BURSA 250 BÜYÜK FİRMA ARAŞTIRMASI 2024 SONUÇLARI

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) tarafından gerçekleştirilen "Bursa 250 Büyük Firma Araştırması-2024" sonuçları açıklandı. Araştırma, Bursa ekonomisinde üretim, ihracat, istihdam ve katma değer performansını ortaya koyuyor. Çalışmada, 250 büyük firma 2024 yılı net satış tutarları esas alınarak sıralandı.

Araştırma kapsamında firmalar, katma değer, öz kaynak, aktif toplamı, vergi öncesi dönem kâr/zarar, ihracat, istihdam, üretimden satışlar ve FAVÖK göstergelerine göre de değerlendirildi. Böylece Bursa 250 Büyük Firma verileri, küresel ve ulusal ekonomik gelişmelerin firmalar üzerindeki etkilerini sayısal olarak yansıttı.

NET SATIŞLAR YÜZDE 43 ARTTI

2024 yılında Bursa’da 250 büyük firmanın toplam iç ve dış net satışları, 2023 yılına göre yüzde 43 artarak 1 trilyon 467 milyar TL’ye yükseldi. Üretimden net satışlarda ise yüzde 44 oranında artış kaydedildi. Bu göstergeler, Bursa 250 Büyük Firma listesinde yer alan şirketlerin satış hacimlerinde önemli bir büyüklüğe işaret etti.

Firmaların faaliyetlerinden oluşan katma değer, 2024 yılında yüzde 10 artış göstererek 231,7 milyar TL seviyesine ulaştı. 2023 yılında katma değer artışı yüzde 102 olarak ölçülmüştü. 2024 döneminde katma değerdeki artış oranının önceki yıla göre daha sınırlı kaldığı kaydedildi.

KÂR EDEN FİRMA SAYISI AZALDI

Bursa 250 Büyük Firma Araştırması’nda kâr eden firma sayısı 2024 yılında 164 olarak belirlendi. 2023 yılında listede kâr eden firma sayısı 220 idi. Vergi öncesi toplam kâr/zarar büyüklüğü, 2023’e göre yüzde 67 düşüşle 28,2 milyar TL seviyesine indi.

Firmaların toplam faaliyet kârı yüzde 50,7 azalarak 47,7 milyar TL’ye geriledi. FAVÖK büyüklüğü ise 2024 yılında 157,5 milyar TL olarak ölçüldü. Böylece Bursa 250 Büyük Firma listesinde yer alan şirketlerin genel kârlılık göstergelerinde düşüş eğilimi kayda geçti.

FİNANSMAN GİDERLERİ VE KÂRLILIK ORANLARI

Araştırmaya göre firmaların toplam finansman giderleri 2024 yılında yüzde 14,5 artışla 54,9 milyar TL’ye yükseldi. 2023 yılında toplam finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 49,6 iken, 2024’te bu oran yüzde 115,2 olarak hesaplandı.

BTSO verilerine göre satış kârlılığı 2023 yılında yüzde 8,4 düzeyindeyken, 2024 yılında yüzde 1,9 seviyesine geriledi. Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranındaki yükseliş, Bursa 250 Büyük Firma listesinde kârlılık oranlarının düşmesiyle birlikte raporda yer aldı.

İHRACAT VE İSTİHDAM PERFORMANSI

2024 yılında Türkiye genelinde ihracat yüzde 2,4 oranında artış gösterdi. Aynı dönemde Bursa’daki 250 büyük firmanın toplam ihracatı, bir önceki yıla göre yüzde 10,8 artarak 14,8 milyar dolara ulaştı. Böylece Bursa 250 Büyük Firma ihracat performansı, ulusal ortalamanın üzerinde bir artış oranı ile kaydedildi.

Araştırmada yer alan şirketlerin toplam istihdamı, 2024 yılında yüzde 7 yükselerek 189 bin 977 kişiye çıktı. Yabancı sermayeli firma sayısı ise 42 olarak tespit edildi ve bu rakam bir önceki yıl ile aynı seviyede kaldı. Bu veriler, Bursa 250 Büyük Firma listesinin istihdam ve sermaye yapısına ilişkin güncel durumu ortaya koydu.

BURSA’NIN İLK 10 FİRMASI

2024 yılı net satışlarına göre hazırlanan Bursa 250 Büyük Firma listesinde ilk 10 sırada yer alan şirketler belirlendi. Listenin ilk sırasında, 175 milyar 482 milyon TL’lik net satışla Oyak Renault yer aldı. Oyak Renault’u, 106,1 milyar TL net satış ile Tofaş, 84,3 milyar TL ile TGS Dış Ticaret izledi.

Dördüncü sırada 64,1 milyar TL net satışla Bosch, beşinci sırada ise 46,6 milyar TL ile Borçelik bulundu. Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu (Togg) 41,7 milyar TL net satış ile listeye altıncı sıradan girdi. İlk 10’da yer alan diğer firmalar ise sırasıyla Sütaş, Uludağ Perakende Elektrik Satış, Köfteci Yusuf ve Karesi Polyester oldu.

SEKTÖREL DAĞILIM: OTOMOTİV, TEKSTİL, GIDA ÖN PLANDA

Bursa 250 Büyük Firma Araştırması’na göre listede 69 otomotiv yan sanayi firması yer aldı. Tekstil sektöründe faaliyet gösteren 35 firma, gıda, tarım ve hayvancılık alanında faaliyet gösteren 31 firma sıralamada yer buldu. Perakende ticaret sektöründen 26, metal sektöründen 21, makine ve teçhizat sektöründen ise 10 firma listeye girdi.

Ayrıca çimento, toprak ürünleri ve madencilik, enerji, inşaat ve plastik sektörlerinden 6’şar firma Bursa 250 Büyük Firma listesinde yer aldı. Ağaç, orman ürünleri ve mobilya, hizmet, eğitim ve danışmanlık ile otomotiv ana sanayi alanlarında faaliyet gösteren 5’er firma da araştırmada sıralandı.

Ekonomik ilişkiler ve finans, hazır giyim, kimya ve lojistik sektörlerinden 4’er firma listeye dahil edildi. Turizm sektöründen 2, çevre ve geri dönüşüm alanından ise 1 firma Bursa 250 Büyük Firma arasında yer aldı. Böylece Bursa 250 Büyük Firma Araştırması 2024 sonuçları, kentin sektörel çeşitliliğini de sayısal verilerle ortaya koydu.

BTSO YÖNETİMİNDEN ARAŞTIRMAYA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, dünya ticaretini etkileyen korumacı politikalar, jeopolitik gerilimler ve bölgesel savaşların üretim zincirleri üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Burkay, Türkiye’de fiyat istikrarını hedefleyen para politikalarının finansmana erişimi zorlaştırdığını, artan enerji ve işgücü maliyetlerinin reel sektör üzerindeki yükü artırdığını ifade etti.

Burkay, Bursa 250 Büyük Firma Araştırması sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, satış kârlılığının 2023’te yüzde 8,4’ten 2024’te yüzde 1,9’a gerilemesine ve finansman giderlerinin faaliyet kârına oranının yüzde 50 seviyesinden yüzde 115’e yükselmesine dikkat çekti. Reel sektörün önündeki en önemli engellerden birinin finansmana erişim maliyeti olduğunu belirtti.

İbrahim Burkay, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında belirlenen hedeflerin, üretim ekonomisinin güçlendirilmesi ve kaynakların yüksek katma değerli alanlara yönlendirilmesiyle gerçekleştirilebileceğini dile getirdi. BTSO’nun TEKNOSAB, BUTEKOM, MESYEB, Model Fabrika, Bursa Business School ve GUHEM gibi projelerle sanayi, teknoloji ve insan kaynağı ekosistemini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü aktardı.

Burkay ayrıca UR-GE, HİSER, Ticari Safari ve KFA projeleri ile firmaların küresel pazarlarda daha rekabetçi olmasına destek verdiklerini; Dirençli Kentler Zirvesi, Enerji Zirvesi, Çevre Forumu, Next Level Uludağ Zirvesi ve Uludağ Gıda Zirvesi gibi etkinliklerle iş dünyasına yönelik faaliyetler gerçekleştirdiklerini belirtti. Küresel rekabette verimliliğin önemine dikkat çeken Burkay, Bursa iş dünyasının teknolojiyi, dijitalleşmeyi ve verimliliği merkezine alan üretim modellerine odaklandığını ifade etti.