Kredi notu yüksek olmasına rağmen kredi ya da kredi kartı başvurusu reddedilenlerin sayısında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Bankacılık sektöründe devreye alınan yeni risk değerlendirme sistemiyle birlikte, kredi süreçlerinde artık yalnızca kredi puanı değil, müşterilerin son aylardaki finansal davranışları da belirleyici hale geldi.

SADECE KREDİ PUANI ARTIK YETERLİ DEĞİL

Son dönemde birçok tüketici, kredi notu iyi seviyelerde olmasına karşın bankalardan olumsuz yanıt alıyor. Bankalar, klasik skorlamanın ötesine geçerek müşterilerin hesap kullanım alışkanlıklarını, para giriş-çıkış düzenini ve harcama davranışlarını daha ayrıntılı şekilde analiz ediyor.

Yeni sistemde düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve öngörülebilir harcamalar olumlu kriterler arasında yer alırken; düzensiz para trafiği kredi değerlendirmesinde olumsuz bir unsur olarak öne çıkıyor.

DAVRANIŞSAL RİSK ANALİZİ DEVREDE

Bankaların uygulamaya aldığı davranışsal risk analizi yöntemiyle, hesaplara giren ve çıkan paranın kaynağı ve düzeni mercek altına alınıyor. Sık ve açıklamasız transferler, ani para giriş-çıkışları ve olağan dışı finansal hareketler sistem tarafından risk sinyali olarak değerlendiriliyor.

Bu tür hareketler, kredi notu yüksek olsa dahi başvuruların reddedilmesine neden olabiliyor.

SANAL BAHİS VE OYUN HARCAMALARI KRİTİK

Özellikle sanal bahis ve oyun sitelerine yapılan düzenli ödemeler, bankalar tarafından güçlü bir risk göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu tür harcamaların, müşterinin geri ödeme kapasitesini zayıflatabileceği değerlendirilerek kredi ve kredi kartı başvurularında olumsuz karar alınabildiği belirtiliyor.

YAPAY ZEKA VE AML SİSTEMLERİ ETKİLİ

Bankalar bu denetimleri büyük ölçüde otomatik sistemler üzerinden gerçekleştiriyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadelede kullanılan AML yazılımları ile yapay zeka destekli analiz sistemleri, olağan dışı para hareketlerini kısa sürede tespit edebiliyor.

Şüpheli işlem tespit edilen müşteriler, sistemde “yüksek riskli” olarak işaretlenirken bu durum kredi süreçlerini doğrudan etkiliyor.

KARARLARDA BİRDEN FAZLA VERİ KULLANILIYOR

Kredi kararlarında Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosu (KKB) verilerinin yanı sıra bankaların kendi iç analizleri de dikkate alınıyor. Yapay zeka destekli modeller;

Gelirle uyumsuz harcama

Düzensiz para trafiği

Riskli sektörlerle temas

gibi kriterleri puanlayarak kredi ve kredi kartı başvurularında nihai sonuca etki ediyor.