Ev sahiplerinin kiracılardan talep ettiği şartlara bir yenisi daha eklendi. Peşin kira, kefil, tahliye taahhüdü, sabıka kaydı ve hesap özeti gibi taleplerin ardından birçok ev sahibinin şimdi deher ay için senet istediğiortaya çıktı. Uzmanlar bu uygulamanın tamamen yasak olmadığını ancaksınırları olduğunubelirterek kiracıları uyarıyor. Yeni şart özellikle kiracılarda hem baskı hem de “utandırıcı bir güven problemi” duygusu yaratıyor.

Star Haber’den Canan Yıldırım’ın haberine göre, ev sahibi–kiracı arasında yaşanan anlaşmazlıklar artarken, kiralama süreçlerinde istenen belge ve teminatlar da giderek zorlaşıyor. Son dönemde bazı ev sahiplerinin12 aylık kira sözleşmesinin her ayı için ayrı senettalep etmeye başladığı bildirildi.

SENETLE KİRA YASAL MI?

Gayrimenkul Hukuku UzmanıAli Güvenç Kiraz, senet talebinin hukuken tamamen yasak olmadığını belirterek şu ifadeleri kullanıyor:

“Mal sahibi kira borcunu garanti altına almak amacıyla senet talep edebilir. Senet talep etmesinde Yargıtay herhangi bir hukuka aykırılık görmüyor.”

Bazı ev sahipleri senedi birteminatolarak istediğini savunurken, bazıları ise “kira alamama riskine karşı şart” görüşünde. Ancak uzmanlara göre kiracılarher senede imza atmak zorunda değil.

DEPOZİTO SENEDİNDE SINIR: ÜÇ AYI GEÇEMEZ

Kiraz, depozito için düzenlenen senetlerde yasal sınırı şöyle açıklıyor:

“Depozito için verilecek olan senedin üç aylık kira bedelini geçemeyeceğine”dikkat çeken Kiraz, bunun aşılması hâlinde senedingeçersizolacağını vurguluyor.

Ayrıca Kiraz şu önemli uyarıyı da ekliyor:

“Bunun haricinde herhangi bir alacak kalemi için; demirbaşlar, eşyalar veya apartman aidat borçları gibi borçlar için kiracı senet düzenlemek zorunda değildir.”

Uzmanlara göre depozito dışında üç aydan fazla senet talebi,Türk Borçlar Kanunu’ndaki ‘kiracı aleyhine düzenleme yasağı’kapsamına giriyor.

KİRACILAR ÜZERİNDE BASKI VE ‘UTANÇ DUYGUSU’ OLUŞTURUYOR

Her geçen yıl yeni bir şartla karşılaşan kiracılar, yaşanan bu durumun kendilerini psikolojik olarak da zorladığını ifade ediyor.
Özellikle senet imzalatma uygulaması, birçok kiracıda:

“Güvenilmeyen kişi” duygusu

Baskı altında hissetme

Haksız bir şüpheyle karşılaşıldığı düşüncesi

gibi olumsuz hislere neden oluyor.

Ekonomik zorlukların arttığı dönemde bu uygulamanın kiracıların üzerindeek bir stres ve mahcubiyet oluşturduğubelirtiliyor.

KİRACILAR SENET İMZALAMADAN ÖNCE NELERE DİKKAT ETMELİ?

Uzman Ali Güvenç Kiraz kiracıların karşılaşabileceği iki büyük riski şöyle sıralıyor:

“- Hem kira borcunu ödeme riski ortaya çıkar, hem de senetleri ödeme riski ortaya çıkar. Yani aynı anda iki borç ödeme yükümlülüğü doğabilir.”

“- Kira borcuna yönelik verilen senetlerin mutlaka kira sözleşmesinin içine veya ek bir senet protokolüne işlenmesi gerekir. Senet numaraları, tarihleri ve vadeleri açık şekilde yazılmalıdır.”

Bu bilgiler, kiracıların imza atmadan önce belgeleri detaylı incelemesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.

SENET TALEBİ YASAL AMA SINIRLI

Hukukçulara göre kira ilişkilerinde senet talebi tamamen yasak olmasa da kapsamı oldukça dar. Yanlış düzenlenen senetler kiracı içinçift borç riskine, ev sahibi için isehukuki geçersizlik sorununayol açabilir.

Uzmanlar kiracılara şu tavsiyede bulunuyor:

“Sözleşme dışı hiçbir senet imzalamayın.”

“Verilen senetlerin neden düzenlendiğini mutlaka yazılı hale getirin.”

“Depozito senedinin üç ayı aşmadığından emin olun.”

Bu kurallara uyulmadığında kiracılar aynı borç için iki kez ödeme yapmak zorunda kalabilir.