Yıllardır emeklilik sistemi içerisinde en çok tartışılan konulardan biri olan çıraklık ve staj süreleriyle ilgili Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık döneminde geçirilen sürelerin emeklilik hesabında sigortalılık başlangıcı olarak değerlendirilemeyeceğine hükmederek, uzun süredir devam eden tartışmalara önemli ölçüde açıklık getirdi.

Karar, özellikle çıraklık ve staj dönemlerinin emeklilik başlangıç tarihi olarak kabul edilmesini bekleyen milyonlarca vatandaş tarafından yakından takip ediliyor.

DAVA NASIL BAŞLADI?

Uyuşmazlık, 1987 ile 1989 yılları arasında Makine Kimya Endüstrisi bünyesinde çırak olarak çalışan bir kişinin açtığı dava ile gündeme geldi.

Davacı, genç yaşta fiilen çalışma hayatının içinde yer aldığını, üretime katkı sunduğunu ve bu nedenle çıraklık döneminin hizmet süresinden sayılması gerektiğini savundu. Bu sürelerin emeklilik hesabına dahil edilmesi talebiyle iş mahkemesine başvuran vatandaş, yerel mahkemeden olumlu karar aldı.

Yerel mahkeme, yapılan çalışmaların yalnızca eğitim amaçlı olmadığını, üretime katkı sağlayan bir iş gücü niteliği taşıdığını değerlendirerek davacının talebini kabul etti.

YARGITAY KARARI BOZDU

Dosyanın temyiz edilmesinin ardından inceleme yapan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise farklı bir değerlendirmede bulundu.

Yüksek Mahkeme, çıraklık sisteminin temel amacının meslek öğretmek ve eğitim vermek olduğunu vurguladı. Kararda, çırakların üretim süreçlerine katılmasının eğitim faaliyetlerinin doğal bir parçası olduğu belirtildi.

Yargıtay, yapılan işlerin dışarıdan bakıldığında işçilerin çalışmalarına benzer görünmesinin tek başına hizmet akdinin varlığını göstermeyeceğini ifade etti.

EMEKLİLİK İÇİN UZUN VADELİ SİGORTA ŞARTI

Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri ise uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin değerlendirme oldu.

Yargıtay, emeklilik hesabında dikkate alınacak çalışmaların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olması gerektiğini belirtti. Çıraklık faaliyetlerinin ise eğitim amacı taşıdığı ve bu süreçte hizmet akdinden söz edilemeyeceği vurgulandı.

Bu nedenle çırak olarak geçirilen sürelerin emeklilik hesabında kullanılmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldı.

MİLYONLARCA KİŞİYİ İLGİLENDİRİYOR

Karar, özellikle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan ve çıraklık başlangıcınınsigorta başlangıcıolarak kabul edilmesini isteyen milyonlarca vatandaş açısından büyük önem taşıyor.

Uzun süredir kamuoyunda gündemde olan staj veçıraklık sigortasıkonusu, bu kararla yeniden tartışılmaya başlandı. Sosyal güvenlik uzmanları ise mevcut mevzuat değişmediği sürece çıraklık ve staj dönemlerinin emeklilik hesabında başlangıç tarihi olarak kabul edilmesinin mümkün görünmediğine dikkat çekiyor.

TARTIŞMALAR DEVAM EDECEK

Yargıtay'ın verdiği kararın benzer davalarda emsal olarak gösterilmesi beklenirken, çıraklık ve staj mağdurları olarak adlandırılan kesimin yasal düzenleme talepleri sürüyor.

Uzmanlara göre konu ancak Meclis tarafından yapılacak yeni bir yasal düzenlemeyle farklı bir boyut kazanabilir. Şimdilik Yargıtay'ın son kararı, çıraklık dönemlerinin emeklilik hesabında sigorta başlangıcı sayılmayacağı yönündeki hukuki yaklaşımı güçlendirmiş durumda.