Türkçenin resmi dil olarak kabul edilişinin 749. yılı bugün çeşitli etkinliklerle kutlanıyor. 13 Mayıs 1277 tarihinde Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından yayımlanan tarihi ferman, Türk dilinin devlet yönetiminde kullanılmasının önünü açarken Türk kültürü açısından da dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Türk Dil Bayramı olarak kutlanan bu özel günde Türkçenin korunması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere aktarılmasının önemi bir kez daha gündeme geldi.

TARİHE GEÇEN FERMAN

Karamanoğlu Mehmet Bey’in tarihe geçen fermanında şu ifadeler yer aldı:

“Şimden gerü hiç kimesne kapuda ve divanda ve mecalis ve seyranda Türki dilinden gayrı dil söylemeyeler”

13 Mayıs 1277’de yayımlanan bu fermanla Türkçe ilk kez resmi dil olarak kabul edildi. Böylece dönemin devlet yönetiminde ağırlıklı olarak kullanılan Arapça ve Farsçaya karşı Türkçe önemli bir konum kazandı.

Uzmanlar, bu adımın Türk kültürünün korunması ve milli bilincin güçlenmesi açısından tarihi önem taşıdığına dikkat çekiyor.

TÜRK DİL BAYRAMI HER YIL KUTLANIYOR

Türkçenin resmi dil ilan edilmesi her yıl 13 Mayıs tarihinde “Türk Dil Bayramı” olarak kutlanıyor.

Özellikle Karaman, Ermenek ve Balkusan köyünde düzenlenen etkinliklerde Karamanoğlu Mehmet Bey anılırken Türkçenin korunması ve yaşatılmasının önemi vurgulanıyor.

Etkinliklerde konferanslar, kültürel programlar ve anma törenleri düzenleniyor.

TÜRKÇE DÜNYANIN EN KÖKLÜ DİLLERİ ARASINDA

Türkçe yalnızca köklü geçmişiyle değil, dünya genelindeki yaygınlığıyla da dikkat çekiyor. Yapılan araştırmalara göre Türkçe, en çok konuşulan diller arasında 6’ncı sırada yer alıyor.

Balkanlar’dan Orta Asya’ya, KKTC’den Irak ve Suriye’ye kadar geniş coğrafyada konuşulan Türkçeyi 200 milyondan fazla kişinin kullandığı belirtiliyor.

Türkçenin alt lehçeleri arasında:

  • Türkiye Türkçesi
  • Azerbaycan Türkçesi
  • Türkmen Türkçesi
  • Özbek Türkçesi
  • Kazak Türkçesi
  • Kırgız Türkçesi
  • Tatar Türkçesi
  • Uygur Türkçesi

yer alıyor.

ALİ ŞİR NEVAİ VE TÜRKÇE VURGUSU

Türkçenin gelişiminde önemli isimlerden biri olan Ali Şir Nevai de Türkçenin edebi dil olarak güçlenmesine büyük katkı sağladı.

15. yüzyılda kaleme aldığı Muhakemetü’l-Lugateyn eserinde Türkçeyi Farsça ile karşılaştıran Nevai, Türkçenin kelime hazinesi ve anlatım gücü bakımından üstün yönlerini örneklerle anlattı.

Dil tarihçileri, Ali Şir Nevai’nin Türkçecilik bilincinin oluşmasında önemli rol oynadığını ifade ediyor.

ANADOLU’DA TÜRKÇENİN YÜKSELİŞİ

Türklerin Anadolu’ya yerleşmesinin ardından Türkçe yaklaşık 200 yıl boyunca daha çok konuşma dili olarak kullanıldı. 13. yüzyıldan itibaren ise Anadolu’da yazı dili olarak gelişmeye başladı.

Yunus Emre başta olmak üzere Gülşehri, Aşık Paşa, Ahmet Fakih ve Hoca Dehhani gibi isimler Türkçenin edebi dil olarak gelişimine katkı sundu.

Osmanlı döneminde ise Türkçe yalnızca Anadolu’da değil Balkanlar ve Kuzey Afrika’ya kadar uzanan geniş coğrafyada etkili oldu.