Anayasa Mahkemesi (AYM), “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün iptali istemini esastan görüşmeye karar verdi.
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan başvuruda, söz konusu düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu savunulmuştu.

EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRILIK İDDİASI

İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün, kadın ve erkek arasında cinsiyet temelli ayrım oluşturduğunu belirtti.
Yerel mahkeme, bu maddenin kadının bireysel kimliğini erkeğin hanesine bağlayan bir anlayış taşıdığını ifade ederek, iptal talebini Anayasa Mahkemesi’ne iletti.

AYM: İPTAL TALEBİ ESASTAN GÖRÜŞÜLECEK

Yüksek Mahkeme, yapılan başvurunun ilk incelemesini tamamlayarak söz konusu hükümle ilgili iptal istemini esastan görüşme kararı aldı.
Düzenleme, AYM’nin belirleyeceği bir tarihte detaylı şekilde ele alınacak.

Mahkeme, aynı maddenin devamında yer alan “Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” ifadelerine yönelik iptal talebini ise, yetkisizlik gerekçesiyle reddetti.

AYM’NİN BENZER KARARLARI BULUNUYOR

Anayasa Mahkemesi, daha önce Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesini iptal etmişti. Bu madde, “Evlenen kadın kocasının soyadını alır, isterse kendi soyadını onun önünde kullanabilir” hükmünü içeriyordu.

AYM, o kararında şu değerlendirmeyi yapmıştı:

“Erkek, evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra da tek başına kullanabildiği halde; kadının yalnızca kocasının soyadıyla birlikte kullanmasına izin verilmesi, cinsiyet temelinde farklı muameledir.”

KARAR, KADINLARIN MEDENİ HAKLARI AÇISINDAN KRİTİK

Anayasa Mahkemesi’nin bu başvuruyu esastan görüşme kararı, kadınların medeni hakları ve nüfus kayıt sistemindeki konumu açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, kararın eşitlik ilkesi yönünden emsal oluşturabileceğini, kadınların evlilik sonrası bağımsız kimliklerinin korunması konusunda yasal düzenlemelere kapı aralayabileceğini belirtiyor.