Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), özel gereksinimli bireylerin şehir yaşamında daha bağımsız ve güvenli hareket edebilmesi için kapsamlı bir eğitim projesi başlattı. TÜBİTAK 4008 Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı kapsamında destek almaya hak kazanan proje, katılımcılara kent içinde yön bulmadan toplu taşıma kullanımına, güvenli yaya davranışından ihtiyaç anında yardım istemeye kadar pek çok temel beceriyi uygulamalı olarak kazandırmayı hedefliyor.

PROJENİN ODAĞINDA KENT OKURYAZARLIĞI VAR

BTÜ yürütücülüğünde hazırlanan“Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Kent Okuryazarlığı ve Güvenli Mekânsal İletişim Eğitimi Projesi”, özel gereksinimli bireylerin günlük kent yaşamında karşılaştıkları durumlarla daha bağımsız biçimde başa çıkmalarına katkı sunmayı amaçlıyor. Proje kapsamında katılımcılara, şehir içinde yolu tarif eden işaret ve sembolleri tanıma, harita okuma, güvenli şekilde karşıdan karşıya geçme ve toplu taşıma araçlarını kullanma gibi beceriler sistematik bir programla öğretilecek.

Eğitimlerde yalnızca teorik bilgilere yer verilmeyecek; katılımcıların bu becerileri gerçek yaşam senaryoları üzerinden deneyimlemeleri sağlanacak. Böylece bireylerin hem yön bulma hem de güvenli ulaşım konularında kendi başlarına hareket edebilme kapasitelerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

UYGULAMALI EĞİTİM VE GERÇEK YAŞAM SENARYOLARI

Proje, birçok kişinin günlük hayatında rutin gördüğü; otobüse binme, doğru durağı bulma veya yaya geçidinden güvenle geçme gibi basit görünen eylemlerin, özel gereksinimli bireyler için önemli bir öğrenme süreci gerektirdiği gerçeğinden hareketle tasarlandı. Bu nedenle eğitimler, önce kontrollü ve güvenli ortamlarda başlatılacak, ardından gerçek kent dokusu içinde uygulamalarla devam edecek.

Program kapsamında harita ve rota kartları, görsel semboller, piktogramlar ve gündelik yaşamı yansıtan senaryolar kullanılacak. Katılımcıların bu materyaller aracılığıyla edindikleri bilgileri farklı ortamlara da transfer edebilmeleri, yani yalnızca belirli bir güzergâhta değil, tanımadıkları alanlarda da yönlerini bulabilmeleri hedefleniyor.

Böylece bireylerin bir noktadan diğerine güvenle ulaşma, çevredeki yönlendirme tabelalarını anlama, otobüs veya diğer toplu taşıma araçlarını kullanma ve ihtiyaç duyduklarında doğru kişilerden yardım isteme becerileri pekiştirilecek.

AİLELER VE EĞİTİMCİLER İÇİN REHBER MATERYALLER

Proje yalnızca doğrudan katılımcılarla sınırlı tutulmayacak. Özel gereksinimli bireylerin çevresindeki destek sistemini güçlendirmek amacıyla aileler, öğretmenler ve uygulayıcılar için de eğitim ve rehber materyalleri hazırlanacak. Bu sayede geliştirilen eğitim modeli, proje süresiyle sınırlı kalmadan farklı kurum ve şehirlerde de uyarlanabilir bir yapıya kavuşacak.

Uzun vadede, özel gereksinimli bireylerin kent yaşamına daha etkin ve güvenli şekilde katılımını destekleyen, yaygınlaştırılabilir bir eğitim modeli oluşturulması hedefleniyor. Rehber dokümanlar sayesinde uygulayıcıların benzer programları kendi bulundukları ortamlara göre yeniden kurgulayabilmesi öngörülüyor.

PROJE EKİBİ VE İŞ BİRLİKLERİ

Projenin yürütücülüğünü Bursa Teknik Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğretim ÜyesiDoç. Dr. Sinem Tapkıüstleniyor. Araştırma ekibinde iseDoç. Dr. Ebru Kamacı KarahanveÖğretim Görevlisi Dr. Ceyda Taşçıoğlu Canpolatyer alıyor.

Projeye ayrıca Bursa Teknik ÜniversitesindenSuat Cömertve Millî Eğitim BakanlığındanGül Şahinuzman olarak katkı sunuyor. Bursa Büyükşehir Belediyesinde şehir ve bölge plancısı olarak görev yapanSemih Çakmakise projede eğitmen rolüyle yer alıyor. Böylece üniversite, yerel yönetimler ve eğitim kurumları arasında çok paydaşlı bir iş birliği modeli ortaya konuluyor.

BTÜ’NÜN “ŞEHİRLE BÜTÜNLEŞEN ÜNİVERSİTE” VİZYONU

Bursa Teknik Üniversitesi RektörüProf. Dr. Naci Çağlar, projenin BTÜ’nün toplumla ve şehirle bütünleşen üniversite vizyonunun somut örneklerinden biri olduğunu ifade etti. Üniversitelerin, ürettikleri bilgi ve projelerle bulundukları şehirlerin ve toplumun ihtiyaçlarına çözüm üretmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Çağlar, BTÜ’de yürütülen bilimsel ve akademik çalışmaların toplumsal faydaya dönüştürülmesini öncelikli hedef olarak gördüklerini belirtti.

Prof. Dr. Çağlar, özel gereksinimli bireylerin kent yaşamına daha güvenli ve bağımsız şekilde katılımını destekleyen bu projenin, yalnızca bireylerin günlük yaşamını kolaylaştırmakla kalmayıp, aynı zamanda daha kapsayıcı ve erişilebilir şehirlerin oluşumuna katkı sağlayacağına inandığını dile getirdi. Çağlar, farklı disiplinlerden akademisyenlerin bilgi birikimini bir araya getiren bu tür projelerin, kapsayıcı toplum anlayışını güçlendirdiğini ifade etti.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu proje hangi kurum tarafından destekleniyor?

Proje,TÜBİTAK 4008 Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programıkapsamında destekleniyor ve Bursa Teknik Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştiriliyor.

Eğitimlerde hangi beceriler öne çıkıyor?

Eğitimlerde kent içinde yön bulma, harita ve sembol okuryazarlığı, güvenli yaya davranışı, toplu taşıma araçlarının kullanımı ve ihtiyaç duyulduğunda uygun şekilde yardım isteme gibi bağımsız şehir yaşamı için temel kabul edilen beceriler üzerinde duruluyor.

Aileler ve öğretmenler projeden nasıl faydalanacak?

Proje kapsamında aileler, öğretmenler ve uygulayıcılar için özel rehber ve eğitim materyalleri hazırlanacak. Bu materyaller, özel gereksinimli bireylerin kent yaşamında daha bağımsız hareket edebilmesini destekleyecek uygulamaların farklı şehir ve kurumlardan da uygulanabilmesine imkân tanıyacak.