranmış, ancak yetkili kurumlarca basılmış plakalar geçerli sayılıyor. Bu plakalar APP plaka kapsamına girmiyor. Ancak okunurluğu bozulmuş, rakamları silinmiş, kesik veya eğrilik oluşmuş plakalar için de ayrı idari yaptırımlar ve muayene kusurları uygulanabiliyor.

PLAKANIN GERÇEK OLDUĞU NASIL KONTROL EDİLİR?

Plakanın gerçek olup olmadığının anlaşılması için öncelikle plakanın Şoförler Odası veya ilgili yetkili kurumlar üzerinden alınıp alınmadığı kontrol ediliyor. Yetkili kurumlardan usulüne uygun biçimde teslim alınan plakalar, eski tarihli de olsa geçerliliğini koruyor.

Denetimlerde plaka üzerindeki resmi mühür, hologram, TR logosu, yazı tipi, harf ve rakam boyutları, kenar çizgilerindeki keskinlik ve beyaz kenar çizgilerinin sürekliliği inceleniyor. Ayrıca plaka yüzeyinin cam, folyo, film gibi malzemelerle kaplanıp kaplanmadığı, harf veya rakamların boya, kabartma, kesme gibi yöntemlerle değiştirilip değiştirilmediği tespit ediliyor.

Mühürlü ve hologramlı olsa bile üzerinde sonradan yapılmış her türlü izinsiz değişiklik, karakter değiştirmeye elverişli vida ve çivi kullanımı, kenar çizgisinin kesilmesi ya da boyanması ağır kusur olarak değerlendiriliyor. Bu tür değişiklikler, plakanın standart dışına çıkmasına neden oluyor.

ESKİ PLAKALAR VE APP PLAKA ARASINDAKİ FARK

Trafikte 5 ila 10 yıl önce alınmış çok sayıda eski plaka bulunuyor. Bu plakaların tamamı, yetkili kurumlardan alınmış olmaları ve yönetmeliklere uygun basılmış olmaları halinde geçerliliğini sürdürüyor. Hologramın silinmiş olması, karekod bulunmaması veya sınırlı ölçüde yıpranma tek başına plakayı APP plaka kategorisine sokmuyor.

APP plakalar ise genellikle ikinci el araç piyasasında, ilan siteleri veya çeşitli internet siteleri üzerinden temin ediliyor. Araç sahipleri, istedikleri harf ve rakam kombinasyonlarını bildirerek bu plakaları bastırabiliyor. Plaka, yetkili kuruluş tarafından basılmadıysa ve resmi güvenlik unsurlarını taşımıyorsa hukuken sahte plaka statüsünde değerlendiriliyor.

Bazı araç sahipleri, ikinci el araç satın aldıklarında üzerindeki plakaların APP olduğunu bilmeden kullanmaya devam edebiliyor. İlk polis denetiminde bu plakaların tespiti halinde yüksek miktarlarda para cezası ve araçların trafikten men edilmesi gündeme gelebiliyor.

APP PLAKA DEĞİŞİM SÜRECİ VE ÜCRETLER

Aracında APP plaka bulunan ve elinde orijinal plaka olmayan sahipler için plaka değişim süreci uygulanıyor. Bu kapsamda araç sahiplerinin bulundukları il veya ilçedeki Trafik Tescil birimine başvurmaları gerekiyor. İşlemler, plaka kayıp başvurusu prosedürüne benzer şekilde yürütülüyor.

Trafik Tescil’den alınan evrakla herhangi bir noterde işlem yapılarak plaka basım makbuzu alınıyor. Bu makbuzdaki referans numarasıyla internet üzerinden ilgili ücret yatırılıyor. Ardından yetkili plaka basım atölyesinde yeni plaka üretiliyor.

Uygulamadaki tutarlara göre plaka sahibi yaklaşık 1968 lira ruhsat ücreti ve 850 lira plaka bedeli ödüyor. Tutarlar illere ve güncel tarifelere göre değişiklik gösterebiliyor. Yeni harf ve seriden oluşan plakalar, oluşturulan evraklarla birlikte plaka basım atölyelerinden teslim alınıyor.

Plaka ve ruhsatın tamamen değiştiği durumlarda aracın yeni plaka bilgileri nedeniyle trafik sigortası, varsa kasko ve ihtiyari mali mesuliyet sigortaları için de zeyilname düzenlenmesi gerekiyor. Bu işlemler için ek prim alınmayabiliyor ancak poliçelerin güncellenmesi ve evrak düzenlenmesi nedeniyle ilave işlem süreci doğuyor.

MUAYENE VE TRAFİK DENETİMLERİNDE APP PLAKA

TÜVTÜRK araç muayene istasyonlarında, yönetmeliğe aykırı her türlü modifiye plaka ağır kusur kapsamında değerlendiriliyor. APP plaka kullanan araçlar, plaka standartlarına aykırılık nedeniyle muayeneden geçemeyebiliyor. Bu nedenle araç sahiplerinin plaka standartlarını muayene öncesinde kontrol etmeleri gerekiyor.

Trafik denetimlerinde plaka okunurluğunu engelleyecek değişiklikler, sahte plaka kullanımı ve APP plaka tespiti halinde ilgili yönetmelik ve kanunlara göre idari para cezası uygulanıyor. 2024 yılında, plakanın okunurluğunu engelleyecek değişiklikler için 2 bin 647 TL, sahte plaka kullanma fiili için ise 32 bin 170 TL idari para cezası öngörülüyordu. APP plakalara ilişkin yeni düzenlemelerle para cezası tutarları artırıldı.

APP plaka kullanan araç sahiplerinin 1 Nisan 2026 tarihine kadar tanınan süre içinde yetkili kurumlar üzerinden standart plaka temin etmeleri ve araç tescil kayıtlarını güncellemeleri gerekiyor.