Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, vergi ve SGK borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin değerlendirmesinde, geçmiş dönemlerde işleyen faizlerin tamamen sıfırlanması ve yeni ödeme planlarının yalnızca anapara üzerinden hesaplanması çağrısında bulundu. Palandöken, 25 gün içinde 228 bin başvuru yapıldığını belirterek esnafın borcunu ödemek istediğini ancak faiz yükü nedeniyle bunun pratikte mümkün olmadığını söyledi.

"FAİZİN FAİZİYLE ESNAFIN BU BORCU ÖDEMESİ MÜMKÜN DEĞİL"

Yapılandırma düzenlemesini esnaf için önemli bir fırsat olarak nitelendiren Palandöken, buna rağmen mevcut faiz uygulamasının borçların sürdürülebilir olmaktan çıktığını savundu. TESK Genel Başkanı, 228 bin başvuruya karşılık yaklaşık 206 milyar liralık borcun yapılandırma kapsamına alındığını hatırlatarak, esnafın niyetinin borcunu kapatmak olduğunu vurguladı.

Palandöken, "İnsanlar kamuya olan borçlarını ödemek istiyor. Ancak anapara üzerinden makul bir faizle hesaplanması gerekirken, şu anda geriye dönük faizlerin üzerine tekrar faiz yürütülüyor. Faizin faizi hesaba katıldığında ortaya çıkan toplam borç, ödenmesi mümkün olmayan bir seviyeye ulaşıyor" değerlendirmesini yaptı.

ANAPARA ÜZERİNDEN HESAPLANAN FAİZE VURGU

Faiz yükü azaltılmadan yapılandırma düzenlemesinin hedeflediği etkiye ulaşamayacağını dile getiren Palandöken, örnek olarak 500 bin liralık anapara borcunu gösterdi. Bu borcun yalnızca anapara üzerinden hesaplanan faizle taksitlendirilmesi halinde esnafın ödeme yapabileceğini belirten Palandöken, yıllara yayılan ve faizlerin üst üste eklendiği durumda ise rakamların katlanarak arttığını söyledi.

Palandöken, "Eğer 500 bin lira ana para borcunuz varsa ve bunun faizi sadece bu tutar üzerinden hesaplanırsa, taksit sayısı artırılarak ödenebilir bir tablo ortaya çıkıyor. Ancak yıllara sari faizlerin de üst üste eklendiği bugünkü sistemde, ortaya çıkan borç yükü esnaf için taşınamaz hale geliyor" dedi.

Mevcut durumda borcu yüksek düzeylere çıkan esnafın krediye erişiminin de zorlaştığını belirten Palandöken, vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunan işletmelerin bankalardan kredi alamadığını, esnaf için sağlanan destek paketlerinden de yararlanmakta güçlük çektiğini ifade etti.

"ESNAF BORCUNU ÖDEMEK İSTİYOR ANCAK KOŞULLAR AĞIR"

Kamuyla olan vergi ve SGK borçlarını yapılandırmak zorunda kalan esnafın, gelinen noktada ödeme gücünü kaybettiğini söyleyen Palandöken, "Neticede ortada ödenebilir bir borç miktarı kalmıyor. Esnaf hem borcunu kapatamıyor hem de finansmana erişemediği için işini büyütme veya ayakta tutma imkanını kaybediyor" ifadelerini kullandı.

Palandöken, esnafın vergi mükellefi olarak istihdama katkı sunduğunu, ancak borç yükü nedeniyle bu katkıyı sürdürmekte zorlandığını belirtti. Yapılandırma şartlarının esnafın gerçekten ödeyebileceği bir düzeye çekilmesi gerektiğini söyleyen Palandöken, faiz hesaplamasının anapara ve makul oranlar üzerinden yapılması halinde borçların sistematik biçimde tasfiye edilebileceğini dile getirdi.

STOPAJ ELEŞTİRİSİ: "AYNI KİRA BEDELİNDEN ÇİFTE VERGİ"

Bendevi Palandöken, esnafın üzerindeki diğer mali yüklerden biri olan stopaj vergisine de dikkat çekti. İş yeri kiralarında uygulanan stopaj nedeniyle aynı kira bedeli üzerinden hem mülk sahibinin hem de kiracı esnafın vergi ödediğini belirten Palandöken, bunun fiilen çifte vergi anlamına geldiğini söyledi.

Palandöken, "Yıllardır dile getirdiğimiz stopaj yükü de esnafın belini büken kalemlerden biri. Kira ödemelerinde stopaj oranı yüzde 20 seviyesinde. Hem mal sahibi bu vergiyle karşı karşıya kalıyor hem de iş yerinde faaliyet gösteren mükellef bu yükü taşıyor. Bu kalemler üst üste geldiğinde, ne kadar ödeme planı yapılırsa yapılsın borcun kapatılması giderek zorlaşıyor" diye konuştu.

TESK Başkanı, borçların anapara ve makul faiz oranlarıyla birlikte yeniden hesaplanması ve taksitlendirilmesi halinde, esnafın ödeme kapasitesine uygun bir yapılandırma modelinin ortaya çıkacağını ifade etti. Aksi halde borcunu ödeyemeyen çok sayıda işletmenin, devletin sunduğu destek ve kredilerden de yararlanamadığını belirten Palandöken, kapanan her işletmenin ekonomide üretim, istihdam ve vergi gelirleri açısından kayba yol açtığını vurguladı.

Sıkça Sorulan Sorular

Vergi ve SGK yapılandırmasında TESK ne talep ediyor?

TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, vergi ve SGK borcu yapılandırmalarında geçmiş dönemlerde işleyen tüm faizlerin silinmesini, yeni ödeme planlarının ise yalnızca anapara üzerinden hesaplanacak faizle oluşturulmasını talep ediyor. Böylece esnafın borcunu ödeyebileceği bir taksit yapısına kavuşacağı belirtiliyor.

Stopaj vergisi esnafı nasıl etkiliyor?

İş yeri kiralarında uygulanan stopaj, kira bedeli üzerinden vergi kesintisi yapılmasını ifade ediyor. Palandöken'e göre aynı kira tutarı için hem mal sahibi hem de kiracı esnaf vergi yüküyle karşı karşıya kalıyor. Yüksek kira ve yüzde 20 civarındaki stopaj oranı birleştiğinde, esnafın üzerindeki mali baskı artıyor ve borçlarını ödeme kapasitesi düşüyor.