SGK PRİME ESAS KAZANÇ ÜST SINIRI YÜKSELTİLDİ

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prime esas kazanç üst sınırı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı. Düzenleme ile prime esas kazanç tavanı artırılırken, emekli aylığı hesabında dikkate alınan üst sınır da buna paralel olarak yukarı çekildi.

Emekli aylıkları, çalışma hayatı boyunca SGK’ya bildirilen prime esas kazançlar ve prim gün sayısı esas alınarak hesaplanıyor. Prime esas kazancın yüksek olması, hem SGK’nın prim gelirlerinde hem de kişilerin ileride alacağı emekli aylığı tutarlarında belirleyici rol oynuyor.

SSK’LILARDA PRİME ESAS KAZANCIN BELİRLENMESİ

Habertürk’te yer alan bilgilere göre, SSK’lı sigortalıların prime esas kazançları, işveren tarafından ödenen ücrete göre belirleniyor. Yemek bedeli ve çocuk yardımı gibi istisnalar dışında, işçiye yapılan her türlü ödemenin prime esas kazanca dahil edilmesi gerekiyor. Buna karşın, BAĞ-KUR’lularda prime esas kazanç, sigortalı tarafından beyan edilen tutar üzerinden belirleniyor.

SGK verilerine göre 2024 yılında 16 milyon 602 bin 868 SSK’lı çalışanın yüzde 40,62’sine karşılık gelen 6 milyon 744 bin kişinin prime esas kazancı asgari ücret üzerinden bildirildi. Asgari ücret ile asgari ücretin yüzde 20 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı 1 milyon 682 bin, asgari ücretin yüzde 20 ile yüzde 60 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı ise 2 milyon 270 bin olarak kayıtlara geçti.

Asgari ücretin yüzde 65 fazlası ile yüzde 110 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı 1 milyon 465 bin oldu. Böylece SSK’lı çalışanların yüzde 73,26’sını oluşturan 12,16 milyon kişinin prime esas kazancı, 2,1 asgari ücretin altında kaldı. Kazancı 2,1 – 2,55 asgari ücret arasında olanların sayısı 1 milyon 101 bin, 2,55 – 3 asgari ücret arasında olanların sayısı ise 946 bin kişi olarak açıklandı. Bu gruplarla birlikte toplam çalışanların yüzde 85,6’sını oluşturan 14,21 milyon kişinin prime esas kazancının bir asgari ücret ile 3 asgari ücret arasında toplandığı bildirildi.

BAĞ-KUR’LULARIN PRİM ÖDEME TERCİHLERİ

SGK verilerine göre, 2024 yılında 3 milyon 66 bin 874 BAĞ-KUR’lunun 3 milyon 56 bin 387’si sosyal sigorta primini asgari ücret üzerinden ödedi. Asgari ücretin üzerinde kazanç bildiren BAĞ-KUR’lu sayısı yaklaşık 10 bin kişi ile sınırlı kaldı. Prime esas kazanç tavanı olan asgari ücretin 7,5 katı üzerinden kazanç bildiren BAĞ-KUR’lu sayısı ise 543 kişi olarak kaydedildi.

BAĞ-KUR kapsamında bulunanlar prime esas kazançlarını kendileri belirleyebiliyor. Bu kapsamda, hem küçük esnaf hem de yanında çok sayıda işçi çalıştıran işverenler aynı sistem içinde yer alıyor. Veriler, BAĞ-KUR’luların çok büyük bölümünün primlerini asgari ücret üzerinden ödemeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI UYGULAMASI

Emekli aylıkları, sigortalıların çalışma hayatı boyunca SGK’ya bildirilen prime esas kazançları ve prim gün sayıları dikkate alınarak bağlanıyor. Prim gün sayısı ve prime esas kazancı düşük olan sigortalıların aylıklarının çok düşük seviyede kalmaması amacıyla, 2019 yılından bu yana her yıl kanunla artırılan en düşük emekli aylığı uygulaması yürürlükte bulunuyor.

Özellikle asgari ücretle çalışan SSK’lılar ve primlerini asgari ücret üzerinden ödeyen BAĞ-KUR’lular için, prime esas kazancın uzun süre düşük seviyede kalması emekli aylığı tutarlarının hesaplanmasında belirleyici oluyor. SGK’ya bildirilen prime esas kazanç ne kadar yüksekse, ödenen primler ve ileride bağlanacak emekli aylığı da mevzuat çerçevesinde o doğrultuda şekilleniyor.

PRİME ESAS KAZANCIN DÜŞÜK BİLDİRİLMESİNE İLİŞKİN NEDENLER

SSK’lı sigortalıların prime esas kazançlarının düşük kalmasında, kayıtlı çalışanların önemli bir bölümünün fiilen asgari ücret düzeyinde gelir elde etmesi etkili oluyor. Bazı çalışanların kazançlarının daha yüksek olmasına rağmen, işverenler tarafından SGK’ya asgari ücret seviyesinden bildirim yapıldığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Bu tür bildirimler, işverenlerin ödeyeceği sigorta primi tutarını etkiliyor.

BAĞ-KUR’lularda ise prime esas kazancın çoğunlukla asgari ücretten beyan edilmesinde, özellikle küçük esnafın prim ödeme gücünün sınırlı olmasının rol oynadığı ifade ediliyor. Bununla birlikte, BAĞ-KUR kapsamındaki işverenler arasında ödeme gücü yüksek olanların da yer aldığı, ancak asgari ücretin üzerinde kazanç beyan edenlerin sayısının SGK verilerine göre düşük kaldığı görülüyor.

Kaynaklar:
Haber Türk