Yapay zeka araçlarının günlük yaşamda daha yaygın kullanılmaya başlamasıyla birlikte bu teknolojilerin enerji tüketimi de yeniden gündeme geldi. Araştırmacılar tarafından yayımlanan yeni bir rapor, yapay zeka sistemleriyle kurulan uzun ve gereksiz detaylar içeren diyalogların veri merkezlerinde daha fazla işlem gücü kullanılmasına neden olabileceğini ortaya koydu.

ChatGPT, Gemini, Grok ve benzeri yapay zeka sistemleri dünya genelinde milyarlarca kişi tarafından kullanılıyor. Kullanım oranlarının artmasıyla birlikte, bu sistemlerin enerji ihtiyacı ve çevresel etkileri üzerine yapılan çalışmalar da hız kazandı. Son araştırma, kullanıcı alışkanlıklarının enerji tüketimi üzerindeki etkisine dikkat çekiyor.

ARAŞTIRMADA HANGİ SONUÇLAR ORTAYA ÇIKTI?

Birleşmiş Milletler Üniversitesi'ne bağlı UNU-INWEH (Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü) tarafından yayımlanan araştırmada, yapay zeka sohbet botlarıyla yapılan uzun konuşmaların sistem kaynaklarını daha fazla kullandığı belirtildi.

Rapora göre "lütfen", "teşekkür ederim" gibi ifadeler tek başına büyük bir enerji yükü oluşturmuyor. Ancak dünya genelinde her gün gerçekleştirilen milyarlarca sorgu düşünüldüğünde, bu tür ek kelimelerin toplam işlem yükünü artırabildiği ifade ediliyor.

Araştırmada, kullanıcıların daha kısa ve doğrudan komutlar vermesi durumunda yıllık 87 ila 98 gigavat-saat arasında enerji tasarrufu sağlanabileceği hesaplandı.

KISA KOMUTLAR DAHA VERİMLİ OLABİLİR

Uzmanlar, yapay zeka sistemleriyle etkileşimde gereksiz uzun açıklamalar yerine daha net ve kısa komutların tercih edilmesini öneriyor.

Bu yaklaşımın yalnızca enerji tüketimini azaltmakla kalmayıp, kullanıcıların daha hızlı sonuç almasına da katkı sağlayabileceği belirtiliyor. Böylece veri merkezlerinde kullanılan işlem gücünün daha verimli yönetilebileceği ifade ediliyor.

GÖRSEL VE VİDEO ÜRETİMİ DAHA FAZLA ENERJİ TÜKETİYOR

Araştırmada dikkat çeken bir diğer detay ise görsel ve video üretiminin enerji maliyeti oldu.

Verilere göre yapay zeka ile oluşturulan görseller, standart bir metin sorgusuna kıyasla yaklaşık 60 kat daha fazla enerji tüketebiliyor. Karmaşık video üretimlerinde ise bu farkın binlerce kat artabildiği belirtiliyor.

Bu durum, üretken yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte veri merkezlerinin enerji ihtiyacının daha da artabileceğine işaret ediyor.

MİLYARLARCA SORGU İŞLENİYOR

Araştırmada paylaşılan verilere göre ChatGPT'nin günlük yaklaşık 2,5 milyar sorgu işlediği belirtiliyor. Yapay zeka destekli özet sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte Google'ın günlük işlediği sorgu sayısının ise yaklaşık 16 milyara ulaştığı ifade ediliyor.