Türkiye'de yüz binlerce çalışanı ilgilendirenuzaktan çalışmaveesnek çalışma modeliyeniden gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. İş ve yaşam uyumunun güçlendirilmesi, çalışan verimliliğinin artırılması ve farklı istihdam modellerinin geliştirilmesine yönelik yeni çalışmalar sürerken, mevcut mevzuatta çalışan ve işverenlerin uyması gereken önemli kurallar bulunuyor.

UZAKTAN ÇALIŞMA YENİ DEĞİL

Uzaktan çalışmanın Türkiye'deki yasal altyapısı 2016 yılında İş Kanunu'nda yapılan düzenlemeye dayanıyor. Uygulamanın ayrıntılarını belirleyenUzaktan Çalışma Yönetmeliğiise 10 Mart 2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Gündemdeki çalışmalarda ise işçinin hangi günlerde işyerinde, hangi günlerde uzaktan çalışacağı ile çalışma saatlerinin sözleşmeyle belirlenmesi üzerinde duruluyor. Mevcut yönetmelikte de uzaktan çalışmanın gerçekleştirileceği zaman aralığı ve süresinin iş sözleşmesinde belirtilmesi gerekiyor.

EKİPMANI KİM KARŞILAYACAK?

Evden çalışanların en fazla merak ettiği konulardan biri bilgisayar, telefon ve diğer iş ekipmanlarının kim tarafından karşılanacağı.

Mevcut düzenlemeye göre, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece çalışanın işini yapabilmesi için gerekli malzeme ve iş araçlarınınişveren tarafından sağlanması gerekiyor. İşveren ayrıca ekipmanın kullanım, bakım ve onarım şartlarını çalışana bildirmekle yükümlü.

İşin yapılmasından kaynaklanan zorunlu giderlerin nasıl tespit edileceği ve nasıl karşılanacağı ise iş sözleşmesinde belirtiliyor.

FAZLA MESAİDE DİKKAT

Uzaktan çalışma, çalışma saatlerinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Çalışmanın gerçekleştirileceği zaman aralığı ve süresi sözleşmede yer alıyor.Fazla çalışma ise işverenin yazılı talebi ve çalışanın kabulüylemevzuata uygun olarak gerçekleştirilebiliyor. Çalışan ile işveren arasındaki iletişimin yöntemi ve hangi saatlerde kurulacağı da taraflarca belirleniyor.

İŞ GÜVENLİĞİ DEVAM EDİYOR

Çalışanın evden çalışması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor.

İşverenin çalışana gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini vermesi, sağlık gözetimini sağlaması ve temin ettiği ekipmanla ilgili gerekli güvenlik önlemlerini alması gerekiyor.

Ayrıca her meslek uzaktan çalışma sistemine uygun değil. Tehlikeli kimyasal ve radyoaktif maddelerle yapılan işler ile biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan bazı işlerde uzaktan çalışma uygulanamıyor.

ESNEK ÇALIŞMA GÜNDEMDE

Esnek ve uzaktan çalışma modellerinin önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de gençlerin istihdama katılımına ilişkin programlardan söz ederken daha esnek çalışma modellerinin gündemde olduğunu açıklamıştı.

Esnek çalışma konusu 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da da yer aldı. Programda iş ve yaşam uyumunun sağlanması ve çalışan verimliliğinin artırılması amacıyla çalışma günlerinin ayarlanması ve esnek süreli istihdam modellerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar öngörülüyor.

Mevcut düzenlemeye göre işyerinde çalışan bir kişi, işverenle anlaşması halindeuzaktan çalışma modeline geçebiliyor. Uzaktan çalışan işçi de daha sonra yeniden işyerinde çalışmak için talepte bulunabiliyor ve işverenin bu talebi öncelikli olarak değerlendirmesi gerekiyor.