RESTORAN VE KAFELERDE MENÜDE İÇERİK VE KALORİ ZORUNLULUĞU

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme alanında yeni düzenlemeler yaptı. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu 13 Mart 2026 tarihinde güncellenerek yürürlüğe girdi. Güncelleme ile restoran, kafe ve yemekhane gibi toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdaların içeriği ve enerji (kalori) değerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması zorunlu hale getirildi.

Toplu tüketim yerlerinde bu bilgiler menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod aracılığıyla paylaşılabilecek. Karekod ile bilgilendirme yapılması halinde işletmelerin ayrıca tüketiciyi bu konuda bilgilendirmesi gerekecek. Talep eden müşterilere ürünlerin içerik ve kalori bilgileri ayrıca sunulacak.

İŞLETMELERE KADEMELİ UYUM SÜRESİ TANINDI

Düzenlemeye uyum için işletmelere kademeli süre tanımlandı. Ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz 2026 tarihine kadar yeni gıda etiketleme hükümlerine uyum sağlaması gerekiyor. Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi bulunan işletmeler için son tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlendi.

Diğer işletmeler için içerik bildirimi zorunluluğuna uyum süresi 31 Aralık 2026'ya kadar devam edecek. Enerji (kalori) bildirimi için ise 31 Aralık 2027'ye kadar süre tanındı. Böylece restoran ve kafeler, menü ve diğer bilgilendirme araçlarını bu tarihlere kadar yeni kurallara uygun hale getirecek.

ÇOCUKLARA YÖNELİK ÜRÜNLERE YENİ SINIRLAMALAR

Güncellenen kılavuz kapsamında, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya şiddeti özendirebilecek şekilde tasarlanan gıda ürünlerinin piyasaya sunulması yasaklandı. Buna göre gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak veya göz gibi şekillerde üretilmesi ya da bu şekillerle ambalajlanması mümkün olmayacak.

Çocuklara yönelik gıda ürünlerinin tasarım ve ambalajlarında, mevzuata uygunluk denetimleri Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülecek. İlgili ürünler, kılavuzda yer alan ilkelere göre piyasaya arz edilecek.

“KREMA” İFADESİ VE BİTKİ ÇAYLARINDA YENİ KURALLAR

Kılavuzda “krema” ifadesinin kullanımına ilişkin yeni kurallar getirildi. Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerde etiket üzerinde doğrudan “krema” ifadesi kullanılamayacak. Bu ürünler için “kremsos” gibi tanımlayıcı ifadelerin tercih edilmesi gerekecek.

Bitki çaylarında ise hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık ve anlaşılır şekilde yer alması zorunlu oldu. Tüketicilerin bitki çaylarını doğru şekilde hazırlayabilmesi için demlenme süresi, su sıcaklığı ve benzeri bilgilere etiketlerde yer verilecek.

“DOĞAL”, “GÜNLÜK” VE BENZER İFADELERE SINIRLAMA

Düzenleme ile gıda etiketlerinde kullanılan pek çok ifade için sınırlama getirildi. “Yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. “Doğal” ifadesinin etiket üzerinde yer alabilmesi için ürünün hiçbir katkı maddesi veya ilave bileşen içermemesi şartı getirildi.

“Günlük” ibaresi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek. Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış”, “fırından taze” gibi ifadelerin kullanımı da yasaklandı. Aroma içeren ürünlerin ambalajlarında gerçek meyve görsellerinin kullanılması engellendi ve bu ürünlerde “aromalı” ifadesinin yer alması zorunlu hale getirildi.

“EV YAPIMI”, “PEYNİRLİ”, “ÇİLEKLİ” GİBİ İFADELERE DÜZENLEME

Yeni gıda etiketleme kılavuzuna göre, “peynirli”, “çilekli” gibi ifadeler yalnızca ilgili bileşenin üründe gerçekten kullanılması durumunda etiket üzerinde yer alabilecek. Üründe yalnızca aroma kullanılması halinde bu tür ifadeler yerine “aromalı” ifadesi yazılacak.

Endüstriyel olarak üretilen gıdalarda “ev yapımı” ifadesinin kullanımı tamamen yasaklandı. Böylece sanayi tipi üretim yapılan ürünlerin etiketlerinde üretim şekline uygun tanımlamalar bulunacak.

DENETİM VE İHBAR MEKANİZMALARI

Mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmelerin bildirilmesi için mevcut ihbar kanalları kullanılacak. Tüketiciler, gıda etiketleme kurallarına uymayan veya içerik ve kalori bilgisi sunmayan işletmeleri “Denetim Elinde” uygulaması üzerinden iletebilecek.

Ayrıca “Alo 174 Gıda Hattı” ve WhatsApp ihbar hattı da denetim süreçlerinde kullanılmaya devam edecek. Tarım ve Orman Bakanlığı birimleri, gelen ihbarlar doğrultusunda işletmelerde gıda denetimi gerçekleştirecek.

Kaynaklar:
Başka Gazete