Bursa’nın İnegöl ilçesine bağlı kırsal Cerrah Mahallesi, yılda yaklaşık 15 milyon tohumdan anaç (aşılanmamış küçük fidan, çöğür) üretimiyle Türkiye’de kurulan hemen her meyve bahçesinde önemli bir rol üstleniyor. Çöğür ve fidan üretimiyle öne çıkan Cerrah, tarımsal üretimde ülke genelinde bilinen merkezlerden biri konumunda bulunuyor.

Cerrah Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Mehmet Bayram, Cerrah’ın uzun yıllardır tohum anaç yani çöğür üretimi yaptığını belirterek, kooperatifin 2007 yılında kurulduğunu ve 2011 yılından bu yana profesyonel olarak faaliyet yürüttüğünü anlattı.

Bayram, 2011 yılına kadar yaklaşık 60 ortağın bulunduğunu, ziraat mühendisi çalıştırma zorunluluğu ve doku kültürü laboratuvarlarındaki üretimin artmasıyla birlikte ortak sayısının bugün 30’a gerilediğini ifade etti.

600 DÖNÜMDE ÜRETİM, MİLYONLARCA ÇÖĞÜR

Bugün 600 dönüm arazi üzerinde çöğür ve fidan üretimi yapıldığını belirten Bayram, üretim kapasitesine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Fidanın başlangıcı çöğürdür. Tohum anaç yani çöğür olmadan fidan olmaz. 2025 yılını hesap edersek yaklaşık 15 milyon çöğür üretimimiz oldu. Ayrıca 3 milyona yakın elma anacı üretiyoruz. Bunun yanında tohum anacını üretirken fidanını da üretiriz dedik ve ona başladık. Kimisi sadece çöğür kimi de hem çöğür hem fidan üretiyor. İnegöl'ü Bursa'yı içine katarsak bölgeye yaklaşık 7 milyon da fidan üretimi var. Sadece Cerrah olarak 20 milyon civarında çöğür ve fidan üretiyoruz."

TOHUMLAR TÜRKİYE’NİN DÖRT BİR YANINDAN

Türkiye’de fidan üreten ya da üretmeyi planlayan herkesin Cerrah’ı bildiğini vurgulayan Bayram, en sağlıklı çöğür ve fidan üretiminin Marmara Bölgesi’nde, Bursa ve İnegöl’de yapıldığını söyledi.

İnegöllü üreticilerin tohum temini için farklı illere gittiğini aktaran Bayram, süreci şu sözlerle anlattı:

"Mesela armut için Ardahan'a giderler. Orada dağda ormanda yabani armut tohumlarını toplarlar. Kayısı Tokat ve Erzincan dağlarından getirilir. Zerdalidir yabani kayısı. Kiraz tohumunu Düzce bölgesinin köylerinden temin ediyoruz. Erik, Bursa ve civarında var. Tohumlar İnegöl'e getirilir ve süreç başlar."

15 YILDA AZERBAYCAN’A MİLYONLARCA FİDAN

Tohumların Cerrah’ta bir yıl içinde çöğüre dönüştüğünü belirten Bayram, çöğürün en sağlıklı anaç olduğunu ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:

"Tohum anacı en sağlıklı anaçtır, çöğürdür. Bunlarla kurulan bahçeler terbiye edilmesi gerekiyor ki verimli bahçe oluşsun. Bugün Türkiye'de kurulan her meyve bahçesinde, Azerbaycan'da kurulan bahçelerin önemli bölümünde Cerrah imzası var. Bizdeki çöğür olmadan bahçe kurulamaz."

Cerrah’tan sadece Türkiye’ye değil, yurt dışına da yoğun ihracat yapıldığını belirten Bayram, Azerbaycan başta olmak üzere Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ile Avrupa, Orta Doğu ve Arap ülkelerine çöğür ve fidan gönderildiğini söyledi.

"Azerbaycan son yıllarda meyvede büyük hamle yapıyor. 15 yıldır Azerbaycan'a milyonlarca çöğür ve fidan gönderildi. Oradaki bahçelerin büyük kısmı, Türkiye'den giden çöğür ve fidanlarla oluşturuldu."

Kaynaklar:
IHA